ความงามของพระสรีระ (2)

โดย...คุณสลิล

การเป็นพระพุทธเจ้านั้นไม่ได้เป็นกันได้โดยง่าย ต้องบำเพ็ญบารมีถึง 4 อสงไขยแสนกัป (สำหรับพระพุทธเจ้าที่เป็นปัญญาธิกะ หากเป็นสัททาธิกะ หรือวิริยาธิกะ ต้องบำเพ็ญบารมีนานยิ่งกว่านั้น) นั่นคือนับจากตั้งความปรารถนาทั้งด้วยกายและด้วยใจ และได้รับพุทธพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าองค์ใดองค์หนึ่งแล้ว จึงไม่แปลกที่ในพระชาติสุดท้ายที่จะมาตรัสรู้และปรินิพพาน พระพุทธองค์จะทรงมีความงามพร้อมในรูปลักษณะในพระสรีระอย่างยิ่ง

โดยทั่วไปเรามักจะได้ทราบกันว่าพระพุทธเจ้ามี มหาปุริสลักษณะ 38 ประการ ซึ่งเป็นลักษณะของมหาบุรุษผู้ที่มีลักษณะของมหาบุรุษครบถ้วนเช่นนี้ เป็นเพราะผลบุญบารมีที่กระทำมาแล้วด้วยดี หากอยู่ครองเรือนก็จะต้องได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ หากออกบวชก็จะสำเร็จเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

อย่างไรก็ตาม นอกจากมหาปุริสลักษณะแล้ว พระพุทธเจ้ายังทรงมีความเพียบพร้อมสมบูรณ์ใน อนุพยัญชนะ คือ ในรายละเอียด ซึ่งเป็นลักษณะย่อยๆ อีกถึง 80 ประการ MQ ได้นำมาแสดงไว้แล้วในครั้งก่อนแล้วตั้งแต่ข้อที่ 150 ก็หมดเนื้อที่ จึงขอนำข้อที่ 5180 มาแสดงต่อในวันนี้ ความงามของพระพุทธสรีระเหล่านี้เป็นเพราะผลบุญบารมีอันพระพุทธเจ้าทรงสั่งสมไว้จนพร้อมบริบูรณ์

อนุพยัญชนะ 80 ประการ ในข้อที่ 5180 (ซึ่งธัมมานุกรม คบธรรมได้รวบรวมไว้จากปฐมสมโพธิกถา) ได้แก่

51.ระเบียบพระเส้นทั้งปวงนั้นสละสลวย มิได้หดหู่ที่ใดที่หนึ่ง

52.แถวพระเส้นทั้งหลายซ่อนอยู่ในพระมังสะทั้งสิ้นบ่มิได้เป็นคลื่นฟูขึ้นเหมือนสามัญชนทั้งปวง

53.พระเศียรมีสัณฐานงามเหมือนฉัตรแก้ว

54.ปริมณฑลพระนลาฏโดยกว้างยาวพอสมกัน

55.พระนลาฏมีสัณฐานงาม

56.พระขนงมีสัณฐานอันงามดุจคันธนูอันโก่งไว้

57.พระโลมาที่พระขนงมีเส้นอันละเอียด

58.เส้นพระโลมาที่พระขนงงอกขึ้นแล้วราบไปโดยลำดับ

59.พระขนงนั้นใหญ่

60.พระขนงนั้นยาวสุดหางพระเนตร

61.ผิวพระมังสะละเอียดทั่วทั้งพระวรกาย

62.พระสรีระกายรุ่งเรืองไปด้วยสิริ

63.พระสรีระกายมิได้มัวหมอง ผ่องใสอยู่เป็นนิตย์

64.พระสรีระกายสดชื่นดุจดอกปทุมชาติ

65.สรีระสัมผัสอ่อนนุ่มสนิท บ่มิกระด้างทั่วทั้งพระวรกาย

66.กลิ่นพระวรกายหอมฟุ้งดุจกลิ่นสุคนธกฤษณา

67.พระโลมามีเส้นเสมอกันทั้งสิ้น

68.พระโลมามีเส้นละเอียดทั่วทั้งพระวรกาย

69.ลม อัสสาสะ ปัสสาสะ อันหายพระทัยเข้าออกก็เดินละเอียด

70.พระโอษฐมีสัณฐานอันงามดุจแย้ม

71.กลิ่นพระโอษฐหอมดุจกลิ่นอุบล

72.พระเกศาดำเป็นแสง

73.กลิ่นพระเกศาหอมฟุ้งขจรตลบ

74.พระเกศากลิ่นหอมดุจกลิ่นโกมลบุปผชาติ

75.พระเกศามีสัณฐานเส้นกลมสลวยทุกเส้น

76.เส้นพระเกศาดำสนิททั้งสิ้น

77.พระเกศากอปรด้วยเส้นอันละเอียด

78.เส้นพระเกศาบ่มิได้สยองยุ่ง

79.เส้นพระเกศาเวียนเป็นทักขิณาวัฏทุกๆ เส้น

80.วิจิตรไปด้วยระเบียบพระเกตุมาลา กล่าวคือ ถ่องแถว แห่งพระรัศมี อันโชตนาการขึ้น ณ เบื้องบนพระอุตตมังคสิโรตม์นั้น

จึงไม่แปลกที่เราเห็นพระพุทธรูปทั้งหลายล้วนแต่มีความงามวิจิตรตระการตาเป็นอย่างยิ่ง ก็คงเป็นเพราะความตั้งใจของศิลปินที่จะสร้างสรรค์ให้พระพุทธรูปที่เขาสร้างขึ้นมีความงาม เป็นไปตามลักษณะของพระพุทธสรีระ ทั้งมหาปุริสลักษณะ และอนุพยัญชนะนั่นเอง ...