ยกเครื่องUNSC

กลุ่มประเทศบริคส์ อันประกอบด้วย

โดย..ธนพล ไชยภาษี

จีน รัสเซีย อินเดีย บราซิล และแอฟริกาใต้ ซึ่งถือเป็นกลุ่มประเทศกำลังพัฒนารายใหญ่ของโลก และถือว่ามีอนาคตไกล ได้ออกแถลงการณ์ร่วมกันเมื่อวานนี้ เรียกร้องให้ปฏิรูประบบของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติกันใหม่

ที่น่าแปลกใจก็คือ จีน และรัสเซีย ถือเป็นสมาชิกถาวรในคณะมนตรีความมั่นคงฯ ซึ่งมีสิทธิพิเศษในการใช้วีโตยับยั้งได้ในทุกประเด็น ก็เห็นพ้องเรียกร้องให้ปฏิรูประบบกันใหม่ด้วย ทั้งๆ ที่สองประเทศนี้ก็ได้อำนาจ สิทธิพิเศษจากการเป็นสมาชิกถาวรกันอยู่แล้ว ส่วนอีก 3 ประเทศนั้นเป็นสมาชิกหมุนเวียน

จุดที่บริคส์ชี้ว่าควรจะเปลี่ยนแปลงได้แล้ว เพราะว่าระบบการคานอำนาจระหว่างสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงฯ นั้น ถือเป็นมรดกตกทอดที่ล้าหลังมากมาตั้งแต่ยุคสงครามเย็น ไม่ได้เข้ายุคเข้าสมัยกันเสียเท่าไหร่

สมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาตินั้นจะมีสมาชิกทั้งสิ้น 15 ประเทศ เป็นสมาชิกหมุนเวียน 10 ประเทศ และจะหมุนเวียนขึ้นกันเป็นประธาน และจะมีสมาชิกถาวรเพียง 5 ชาติ อันได้แก่ สหรัฐ อังกฤษ ฝรั่งเศส จีน และรัสเซีย

ซึ่ง 5 ชาตินี้แหละครับที่มีสิทธิวีโตยับยั้ง จะปล่อยผ่าน หรือจะขวางได้ในทุกประเด็นที่ตัวเองไม่เห็นชอบ

ดังนั้น อำนาจเด็ดขาดจึงอยู่ที่ 5 ชาตินี้เท่านั้น อีก 10 ประเทศที่เหลือเป็นเพียงไม้ประดับ เป็นสัญลักษณ์ของตัวแทนชาวโลกเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงก็แทบจะไม่มีอำนาจใดๆ

ที่ 5 ชาติดังกล่าวมีสิทธิพิเศษในการวีโตนั้นก็เป็นมรดกตกทอดมาจากยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่โลกเข้าสู่ยุคสงครามเย็น ใน 5 ชาติดังกล่าวฝ่ายหนึ่งคือตัวแทนของโลกเสรี คือ อังกฤษ สหรัฐ และฝรั่งเศส ซึ่งถือเป็นผู้ชนะในสงครามโลกครั้งที่ 2 และอีกฝ่ายคือสังคมนิยม อันได้แก่ โซเวียต (รัสเซียในปัจจุบัน) และจีน โดยสองฝั่งจะใช้สิทธิวีโตคานอำนาจกัน ในช่วงที่สงครามเย็นระหว่าง 2 ค่ายดุเดือดรุนแรงมาตลอดช่วงระหว่างหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 มาจนถึงการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี 1991

แต่มาในวันนี้เกือบจะ 60 ปีแล้ว ระบบนี้ก็ยังใช้ควบคุมโลกอยู่ โดยที่สภาวการณ์ของโลกได้เปลี่ยนไปจากเดิมที่การแข่งขันกันทางอุดมคติทางการเมืองนั้นได้จบสิ้นลงไปแล้ว และเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจไร้พรมแดนอย่างเต็มตัว

ซึ่งแน่นอนครับ ระบบการคานอำนาจดังกล่าวทำให้เกิดการนำมาใช้ในทางที่ผิด 5 ชาติมหาอำนาจใช่ว่าจะดีเด่ ใช่ว่าจะมีจรรยาบรรณต่อชาวโลกนักหนา บางครั้งบางหนก็ใช้สิทธิพิเศษที่ตัวเองได้รับหาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจด้วยซ้ำ

ไม่ได้ใช้เพื่อก่อประโยชน์ส่วนรวม และเพื่อสันติสุขของชาวโลกอย่างแท้จริง

อย่างกรณีของลิเบียนั้น การผ่านมติใช้กำลังทางทหารต่อฝ่ายรัฐบาลลิเบียกำลังถูกตั้งคำถามอย่างหนักว่าจะป้องกันพลเรือน หรือทำร้ายพลเรือนกันแน่

เห็นด้วยอย่างยิ่งครับ อำนาจของโลกในทุกวันนี้ควรจะไม่กระจุกตัวอยู่ที่ 5 ชาติที่ว่าเท่านั้น