กิจกรรมบำบัดและการกลืนในเด็กสมองพิการ

โดน... นุชนาฎ พรมเอี่ยม สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (รพ.เด็ก)กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

กิจกรรมบำบัดและการกลืนในเด็กสมองพิการ

เด็กสมองพิการ (Cerebral Palsy) เป็นเด็กที่มีปัญหาในการควบคุมส่วนของร่างกายทำให้ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองในการทำกิจวัตรประจำวันต่างๆ ได้ นอกจากปัญหาด้านการเคลื่อนไหวที่เป็นปัญหาหลัก ปัญหาที่พบได้บ่อยในเด็กกลุ่มนี้คือ ปัญหาด้านการรับประทานอาหาร การดูด การเคี้ยว และการกลืน ทำให้เด็กไม่สามารถรับประทานอาหารได้ด้วยตนเอง สำหรับหลักการทางกิจกรรมบำบัดในการช่วยเหลือและกระตุ้นกิจกรรมการดูดและกลืนในเด็กสมองพิการ ได้แก่

1.การจัดท่าสำหรับการดูดและการกลืนเพื่อให้เด็กสามารถดูดและกลืนได้ดียิ่งขึ้น เช่น ท่าตั้งตรง ท่านอนบนหมอนลิ่ม ท่านอนบนตัก เป็นต้น

2.เทคนิคการกระตุ้นและการยับยั้งปฏิกิริยาสะท้อนกลับ เช่น Gag reflex Bite reflex Suckswallowing reflex

3.การกระตุ้นกล้ามเนื้อควบคุมริมฝีปาก การบริหารกล้ามเนื้อปาก การบริหารกล้ามเนื้อลิ้น

4.ให้คำแนะนำอุปกรณ์ช่วยในการรับประทานอาหาร หรือเลือกอาหารในการฝึกแต่ละระดับ

5.ฝึกให้เด็กสามารถรับประทานอาหารเองได้โดยไม่เป็นภาระกับผู้อื่น

ความสามารถด้านการรับประทานอาหารในเด็กสมองพิการมักไม่ค่อยได้รับการฝึกฝน เนื่องมาจากปัญหาอาหารหกเลอะเทอะ ใช้เวลานานในการรับประทาน เด็กมีปัญหาการเคลื่อนไหว ทำให้ผู้ปกครองและผู้เลี้ยงดูมักจะทำให้เด็กทั้งหมด ทำให้เด็กขาดประสบการณ์ในการรับประทานอาหารด้วยตนเอง ดังนั้นทางครอบครัวควรให้โอกาสแก่เด็กในการฝึกฝนการรับประทานอาหารด้วยตนเองตามศักยภาพที่เด็กแต่ละคนสามารถทำได้ เพื่อเพิ่มความสามารถและฝึกการทำกิจวัตรประจำวันด้วยตนเอง