แปลงขยะเก่าให้เป็นงานเรโทรมูลค่าสูงลิบ

โดย...มัลลิกา นามสง่า

วันนี้เราได้คุยกับหมีในร่างคนที่มีชื่อว่า มิสเตอร์เทดดี้ (Mr.Teddy) ผู้ที่สร้างสรรค์ขยะเก่าให้กลายเป็นข้าวของเครื่องใช้ที่มีมูลค่าสูงนับหมื่นนับแสน ส่วนทำไมถึงต้องเป็นหมีในร่างคนนั้น เจ้าของไอเดียคือ สาลพร หิรัญประดิษฐ์ ชี้แจงว่า ไม่ใช่คนแต่งตัวเป็นหมี แต่เป็นหมีที่ใส่ชุดคน มีจุดประสงค์เพื่อมาสื่อสารกับมนุษย์ให้หยุดใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างฟุ่มเฟือย และใช้หมีเป็นโลโก้ของร้าน Old Baby ที่นำเอาขยะเก่ามาทำเป็นของใช้เอกซ์คูลซีฟ

“ผมพูดเรื่องธรรมชาติ สิ่งที่จะพูดแทนธรรมชาติได้ดีที่สุดก็คือสัตว์ ผมก็เลยใช้หมีเป็นโลโก้ ให้เป็นหมีที่อยู่ในธรรมชาติ สร้างกระแสให้คนมารักขยะที่ตัวเองได้ทิ้งลงไป เพราะว่ายิ่งขยะน้อยลงธรรมชาติยิ่งเยอะขึ้น ยิ่งเราให้คุณค่ากับขยะทุกอย่างมันก็จะมีคุณค่า ขยะก็จะน้อยลงแน่นอน ซึ่งตรงนี้เป็นจุดเริ่มต้นที่หมี (ผม) นำขยะมาสร้างเป็นงาน”

ใครจะคิดว่าขยะที่ถูกตีราคาว่าด้อยค่า ไม่น่าใช้สอย จะถูกนำมาซ่อมแซมแปลงโฉมให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง หนำซ้ำยังดัดแปลงให้สามารถใช้ประโยชน์ที่แตกต่างจากเดิมได้อีกด้วย และที่ต้องร้องโอ้โห! ก็คือ ราคานั้นหลายหมื่นจนถึงแสนบาท

เขาทำกันอย่างไร ทำไมถึงเพิ่มมูลค่าให้ขยะเก่าได้มากมายมหาศาลถึงเพียงนี้ มิสเตอร์เทดดี้ เริ่มเล่าให้ฟังว่า จุดเริ่มต้นมาจากความชอบส่วนตัว ทั้งชอบงานออกแบบแนวรีไซเคิลและของเก่าในยุคต่างๆ บวกกับเรียนทางด้านดีไซน์มา จึงเกิดความสนใจที่จะลดจำนวนขยะ และทำให้คนกลับมาสนใจในดีไซน์ของขยะที่มีรายละเอียดแตกต่างกันตามแต่ละยุคสมัย เช่น ตู้เย็นเก่า ปั๊มน้ำมัน รถโบราณ

“ผมมองในสิ่งที่หลายคนเห็นว่าเป็นขยะนั้นมีค่า ผมศึกษาเรื่องของดีไซน์มาหลายยุคสมัย พบว่าดีไซน์มันมาใหม่เรื่อยๆ นวัตกรรมใหม่มา และเมื่อคนส่วนใหญ่พอได้ใช้นวัตกรรมใหม่ก็จะลืมสิ่งที่เคยใช้มาก่อน จึงเป็นเหตุที่ทำให้โลกของเรานั้นมีขยะเพิ่มมากขึ้น และหลายต่อหลายคนนั้นได้มองข้ามมันไป ฉะนั้นเราทำลายธรรมชาติจนเกินไปแล้ว ผมก็เลยอยากนำนวัตกรรมตรงนี้กลับมาใหม่ ถามว่ามันสวยไหม สวย แต่ความสวยงามเอกลักษณ์ของมันไม่เหมือนกัน เราพยายามดึงของทุกอย่างมีค่า แต่คนไม่มอง ผมเริ่มจากได้ขยะมาชิ้นหนึ่ง เขาจะทำลายทิ้ง มันคือหัวใจปั๊มน้ำมันผมก็เริ่มหาอะไหล่อื่นๆ มาซ่อมแซม ทำดีไซน์ให้เหมือนของเดิมจนมีรุ่นพี่มาเห็นสนใจซื้อ และพอคนอื่นเห็นก็อยากได้บ้าง ก็มาสั่งให้ทำ ตอนแรกๆ ผมขายทางอินเทอร์เน็ต แต่ลูกค้าเรียกร้องอยากให้มีหน้าร้าน จึงเปิดร้านขึ้นชื่อ Old Baby ที่ซีดีซี (คริสตัล ดีไซน์ เซ็นเตอร์)”

