ไปญี่ปุ่น หม่ำเซนเบ

โดย...โจลิฟวิง

อะไรเอ่ย แป้งแผ่นกลม คล้ายที่รองจาน มีสีน้ำตาลเกรียม (ตอบได้ให้รางวัล)

อ่ะใบ้ให้อีกหน่อยละกัน บางทีมันก็มีไซส์ใหญ่ประมาณแผ่นเสียงสมัยรุ่นคุณปู่คุณย่า (กินได้ทั้งครอบครัว) มักปิ้ง หรือย่างกับเตาถ่าน ปิ้งเสร็จ ย่างสุก ก็จะจุ่มกับซีอิ๊ว ผึ่งให้แห้ง ที่สำคัญมันมีกลิ่นหอมมากๆ เห็นแล้วมิอาจอดใจได้หรอก (นี่ผู้เขียนเองก็กำลังนั่งเช็ดน้ำลายอยู่นะเนี้ย)

งั้นเฉลยดีกว่า เจ้าขนมที่ว่าคือ เซนเบ (Senbei)

ขนมชนิดนี้บ้านเกิดของมันอยู่ที่ญี่ปุ่นนู่น บางครั้งก็ออกเสียงเป็น “เซมเบ” ซึ่งไม่ว่าจะเรียกเซนเบ หรือเซมเบ ที่ญี่ปุ่นและคนญี่ปุ่นก็เป็นอันเข้าใจตรงกันว่ามันคือแป้งย่างไฟชุบซีอิ๊ว

มีโอกาสบินลัดฟ้าไปเยือนญี่ปุ่น ล่าสุด ผู้เขียนก็ไปเจอกับร้านขายเซนเบในตลาดแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่หลังวัดอาซะกุซา ย่านนากามิเซะ

ที่นั่นเขาเปิดร้านขายเซนเบเป็นล่ำเป็นสันกันจริง จากหัวถนนถึงท้ายถนนละลานตาอย่างไม่น่าเชื่อ น่าจะสิบๆ ร้าน นี่ยังไม่นับร้านที่ซ่อนตัวในตรอกซอยย่อยๆ อีกนะ รวมๆ เกิน 20 ร้านแน่นอน

น่าแปลกว่าร้านเซนเบคนทำมักเป็นคนแก่ ถ้าวัดอายุจากริ้วรอยบนใบหน้า ถ้าไม่เป็นคุณปู่ก็จะเป็นคุณลุง แล้วก็เป็นผู้ชายเสียมากกว่า ไม่มีผู้หญิงคนไหนมานั่งย่างเซนเบเลย นั่นทำให้นึกถึงเรื่องที่เคยรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมครัวญี่ปุ่นมาว่า ผู้หญิงคือผู้ยึดมั่นถือครองพื้นที่ครัวมากกว่าผู้ชาย แต่เหตุไฉนร้านขายเซนเบมีแต่ผู้ชาย (อ่ะ)

ก็ไม่ว่ากันหรอกครับ เมื่อโลกเปลี่ยน อะไรๆ อาจจะเปลี่ยนไปตามวิถีโลก แต่การที่ร้านขายเซนเบเป็นคุณปู่คุณลุง มองอีกมุมมันก็ดูขลังดีมิใช่น้อย ขนมโบราณมาเจอกับคนโบราณ เข้าท่าดีนะ เป็นจุดขาย เพิ่มมูลค่ามาร์เก็ตติงได้อีกแน่ะ

เดินสำรวจร้านขายเซนเบจนหนำใจ จึงได้แว่บไปจ้องใกล้ๆ ที่ร้านคุณปู่ท่านหนึ่งหน้าตาแกนิ่งมาก สายตาจับจดกับแผ่นแป้งที่วางอยู่บนตะแกรงราวกับกำลังทำสมาธิลมปราณ ข้อมือปู่แกแข็งแรงดีพลิกกลับไปมาคล่องและว่องไว ไม่นานแผ่นแป้งนั้นก็เกรียม แกรีบคีบออกจากเตาจุ่มแผ่นแป้งลงในชามซีอิ๊วสีดำ ซึ่งก็คือโซยุนั่นเอง ผึ่งให้แห้งก่อนบรรจุลงถุง

ผู้เขียนไม่รอช้าขอซื้อเซนเบกับคุณปู่ แกพูดอะไรสักอย่างเป็นภาษาญี่ปุ่น พร้อมผายมือมาที่เซนเบที่วางอยู่ข้างเตา อ้อ!!! แกน่าจะถามว่าจะเอาแบบไหน เพราะมีตั้งหลายแบบ แบบไม่ใส่อะไรเลย แบบโรยงา แบบห่อสาหร่าย หรือเซนเบโนริ เอาละสิเอาแบบไม่ใส่อะไรดีกว่า แกหยิบให้ผู้เขียนจ่ายไป 80 เยน (ตามราคาที่แปะไว้)

เซนเบร้อนๆ จากเตานี่มันอร่อยจริงๆ เนอะ กรอบๆ เค็มๆ มันๆ โออิชิ โออิชิ เสียงนี้ดังมาจากในร้านเป็นกลุ่มคุณป้าสวมชุดกิโมโน ยืนหลบมุมมือถือเซนเบคนละแผ่นเคี้ยวตุ้ยๆ อย่างเอร็ดอร่อย

ไม่ไหว ทนไม่ไหวแล้ว ผู้เขียนชักเริ่มติดใจเจ้าเซนเบ (จริงๆ ตะบะแตกต่างหากละ) เลยขอชิมแบบโรยงากับแบบห่อสาหร่ายอย่างละแผ่น อร่อยทุกแบบ

อันว่าเซนเบนั้น จริงๆ มีทั้งแบบเค็มและแบบหวาน ซึ่งแบบเค็มก็เหมือนที่ผู้เขียนชิมไป หลักๆ ก็น่าจะมีประมาณนี้ ส่วนแบบหวานที่เรียกกันว่า “ซารา” (ฮิตมากในสมัยเอโดะ) ไม่มี ไม่เจอ ที่ร้านคุณปู่ก็ไม่มีสันนิษฐานว่าน่าจะไม่ค่อยได้รับความนิยม จึงไม่ค่อยทำขายกัน

สำหรับคนญี่ปุ่นเซนเบถูกจัดให้อยู่ในจำพวก “แครกเกอร์” ที่ทำจากข้าวเหนียว ย่าง หรือปิ้งกับไฟให้กรอบเกรียมแล้วชุบซีอิ๊ว เท่านี้ก็พร้อมเสิร์ฟเป็นของกินเล่น เคี้ยวอร่อยเพลินปาก กินคู่กับชาเขียว

ถ้าได้ไปเยือนญี่ปุ่นก็อย่าลืมลองหม่ำเซนเบกันนะครับ