การศึกษาเศรษฐศาสตร์ในเชิงวิถีพุทธ (ตอน ๓)
ปุจฉา : จะทำอย่างไรจึงจะสังเคราะห์เศรษฐศาสตร์ในเชิงวิถีพุทธ
ปุจฉา : จะทำอย่างไรจึงจะสังเคราะห์เศรษฐศาสตร์ในเชิงวิถีพุทธ
โดย..พระอาจารย์อารยะวังโส
ว่าพระพุทธศาสนามีโครงสร้างหลักธรรมอย่างไร และจะชี้ให้เห็นโครงสร้างความสัมพันธ์ของพุทธศาสน์กับปรัชญาการดำเนินชีวิต เพื่อความพรั่งพร้อมแห่งสุขภาวะของมนุษย์ได้อย่างไร เพื่อให้เราสามารถนำเศรษฐศาสตร์ไปสู่เศรษฐธรรม สำหรับสรรค์สร้างสังคมให้ได้มีความสุขอย่างยั่งยืน
ขออาราธนาหลวงพ่อได้วิสัชนาให้สาธุชนทั้งหลายได้เรียนรู้ไปพร้อมๆ กันด้วยค่ะ
ดร.นิธินันท์ วิศเวศวร
รองอธิการบดีฝ่ายวิเทศสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
“ปรากฏการณ์ความเป็นไปของธรรมชาติ ความเปลี่ยนแปลงของวัตถุ สืบเนื่องเกี่ยวกับลม ฟ้า อากาศ ฤดูกาล ฝนตก ฟ้าร้อง ซึ่งมีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตในโลกนี้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้”
วิสัชนา : อย่างเช่นในเบื้องต้นของการเรียนรู้ในพระพุทธศาสนา ได้แสดงกฎธรรมชาติที่ผู้เรียนต้องทำความเข้าใจ เพื่อการเตรียมเปิดกว้างโลกทัศน์ สู่ ธรรมทัศน์ โดยให้นิยามไว้ ๕ อย่าง อันควรแก่การพิจารณา เพื่อนำไปสู่ความเข้าใจโลกและชีวิตนี้ ได้แก่ นัยที่ ๑ จะต้องเข้าใจใน “อุตุนิยาม” ซึ่งเป็นกฎธรรมชาติ เกี่ยวกับปรากฏการณ์ฝ่ายวัตถุ ปรากฏการณ์ความเป็นไปของธรรมชาติ ความเปลี่ยนแปลงของวัตถุ สืบเนื่องเกี่ยวกับลม ฟ้า อากาศ ฤดูกาล ฝนตก ฟ้าร้อง ซึ่งมีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตในโลกนี้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ในฐานะที่อยู่ภายใต้กฎธรรมชาตินี้ของสัตว์ทั้งหลาย จึงต้องยอมรับหลักอุตุนิยามดังกล่าว
เพื่อศึกษาให้เห็นถึงสภาพความจริง อันควรแก่การนำมาบูรณาการต่อการดำเนินชีวิต ให้สอดคล้องกับสภาพอุตุนิยาม เรียกว่า ไม่ขัดแย้ง แข็งขืนต่อกัน สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างมีประโยชน์ และไม่ทุกข์ใจต่ออำนาจอิทธิพลโดยปกติของสิ่งแวดล้อม ...นี่เป็นความสวยงามของพระพุทธศาสนา ที่แสดงความเป็นปกติ เข้าถึงความจริงที่ปรากฏมีอยู่ในธรรมชาตินี้ อันเป็นไปตามกฎอิทัปปัจจยตา
นัยที่ ๒ ผู้เรียนในพระพุทธศาสนา จะต้องเข้าใจธรรมชาติแห่งความเป็นไปของการสืบพันธุ์ที่ปรากฏอยู่ในรูป “กฎพันธุกรรม” เรียกว่า “พืชนิยาม” ซึ่งครอบคลุมในความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิต ที่ปรากฏมีอยู่ในธรรมชาตินี้ โดยเฉพาะสิ่งมีชีวิตทั้งที่มีจิตวิญญาณครอง และ ไม่มีจิตวิญญาณครอง หลักความจริงในข้อที่สองนี้แสดงความจริงขั้นสภาวะสัจจะ อันปรากฏอยู่ในกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่โลกตะวันตกนิยมโดยถือเป็นหลักสากลว่า ทุกสิ่งทุกอย่างต้องพิสูจน์ได้...
อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้