สินค้าของร้าน Old Baby ที่โดดเด่นมี 4 อย่างด้วยกัน คือ โซฟาทำมาจากโครงของรถยนต์โบราณ ราคาเริ่มต้นที่ 1.5 แสนบาท ตู้เพลงโบราณ ราคา 8 หมื่นบาทขึ้นไป ตู้เย็นโบราณ สนนราคาอยู่ที่ 68 หมื่นบาท และปั๊มน้ำมันโบราณ ราคาสูงถึง 6 หมื่นบาท ไปจนถึงหลายแสนบาท สำหรับราคานั้นยิ่งใช้วัสดุเก่า วัสดุหายาก ยิ่งราคาสูง และงานของมิสเตอร์เทดดี้นั้นเป็นงานบายออร์เดอร์

“ที่เรารับงานออร์เดอร์เพราะอยากให้ลูกค้ามีส่วนร่วม เริ่มจากลูกค้ามาปุ๊บอยากได้ปั๊มน้ำมัน แต่ไม่รู้จะเอาไปทำอะไร เราเจอลูกค้าแบบนี้เยอะมาก เราก็ไกด์ไลน์ให้ว่าลูกค้าต้องการเอาไปไว้ในส่วนไหนของบ้าน เช่น เอาไปไว้ในโรงรถ ก็จะทำเป็นตู้เก็บเครื่องมือ ตั้งไว้ในห้องนั่งเล่นก็จะเอามาทำเป็นเครื่องเล่นดีวีดี ห้องรับแขกเป็นชั้นวางเอกสารดีไหม สินค้าของเราทุกอย่างต้องใช้งานได้ เราไม่เน้นให้ตั้งโชว์เฉยๆ เปลืองเนื้อที่ อย่างน้อยต้องทำประโยชน์ได้”

สำหรับวัสดุมีทั้งนำเข้าจากต่างประเทศ โดยมีตัวแทนจัดหาให้และทางร้านยังได้ร่วมมือกับ ริค เดล เจ้าของร้าน Ricksrestorations ที่ลาสเวกัส ซึ่งโด่งดังมากในประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งทาง Old Baby เป็นเจ้าเดียวในประเทศไทยที่ได้ร่วมงานด้วย ซึ่งเป็นการซื้อโครงเพื่อนำมาดัดแปลงเป็นสินค้าโดยเฉพาะ ส่วนวัสดุในประเทศแรกๆ ก็จัดหาเอง แต่มาช่วงหลังร้านและสินค้าเป็นที่รู้จักมากขึ้น ก็จะมีคนเอาวัตถุดิบมาเสนอขายให้อยู่เรื่อยๆ จนปัจจุบันมีแหล่งซื้อวัตถุดิบที่เป็นสินค้าแนวนี้โดยเฉพาะ

หลังจากที่มิสเตอร์เทดดี้ศึกษาค้นคว้าและหาแหล่งวัตถุดิบที่จะนำมาใช้ในงานออกแบบ เมื่อได้วัตถุดิบมาก็จะนำขยะเหล่านี้ออกแบบและดีไซน์ให้สวยงาม รวมถึงซ่อมแซมระบบเครื่องยนต์กลไกต่างๆ ให้สามารถใช้งานได้ “ของทุกยุคทุกสมัยล้วนมีดีไซน์ที่เป็นเอกลักษณ์ในตัวมันเอง การดีไซน์ของเราจะอ้างอิงจากยุคนั้น อย่างยุค 80 ก็เป็น มันเป็นของเก่าที่มีสภาพเหมือนในวันวาน ของส่วนใหญ่ของเราไม่เน้นงานไฟเบอร์ จะเน้นงานแท้ คอนเฟิร์มว่าเป็นปั๊มน้ำมันแท้ เราจะมีอัลบั้มบีฟอร์แอนด์อาฟเตอร์ให้ลูกค้าดู แล้วมาคุยเรื่องดีเทล ทั้งนี้ ลูกค้าสามารถดีไซน์เองได้ด้วย อยากได้ปั๊มหน้าเขียวขอบแดง หน้าปัดเหลือง ที่เราทำอย่างนี้เพราะอยากให้ลูกค้ามีส่วนร่วมในงานของเขา เขาจะได้ผูกพันมากกว่าสินค้าอย่างอื่นๆ จะรู้สึกรักของมากขึ้น เวลาจะทิ้งก็จะเกิดความเสียดายเพราะมีความผูกพัน ไม่ใช่จิ้มๆ ซื้อแบบนั้นธรรมดาได้มาง่ายๆ”

