ควิลท์แห่งความรักจากญี่ปุ่น

โดย...เสน่ห์จันทน์

นิทรรศการสุดยอดงานหัตถศิลป์ “ควิลท์แห่งความรัก” (The Quilt of Love) จากฝีมือ 2 ศิลปินระดับโลกชาวญี่ปุ่น คือ ชิมะ มิชิโกะ และโนริโกะ โนซาวา เพื่อร่วมสืบสานบรรยากาศแห่งศิลปะบนผืนผ้า ซึ่งศิลปินทั้งสองต่างมีแนวทางในการทำงานที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของตัวเอง

ศิริวรรณ วิลาสศักดานนท์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท วีน อินเตอร์เนชั่นแนล ผู้ที่นำผลงานของศิลปินระดับโลกมาให้คนไทยได้ชื่นชมศิลปะบนผืนผ้าที่มีลวดลายงดงามแปลกตา “มีโอกาสเดินทางไปชมนิทรรศการงานควิลท์ต่างๆ บ่อยครั้ง และได้รู้จักกับศิลปินงานควิลท์ระดับโลกมากมาย ทำให้ได้เรียนรู้งานศิลปะแขนงนี้และมีประสบการณ์สั่งสมจากการเดินทาง จึงเล็งเห็นว่างานควิลท์ติงเป็นงานศิลปะแขนงหนึ่งที่น่าสนใจ เป็นงานฝีมือที่สวยงาม เต็มไปด้วยความวิจิตรในเทคนิคการเย็บ ตัวชิ้นงานเป็นตัวแทนในการสื่อสารถ่ายทอดความคิดและจินตนาการของศิลปินได้เป็นอย่างดี ศิลปินงานควิลท์หลายๆ ท่านยังประสบความสำเร็จ เป็นที่ยอมรับและรู้จักไปทั่วโลก จึงตั้งใจที่จะเผยแพร่งานควิลท์ติงให้เป็นที่แพร่หลาย

ศิลปินท่านแรก “ชิมะ มิชิโกะ” ผู้เชี่ยวชาญและมีชื่อเสียงในเรื่องของงานควิลท์ด้วยมือ เริ่มต้นทำงานผ้าตั้งแต่ปี 1975 โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากศิลปวัฒนธรรมของญี่ปุ่น รูปทรงเรขาคณิต เส้นลายต่างๆ ดอกไม้ในฤดูกาลต่างๆ ของประเทศญี่ปุ่น เริ่มต้นด้วยสะสมชุดกิโมโนเก่า แล้วจึงนำมาสร้างสรรค์ผลงานที่สะท้อนความเป็นญี่ปุ่นด้วยการควิลท์ด้วยมือ

ต่อมาในปี 1979 ชิมะ มิชิโกะ ได้เปิดร้านสอนงานควิลท์ชื่อ Mother M Quilters และได้รับรางวัลระดับนานาชาติมากมาย ปัจจุบันผลงานของเธอได้ถูกนำไปจัดแสดงในหลายๆ ประเทศทั่วโลก และยังได้สอนงานควิลท์ให้กับนักเรียนของท่านประสบความสำเร็จในวงการควิลท์อย่างมากมาย

ผลงานการควิลท์ของ ชิมะ มิชิโกะ เป็นการควิลท์ด้วยมือ หรือที่เรียกว่า “Hand Quilt” เป็นวิธีที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เน้นการควิลท์สไตล์ซาซิโกะ เป็นการควิลท์แบบดั้งเดิมของญี่ปุ่นที่โดดเด่นด้วยลวดลายเรขาคณิตปักด้วยด้ายสีขาวบนผ้าพื้นเมืองที่ย้อมสีครามแบบญี่ปุ่นผู้ทำงานควิลท์จะบรรจงออกแบบ ก่อนจะเลือกสรรผ้าที่มีลวดลายสีสันสวยงามเหมาะเจาะนำมาใช้ในงาน พลังแห่งความตั้งใจถูกถ่ายทอดลงในทุกฝีเข็มที่เย็บลงบนผืนผ้า จนได้ชิ้นงานที่สวยงาม นุ่มนวล และมีมิติ ด้วยจุดเด่นเช่นนี้ จึงทำให้การควิลท์ด้วยมือยังเป็นที่นิยมในหลายๆ ประเทศ

