การบริหารจัดการความริษยา : ภาวนาเพื่อปลดปล่อยคนที่ตนริษยาที่นี่ เดี๋ยวนี้

โดย...ว.วชิรเมธี

ต่อไปนี้เป็นเรื่องของการปฏิบัติ เราทุกคนสามารถทำได้ทันที ที่นี่ เดี๋ยวนี้ ขั้นแรกขอให้นั่งให้สบาย ในอิริยาบถขัดสมาธิ ยืดหลังให้ตรง ประสานมือไว้ที่หน้าตัก แล้วหลับตาลง ยิ้มน้อยๆ ให้ตัวเอง จากนั้นขอให้เราลองพิจารณาดูสิว่า

ในชีวิตของเรายังคงมีใครสักคนที่เราริษยาเขาไหม พิจารณาด้วยใจเป็นกลาง พิจารณาดู นึกย้อนไปตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ว่า

มีใครสักคนหนึ่งไหมที่เรายังริษยาเขาอยู่

มีใครสักคนหนึ่งไหมที่เรายังให้อโหสิกรรมแก่เขาไม่ได้

มีใครสักคนหนึ่งไหมที่เรายังไม่ยอมโมทนาสาธุการเมืองได้ดีมีความสุข

มีใครสักคนไหมที่เรายังยื้อเขาเอาไว้ให้เป็นดั่งหนามที่คอยตำใจของเราอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน

ลองจินตนาการถึงใบหน้าของเขาคนนั้น มองดูดวงหน้าของเขาในมโนภาพให้ชัดๆ แล้วอธิษฐานในใจว่า

“จากนี้เป็นต้นไปฉันขออภัยให้เธอ เพราะทั้งเธอและฉัน ต่างก็เป็นมนุษย์เหมือนกัน เราต่างก็รักสุข เกลียดความทุกข์ กลัวความตายเหมือนกัน เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในสังสารวัฏเหมือนกัน เราแต่ละคนต่างก็มีความทุกข์ส่วนตัวมากมายเป็นล้นพ้นอยู่แล้ว เราจึงไม่ควรมาสร้างเวรใหม่ด้วยการจองล้างจองผลาญกัน

นับจากนี้เป็นต้นไปฉันขอให้เธอ...(ระบุชื่อ นามสกุล)....

จงมีชีวิตที่มีความร่มเย็นเป็นสุข ปรารถนาสิ่งใดที่เป็นกุศล เป็นความดีงาม ก็ขอให้สมปรารถนา

อนึ่ง หากเธอเคยมีจิตคิดร้ายต่อฉัน เคยทำร้ายฉัน ฉันขอให้อภัยต่อเธอ ขอยกโทษให้เธอ

จากนี้เป็นต้นไป เราไม่มีเวรภัยต่อกัน ในทำนองเดียวกัน ก็ขอให้เธอจงให้อภัยต่อฉันด้วยเทอญ

จากวันนี้เป็นต้นไป ทั้งเธอและฉันต่างก็เป็นเพื่อนของกันและกัน เราจะต่างคนต่างก้าวไปในเส้นทางที่มุ่งมาดปรารถนา ฉันขอให้เธอจงสมหวังตลอดไป”

จากนั้นค่อยๆ ลืมตาขึ้นมา แล้วแสดงความยินดีกับตัวเองที่สามารถปลดก้อนหินอันหนักหน่วงของความริษยาออกจากตัวได้สำเร็จ เหมือนกับที่นักบินที่โดยสารขึ้นไปพร้อมกับยานอวกาศ ค่อยๆ ปลดถังที่เป็นเชื้อเพลิงทิ้งทีละส่วนๆ แล้วสุดท้ายก็เหลือแต่ยานแม่จริงๆ เท่านั้น สิ่งที่เป็นส่วนเกินทิ้งไปทั้งหมดเลย ยานก็เบา ชีวิตก็ปลอดภัย ถ้าเราทำได้อย่างนั้น สลัดคนที่เราริษยาออกไป กายก็เบา จิตก็เบา อายุก็ยืน ไม่ทุกข์ ไม่เครียด เพราะคอยริษยาเขาอีกต่อไปแล้ว

การจัดการกิเลสตามแบบแผน

ได้กล่าวไว้แล้วในบทนำว่า คำว่า “การจัดการกิเลส” นั้น หยิบยกมาจากคำว่า “ปฏิปทาอันนำไปสู่การดับทุกข์” หรือ “ทุกฺขนิโรธคามินิปฏิปทา” ซึ่งเป็นองค์ประกอบของอริยสัจสี่ที่ประกอบด้วย

1.ทุกขอริยสัจ อริยสัจ คือ ความทุกข์

2.สมุทัยอริยสัจ อริยสัจ คือ สมุทัย

3.ทุกขนิโรธอริยสัจ อริยสัจ คือ นิโรธ/นิพพาน

4.ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ อริยสัจ คือ การดับทุกข์