ผู้คนแห่งแผ่นดินพม่า นพพล ชูกลิ่น

จากตอนที่แล้วผมคิดว่าจะเล่าเรื่องของประเทศพม่าเป็นตอนสุดท้าย แต่หลังจากผมมาเตรียมหาข้อมูลหาภาพถ่าย

โดย...เก็บภาพไว้ในความทรงจำ

จากตอนที่แล้วผมคิดว่าจะเล่าเรื่องของประเทศพม่าเป็นตอนสุดท้าย แต่หลังจากผมมาเตรียมหาข้อมูลหาภาพถ่ายเพื่อเตรียมเขียนบทความในตอนต่อไป ผมได้เห็นภาพถ่ายของผู้คนที่ผมได้บันทึกภาพเก็บไว้ เลยย้อนนึกว่าผมควรนำประสบการณ์ที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตของผู้คนพม่ามาเล่าให้ท่านผู้อ่านบ้าง เพื่อเติมเต็มประสบการณ์ของประเทศพม่าให้ครบถ้วนในแง่มุมที่ท่านผู้อ่านอาจจะไม่เคยทราบมาก่อน

ประเทศพม่ามีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 40 ของโลก และเป็นอันดับ 1 ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือที่เราเรียกว่าคาบสมุทรอินโดจีน มีประชากรเป็นอันดับที่ 24 ของโลก มีความหนาแน่นเฉลี่ยประชากรอยู่ที่ 89 คน/ตารางกิโลเมตร พม่าเป็นประเทศที่มีหลายเชื้อชาติ จึงทำให้เกิดปัญหาที่เรามักคุ้นเคยกับคำว่าชนกลุ่มน้อยชาติพันธุ์พม่า ประกอบด้วย ชนเผ่าพม่า 63% ชนเผ่าไทยใหญ่ 16% ชนเผ่ามอญ 5% ชนเผ่ายะไข่ 5% ชนเผ่ากะเหรี่ยง 3.5% ชนเผ่ากะฉิ่น 3% ชนเผ่าไทย 3% ชนเผ่าชิน 1%

จากความหลากหลายของหลายชนเผ่า จึงเป็นชนวนให้เกิดความแตกแยกของการดำรงอยู่ในวิถีแห่งความเชื่อที่มีความแตกต่างกัน ผมอาจรู้จักคนพม่าน้อย แต่เท่าที่มีโอกาสได้ศึกษาหน้าประวัติศาสตร์ที่ส่งผลมาถึงการดำเนินชีวิตในปัจจุบัน จะมีจากการทำสงครามกับการเข้ามารุกรานของประเทศอังกฤษซึ่งมีการรบกันถึง 3 ครั้ง ซึ่งในที่สุดแล้วอังกฤษเป็นฝ่ายชนะและถือเป็นการสิ้นสุดของราชวงศ์สุดท้ายในประวัติศาสตร์พม่าในปี ค.ศ. 1885 ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญจุดหนึ่

และจากวิกฤตการณ์นี้ยังส่งผลกระทบต่อราชอาณาจักรไทยจากบันทึกในพระราชพงศาวดารแห่งกรุงรัตนโกสินทร์อีกจุดหนึ่งเกิดขึ้นในเวลาที่ใกล้เคียงกันมาก คือ ช่วงระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 อันมีสาเหตุมาจากการใช้ความพยายามในการหาพันธมิตร ซึ่งในเวลานั้น คือ ประเทศญี่ปุ่น ที่ถือว่าเป็นผู้ครอบครองมหาเอเชียบรูพาในขณะนั้น และที่สำคัญถือเป็นปฏิปักษ์โดยตรงกับอังกฤษ ความพยายามในครั้งนี้จึงเกิดผู้นำที่ชื่อ อองซาน (บิดาของอองซานซูจี) ที่พยายามนำพม่าออกจากการปกครองของอังกฤษโดยใช้ญี่ปุ่นเป็นผู้ให้การสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง แต่ในที่สุดก็พบว่าญี่ปุ่นเองก็ไม่ได้รักษาสัญญาที่ให้ไว้จนแพ้สงครามนายพลอองซานขึ้นเป็นหัวหน้าพรรค AFPFL (Anti-Fascist People Freedom League) ขึ้นปกครองประเทศในระยะเวลาสั้นๆ ก่อนถูกรอบสังหารในวันที่ 19 ก.ค. 2490 จุดเปลี่ยนทั้งสองจุดนี้ถือเป็นการพลิกหน้าประวัติศาสตร์พม่าที่สำคัญและส่งผลมาจนถึงทุกวันนี้

ผลกระทบที่เกิดอย่างเห็นได้ชัด คือ การพัฒนาประเทศที่ล้าหลังลง ระบบเศรษฐกิจที่ล้มสลาย การปกครองประเทศในยุคต่อๆ มาก็อยู่ภายใต้การกำกับของทหาร จึงทำให้ประชาชนพม่าประสบกับความอยากลำบากในการดำรงชีพอย่าเห็นได้ชัด แต่สิ่งหนึ่งที่ผมเห็นว่าภาวะวิกฤตทั้งสองครั้งไม่สามรถทำลายวัฒนธรรมอันยิ่งใหญ่ของประชาชนพม่านั้น คือ ความศรัทธาในศาสนา ผมสังเกตเห็นเยาวชนหรือเด็กวัยรุ่นของเขาเดินเข้าวัดและให้ความศรัทธาต่อศาสนสถาน ผมเห็นเขานั่งจับกลุ่มคุยกันอย่างสนุกสนานโดยไม่มีสุราอยู่ตรงหน้า แถมทำกิจกรรมเพื่อบำรุงศาสนาตามความเชื่อที่มีมาแต่โบราณ เช่น การขนฝืนเข้าวัด การกวาดลานวัด การสวดมนต์ภาวนาอย่างตั้งใจ การแต่งกายเข้าวัดอย่างสุภาพ หรือแม้กระทั้งขอทานที่หยิบเงินที่ได้จากการขอทานออกมาใส่บาตรพระหรือใส่กล่องบำรุงวัด ที่ผมเห็นมีเงินมากมายอยู่ในกล่อง แต่ไม่ต้องมีโซ่คล้องกั้นกลัวหายแต่อย่างใด ผมเก็บภาพผู้คนพม่ามาฝากในหลายแห่งที่ผมไปมารอยยิ้มแววตาและสีหน้าของเขาเปี่ยมด้วยความสุขตามอัตภาพที่ตนเองมีถึงแม้จะต้องรอคอยความหวังจากคำอธิษฐานที่จะดลบันดาลให้ชีวิตความเป็นอยู่ของเขาดีขึ้นก็ตาม

แล้วพบกันครับในแผ่นดินของประเทศอื่นๆ นะครับ

&<2288;