ศิลปินอีกท่านคือ “โนริโกะ โนซาวา” เป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องของการสร้างสรรค์ผลงานควิลท์ด้วยจักรเย็บผ้า หรือ Machine Quilt ที่เริ่มเข้ามาแทนที่การควิลท์ด้วยมือ เพราะความสะดวกรวดเร็ว ประหยัดเวลา และมีฟังก์ชันการทำงานของจักรเย็บผ้า

จากความชื่นชอบในงานเย็บปักต่างๆ ด้วยจักร โนริโกะ โนซาวา จึงเริ่มนำผ้าและลาดลายต่างๆ มาถ่ายทอดในรูปแบบความคิดสร้างสรรค์ทันสมัย ซึ่งผลงานของเธอส่วนใหญ่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากประสบการณ์การเดินทางไปในสถานที่ต่างๆ เหตุการณ์ต่างๆ ทั่วโลก และกิจกรรมที่สนใจ อาทิ การแสดงในวงออร์เคสตรา ที่อาจารย์เป็นสมาชิก หรือการเต้นระบำของสเปน เป็นต้น

สำหรับผลงานผลงานการควิลท์ด้วยจักร ภายใน 1 ภาพ โนริโกะ โนซาวา ได้ใช้เทคนิคการควิลท์มากกว่า 10 เทคนิค เพื่อให้เกิดมิติและความงดงามของภาพ อาทิ “การแอพพลิเค (Applique)” หรือการนำผ้าชิ้นเล็กๆ มาสอยปะลงบนผ้าหลัก เพื่อสร้างลวดลายสวยงามให้ชิ้นงาน “การรีเวอร์สแอพพลิเค (Reverse Applique)” คือการนำผ้าที่มีลวดลายสวยงามไปซ้อนด้านหลัง แล้วเจาะผ้าพื้นหลักเป็นรูปทรงต่างๆ เพื่อให้ความสวยงามของผ้าผืนหลังได้ออกมาทักทายสายตาผู้ชม “การตกแต่งด้วยวัสดุต่างๆ” คือการตกแต่งชิ้นงานควิลท์ด้วยวัสดุต่างๆ เช่น ลูกปัด กระดุม เลื่อม และลูกไม้ “การทราพุนโต (Trapunto)” คือเทคนิคที่ช่วยเพิ่มมิติให้แก่ชิ้นงานควิลท์ โดยการนำผ้าสองผืนมาควิลท์ติดกันเป็นลวดลายต่างๆ ก่อนนำไหมหรือใยสังเคราะห์สอดเข้าไปตรงกลาง เพื่อทำให้ลวดลายที่ได้ควิลท์ไว้นั้นนูนสูงขึ้น

หากมองให้ลึกลงไปจะพบว่างานควิลท์มีมิติที่ลึกล้ำ มากกว่าแค่งานฝีมือที่ทำขึ้นเพื่อประโยชน์ใช้สอย แต่เปรียบได้กับงานศิลปะอีกแขนงหนึ่ง ที่ผู้คนได้ถ่ายทอดเรื่องราวของชีวิต อารมณ์ ความรัก ความรู้สึก ผ่านทุกลวดลายและทุกฝีเข็มที่ปักลงบนผืนผ้าเหล่านั้น นอกจากนี้ควิลท์ยังสะท้อนให้เห็นถึงทัศนคติ วิถีชีวิต คติความเชื่อของคนในแต่ละยุคสมัย ทั้งหมดนี้ถูกจารึกลงบนผืนผ้าส่งต่อข้ามกาลเวลาจากรุ่นสู่รุ่น ด้วยเหตุนี้เองงานควิลท์จึงยิ่งใหญ่และทรงคุณค่าไม่แพ้ภาพจิตรกรรมที่รังสรรค์โดยจิตรกรเอก ซึ่งจัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์

นิทรรศการสุดยอดงานหัตถศิลป์ “ควิลท์แห่งความรัก” จัดแสดง ณ ห้องนิทรรศการ ชั้น 4 โซอิง เลิฟเวอร์คลับโชว์รูม (สำนักงานใหญ่ช่องนนทรี) ถนนพระราม 3 ซอย 64 เข้าชมได้ทุกวันตั้งแต่วันนี้31 ม.ค. ในเวลา 08.00-17.00 น. สนใจสอบถามเพิ่มเติมโทร. 02-285-2912-16