มาถึงขั้นตอนการผลิตและออกแบบ “ขยะและของเก่าทุกชิ้นจะถูกนำมาดีไซน์ใหม่โดยทีมงานของเราเอง และต่อไปก็จะเป็นขั้นตอนการซ่อมแซมในส่วนที่สึกหรอ สำหรับของบางชิ้นที่มีเครื่องยนต์กลไก ทางเราก็จะนำมาซ่อมใหม่ให้ใกล้ของเดิมมากที่สุด เช่น โซฟา ก็จะมีการออกแบบโครงสร้างของโซฟาให้สอดคล้องกับตัวถังรถยนต์ที่ได้มา ต่อจากนั้นก็จะทำการปะผุทำสีใหม่ให้มีสีสันสวยงาม และใส่เบาะหนังลงไปตามดีไซน์ที่ได้ออกแบบไว้ ตู้เย็นเราก็จะเอามาทำใหม่หมด โครงสร้างภายนอกก็จะเอามาปะผุทำสีใหม่ตามดีไซน์ที่ออกแบบไว้ เครื่องยนต์กลไก ระบบความเย็นก็จะเอาของใหม่ที่เป็นแบบประหยัดไฟเบอร์ 5 ใส่ลงไปให้ใช้งานได้จริง ตู้เพลงและปั๊มน้ำมันก็เช่นกัน เมื่อได้โครงวัตถุดิบมาก็จะถูกนำมาออกแบบและเข้าสู่กระบวนการตกแต่งและซ่อมแซม จนสินค้าทุกชิ้นสามารถใช้งานได้จริงเหมือนสินค้าใหม่ทุกประการ”

นอกจากวัสดุที่ทางร้านจัดหาเอง ก็มีที่ลูกค้านำวัสดุเก่าที่ไม่ได้ใช้งานหรือพังมาให้ทางร้านดัดแปลงเป็นของใช้อื่นๆ “มีรถคันหนึ่งเป็นของปู่ทวด ไม่อยากใช้ แต่ก็ไม่อยากขายจอดทิ้งไว้เฉยๆ เอาไปซ่อมก็แพง ผมก็แนะนำให้ทำเป็นเฟอร์นิเจอร์รถคันหนึ่ง เราเอามารีไซเคิลได้ทั้งคัน ท้ายรถทำเป็นโซฟา หน้ารถเอามาทำเป็นโต๊ะทำงาน โต๊ะเขียนแบบ เครื่องยนต์เอามาทำเป็นโต๊ะกลาง ล้อก็เอามาทำเป็นเก้าอี้นั่ง รถคันหนึ่งเราทำได้หลายอย่าง เราแค่มองว่าขยะเป็นของมีค่า”

ส่วนชิ้นงานที่มีราคาสูงนั้น มิสเตอร์เทดดี้ บอกว่า “เพราะอย่างแรก งานเราเป็นของเก่า เรามีการรับประกันสินค้า มีบริการหลังการขาย และของที่คุณได้รับรองว่ามีชิ้นเดียวที่เป็นดีไซน์ของคุณ เราอยากให้ลูกค้ามั่นใจว่าของที่ได้มีชิ้นเดียวในโลก และออกแบบโดยเขาเอง และการที่เราไม่ทำแมสโปรดักส์ ก็เพื่อเพิ่มแวลูของสินค้า”

ท้ายสุดสิ่งที่มิสเตอร์เทดดี้อยากพูดกับมนุษย์ทุกคนก็คือ “อยากจะแสดงให้ทุกคนเห็นว่าสิ่งของที่ทุกคนมองว่าเป็นขยะนั้น สามารถทำให้มีค่า สามารถใช้งานได้จริง และมิสเตอร์เทดดี้ได้ทำให้เห็นเป็นตัวอย่างแล้วว่า ขยะเหล่านั้นสามารถกลับมามีชีวิตอีกครั้งหนึ่ง”

หากสนใจสินค้าจากร้าน Old Baby สามารถเข้าไปชมสินค้าได้ที่ CDC โซน 2 ชั้น 2 (K3 205) โดยจะเลือกจากสินค้าที่มีอยู่แล้ว หรือจะสั่งทำสินค้าขึ้นมาโดยเฉพาะก็ได้ อยากได้สีไหน แบบไหน เพื่อให้เข้ากับสถานที่ที่จะนำไปตกแต่ง ส่วนราคาจะขึ้นอยู่กับความยากง่ายของชิ้นงานและต้นทุนของวัตถุดิบที่นำมาดัดแปลงเป็นหลัก นอกจากนี้ ยังให้บริการเช่าโซฟา ตู้เย็น ปั๊มน้ำมัน อีกด้วย