อิมาอิ ฮิโรชิ เรียนรู้คนไทยและสังคมไทยผ่านมุมมองของโตโยต้า

โดย...จตุรภัทร หาญจริง ภาพ วิศิษฐ์ แถมเงิน

ผมเป็นคนหนึ่งที่เป็นลูกค้าของโตโยต้า และผมก็ไม่คิดไม่ฝันว่าวันหนึ่งผมจะต้องมาสัมภาษณ์ “อิมาอิ ฮิโรชิ” อดีต Executive Vice President บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย ผู้เขียนหนังสือ “การบริหารงานสไตล์ญี่ปุ่น” ที่เขาตั้งใจถ่ายทอดมุมมองของคนญี่ปุ่น เพื่อให้นักธุรกิจไทยที่ทำงานในบริษัทญี่ปุ่น ได้เข้าใจทัศนคติและพฤติกรรมการทำงานของนักธุรกิจญี่ปุ่น รวมทั้งเล่มใหม่ล่าสุด “Toyota’s Overseas Management” (ทั้งสองเล่มจัดพิมพ์โดย สนพ.โพสต์บุ๊กส์) ที่เขามีความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะให้นักลงทุนหรือนักธุรกิจญี่ปุ่น รวมทั้งนักธุรกิจอีก 192 ประเทศทั่วโลก (ที่โตโยต้าได้เข้าไปลงทุน) ที่สนใจอยากมาลงทุนหรือทำธุรกิจในไทย ได้เข้าใจทัศนคติและพฤติกรรมการทำงานของคนไทย พนักงานไทย ลูกค้าไทย ท้องถิ่นต่างๆ ในไทย คนในท้องถิ่น รวมทั้งได้เรียนรู้ความเป็นไทย สังคม วัฒนธรรม และองค์การไทย อีกทั้งยังได้เรียนรู้กฎหมายข้อบังคับ และการสื่อสาร ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีความสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจในไทยเป็นอย่างยิ่ง (เล่มนี้จึงเขียนเป็นภาษาอังกฤษล้วนๆ)

“หากคุณจะเข้ามาลงทุนในไทย คุณต้องรู้จักคนไทยและสังคมไทยให้รอบด้านเสียก่อน คุณมาลงทุนหรือทำธุรกิจในไทยแล้วเริ่มต้นด้วยการชี้นิ้วสั่งงานอย่างเดียวไม่ได้ เพราะถ้าคุณไม่ได้เริ่มต้นด้วยการเรียนรู้คนไทยและสังคมไทย ไม่ได้เชื่อมความสัมพันธ์กับความเป็นไทยให้ได้เสียก่อน คุณจะทำงานแล้วไม่มีความสุข และอาจทำให้คุณต้องย้ายฐานการลงทุนออกไป หรือย้ายตัวเองกลับไปในที่ที่คุณจากมา”

ด้วยความที่เขาเข้ามาทำงานในเมืองไทยตั้งแต่ปี 2503 จนถึงวันนี้ก็เป็นเวลา 52 ปีแล้ว ทำให้เขาพูดภาษาไทยได้ ฟังภาษาไทยได้ และสื่อสารกับคนไทยได้เป็นอย่างดี รวมทั้งชื่นชอบในนิสัย และลักษณะการทำงานของคนไทยอยู่ไม่น้อย

“คนญี่ปุ่น เวลาทำงานแล้วจริงจังเกินไป เครียดเกินไป ทำงานแล้วชอบหน้าบึ้ง ตอนแรกๆ ที่ผมมาทำงานในเมืองไทย ผมก็เป็นอย่างนั้น พอผมเห็นคนไทยทำงานแบบสบายๆ ทำงานด้วยความสนุก ผมก็ไม่เข้าใจ และรู้สึกต่อต้าน แต่พอได้ลองเปิดใจ ได้เรียนรู้ลักษณะการทำงานของคนไทย ผมค้นพบว่าคนไทยใช้ชีวิตอย่างสมดุล คือให้ความสำคัญกับการทำงานในขณะที่ก็ให้ความสำคัญกับการพักผ่อนหย่อนใจด้วย ผมเลยนำเอาลักษณะการทำงานแบบนี้มาปรับใช้กับตัวเอง ทำให้รู้ว่ามันทำให้ชีวิตของผมมีความสุขมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด”

เมื่อเขาค้นพบความสุขนี้แล้ว เขาจึงได้ถ่ายทอดความสุขนี้ผ่านหนังสือเล่มนี้ ด้วยเนื้อหาที่เป็นเหมือนสุดยอดคัมภีร์ที่จะทำให้นักลงทุน หรือนักธุรกิจที่จะเข้ามาทำงานในเมืองไทยได้ค้นพบเคล็ดลับการทำงานร่วมกับคนไทย ในบริบทของสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการเมืองของไทยได้อย่างมีความสุขอย่างที่เขาเป็น

“การทำงานต่างชาติต่างภาษา หัวใจสำคัญคือเราต้องรู้เขา เพื่อที่เขาจะได้รู้เรา ไม่ใช่รู้เรา และไม่ยอมรู้เขา เราก็จะทำงานในบ้านเขาได้ไม่นาน ตรงนี้ผมขอย้ำ”

หนังสือเล่มนี้เขาได้นำเสนอเนื้อหาผ่านมุมมองของโตโยต้า โดยมีเป้าประสงค์หลักคือให้คนต่างชาติที่อยากมาลงทุนหรือทำธุรกิจในไทย ทำงานและใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับคนไทยได้อย่างมีความสุขบนความแตกต่าง

“นี่คือหัวใจสำคัญ ที่เมื่อคุณได้อ่านหนังสือเล่มนี้แล้ว คุณจะค้นพบว่า การได้เรียนรู้คนไทยในสังคมไทย มันไม่ใช่เรื่องยาก ขอเพียงคุณเปิดใจและพร้อมที่จะเรียนรู้ คุณก็จะค้นพบว่าคนไทยน่ารัก เมืองไทยน่าอยู่ ในน้ำยังมีปลา ในนายังมีข้าว (หัวเราะ)”

ด้วยความที่เขาทำงานในเมืองไทยมานาน เขายังสนใจที่จะศึกษาประเทศไทยอย่างจริงจัง เขาจึงได้เรียนด้านไทยศึกษา ณ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนทำให้เขาเข้าใจคนไทย สังคมไทย และวัฒนธรรมไทยได้เป็นอย่างดีอีกด้วย

“คนไทยเก่งนะ พร้อมที่จะทำงานร่วมกับคนต่างชาติ ขอเพียงเรามองเห็นข้อดีข้อนี้ของคนไทย แล้วเราจะได้อะไรดีๆ จากคนไทยมาทำให้การทำงานของเราก้าวหน้าไปได้ไกลอีกเยอะ”

อิมาอิ ฮิโรชิ กล่าวทิ้งท้าย ก่อนที่จะขอตัวไปเป็นอาจารย์พิเศษ บรรยายเกี่ยวกับการจัดการข้ามวัฒนธรรม ให้กับนักศึกษา ณ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ซึ่งเขากระซิบบอกผมว่า การเป็นอาจารย์สอนหนังสือ ถือเป็นความภาคภูมิใจ ที่ในชีวิตบั้นปลายของเขาจะสร้างสรรค์สิ่งดีๆ ทิ้งไว้ให้กับโลกใบนี้ และเขาก็จะทำอย่างเต็มที่ที่สุด