ชวนชมนิทรรศการอดีตในปัจจุบัน

งานนิทรรศการ “อดีตในปัจจุบัน” โหมโรงก่อนเปิดพิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าฯปลายปี 2554

 

ในวันที่ 11-18 ส.ค.นี้ ที่ Hall of Fame ศูนย์การค้าสยามพารากอน จะมีงานนิทรรศการภาพถ่าย“อดีตในปัจจุบัน” อันเกี่ยวเนื่องด้วยพิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ถ่ายทอดพระราชกรณียกิจภายใต้โครงการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ด้วยภาพถ่ายที่บันทึกไว้โดยนายอนัฆ นวราช ช่างภาพที่บันทึกไว้ตลอดการเดินทางอันยาวนาน เพื่อบอกเล่าถึงพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ซึ่งยังประโยชน์แก่พสกนิกรทั่วทุกภูมิภาค สะท้อนรอยยิ้ม ความสุข ความประทับใจ หรือพรรณนาความรู้สึกของพสกนิกรทั้งมวล

ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ นางสนองพระโอษฐ์ และรองราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ กล่าวว่า พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ตั้งอยู่ ณ หอรัษฎากรพิพัฒน์ ในพระบรมมหาราชวัง เป็นหน่วยงานของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นสถานที่เก็บรวบรวมงานผ้าที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงเห็นการณ์ไกลว่าควรอนุรักษ์ไว้ โดยทรงริเริ่มนำภูมิปัญญาของราษฎรจากทุกภูมิภาคทั่วประเทศมาสร้างงานที่ช่วยให้ราษฎรมีรายได้เสริมเพิ่มจากอาชีพหลักเลี้ยงตนเองและครอบครัว ทรงเผยแพร่ผลงานของสมาชิกศิลปาชีพด้วยพระองค์เอง โดยโปรดเกล้าฯให้นำผ้าทอของราษฎรไปตัดเย็บเป็นฉลองพระองค์แบบต่างๆ   ทำให้ผ้าไทยจากภูมิปัญญาท้องถิ่นมีความสำคัญและเป็นที่นิยมทั้งในและต่างประเทศ

คณะทำงานพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ โดยนางสาวปิยวรา ทีขะระ หัวหน้าโครงการพิพิธภัณฑ์ผ้าฯกล่าว่า  นิทรรศการภาพถ่ายใช้เวลากว่า 2 ปี ในการเดินทางไปตามเส้นทางเบื้องพระยุคลบาท เพื่อเก็บข้อมูล บันทึกภาพบุคคลและสถาน ที่ต่างๆ รวมถึงการทำงานของสมาชิกศิลปาชีพที่ได้รับพระราชทานความช่วยเหลือตั้งแต่หลายสิบปีก่อน ซึ่งปัจจุบันเป็นครอบครัวที่มีความสุข ลูกหลานได้เล่าเรียน สภาพความเป็นอยู่ในหมู่บ้านดีขึ้น และสมาชิกศิลปาชีพยังคงรวมกลุ่มกันทอผ้า ชาวไทยภูเขายังคงทอและบรรจงปักผ้าตามเผ่าพันธุ์ของตน ศิลปะต่างๆได้รับการสืบทอดจากรุ่นยาย  สู่รุ่นแม่ และสู่ลูก

ประวัติศาสตร์เหล่านี้น้อยคนนักที่จะได้รับรู้ นับเป็นความโชคดีที่คณะทำงานพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ รวมถึงบุคคลทั่วไปจะได้มีโอกาสทราบว่าพระราชดำริที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้พระราชทานแก่ราษฎรในภูมิภาคต่างๆทั่วประเทศนั้น นำความสุขความเจริญมาสู่ราษฎรทุกคนอย่างยั่งยืนแท้จริง

 

เป็นเรื่องยากที่จะถ่ายทอดทุกอย่างผ่านตัวอักษร เพราะไม่สามารถบรรยายรอยยิ้ม ความสุข ความประทับใจ หรือพรรณนาความรู้สึกของพสกนิกรที่มีต่อพระองค์ท่านได้หมดสิ้น คณะทำงานพิพิธภัณฑ์ผ้าฯเห็นว่าภาพถ่ายหนึ่งภาพสามารถเล่าเรื่องได้เป็นร้อยพันตัวอักษร ภาพเหล่านี้คณะทำงานพิพิธภัณฑ์ผ้าฯได้เห็นมากับตาตนเอง ประสงค์ให้ประชาชนได้รับรู้และสัมผัสความประทับใจได้เช่นดียวกัน จึงนำภาพที่ได้บันทึกไว้นำมาจัดนิทรรศการ เพื่อบอกเล่าถึงพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ซึ่งยังประโยชน์แก่พสกนิกรทั่วทุกภูมิภาค

“ทั้งสองพระองค์ทรงงานด้วยสองพระหัตถ์เพื่อแผ่นดินมาอย่างต่อเนื่องยาวนานจนถึงปัจจุบัน คณะทำงานพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ จึงได้ตั้งชื่อนิทรรศการภาพถ่ายครั้งนี้ว่า อดีตในปัจจุบัน”นายอนัฆกล่าว

สำหรับนิทรรศการ ฯ ปิยวรากล่าวว่า แบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ 1. นิทรรศการภาพถ่ายตามรอยศิลปาชีพ โดยอนัฆ นวราช เป็นภาพถ่ายหมู่บ้านศิลปาชีพตามภูมิภาคต่างๆประเทศไทย โดยช่างภาพได้ร่วมเดินทางไปกับคณะทำงานพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ เป็นเวลาถึง 2 ปี

2. รายละเอียดเกี่ยวกับพิพิธภัณฑ์ผ้า เป็นการเผยแพร่พระราชประวัติ พระราชกรณียกิจในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ โดยเฉพาะการอนุรักษ์และเผยแพร่ความสำคัญของผ้าไหมไทย ผู้สนใจสามารถเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของผ้าชนิดต่างๆ และการแต่งกายอันเป็นเอกลักษณ์ของชาติตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นจนถึงปัจจุบัน สะท้อนผ่านเครื่องแต่งกายในราชสำนักยุคต่างๆ รวมทั้งฉลองพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงนำความเป็นไทยออกไปสู่สากลและก่อให้เกิดรายได้กลับมาสู่ผู้ผลิตในประเทศ

“นอกจากเป็นแหล่งรวบรวมความรู้เกี่ยวกับผ้าไทยแล้ว พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ ยังเป็นศูนย์กลางในการจัดเก็บรักษาผ้าไทย และเอกสารที่เกี่ยวข้อง รวมไปจนถึงจัดแสดงงานหัตถศิลป์อันทรงคุณค่าทั้งของราชสำนักและผ้าพื้นเมืองจากท้องถิ่นต่างๆ เพื่อเป็นการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าให้คงอยู่สืบไป”

3. ผลงานออกแบบจากผ้าศิลปาชีพ โดย 18 ดีไซน์เนอร์ ผ้าทอจากฝีมือสมาชิกศิลปาชีพมีเอกลักษณ์และความสวยงามแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่นเมื่อผ้าผืนเหล่านี้ผ่านการออกแบบและตัดเย็บจากดีไซเนอร์ กลายเป็นผลงานแฟชั่นในหลากหลายรูปแบบ    ซึ่งก็เป็นไปตามแนวอดีตในปัจจุบัน คือการพบกันระหว่างช่างทอผู้ชำนาญ และดีไซเนอร์ที่สร้างสรรค์ จากงานช่างฝีมือพื้นถิ่นสู่งานดีไซน์ระดับสากล

 “2 ปีที่เราตามรอยเสด็จของพระองค์ เทียบไม่ได้กับ 40 กว่าปีที่ท่านทรงมาตลอด ในระยะทางอันยาวนานนี้มีทั้งความเหนื่อยยาก ความอดทนและความทุ่มเท”ปิยวรากล่าว
 
ภาพถ่ายโดยนายอนัฆ นวราช มี 2 ขนาด ราคา 2 -3 หมื่นบาท รวม 45 ภาพ นอกจากนี้ยังมีผลงานออกแบบจากดีไซเนอร์ทั้ง 18 แบรนด์ รวม 19 ชุด ราคาตั้งแต่ 1.5 หมื่นบาท-1 แสนบาท ทั้งหมดจะทำการจัดจำหน่าย เพื่อนำเงินรายได้สมทบทุนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชีนีนาถ

 

ปิยวรากล่าวว่า สำหรับพิพิธภัณฑ์ผ้าฯจะเปิดประมาณปลายปี 2554 โดยเป็นพิพิธภัณฑ์เพื่อการอนุรักษ์ผ้าของไทย ที่จะมีมิติที่ลึกซึ้งกว่าพิพิธภัณฑ์ผ้าในต่างประเทศ โดยนอกจากผ้าที่จะเป็นหลักในการจัดวางแล้ว ก็จะตีแผ่ถึงมุมมองและหลักฐานทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา การใช้ชีวิตและวิถีคนไทยในอดีต ที่รุ่มรวยมาแต่ก่อนเก่า

ส่วนกิจกรรมภายในงานอดีตในปัจจุบัน  เริ่มตั้งแต่วันที่ 11 ส.ค.2554 เสวนาเปิดตัวนิทรรศการ ในหัวข้อ “ผลงานสร้างสรรค์ชุดผ้าไทย ออกแบบพิเศษโดย 18 ดีไซน์เนอร์ชั้นนำ ซึ่งใช้ผ้าที่ทอโดยช่างทอของสมาชิกศิลปาชีพ” ผู้ร่วมเสวนา คือ คอลัมนิสต์ ดีไซน์เนอร์ และสมาชิกศิลปาชีพ

วันเสาร์ที่ 13 สิงหาคม 2554 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯเปิดงานนิทรรศการ เวลา 13.30 น. มีการเสวนาเรื่อง กว่าจะเป็นพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ ความเป็นมาของพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ  ความเป็นมาของนิทรรศการ อดีตในปัจจุบัน และการทำงานในขั้นตอนต่างๆ นอกจากนี้ยังมีสินค้าที่ระลึกภายในงาน เงินรายได้จากการจัดงานนิทรรศการและการจำหน่ายของที่ระลึกสมทบทุนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชีนีนาถ สอบถามโทร.  02 225 9420, 02 225 9430