หนี้สหรัฐทะลุ 40 ล้านล้านดอลลาร์ครั้งแรก เสี่ยงวิกฤตหนี้ปะทุ

กระทรวงการคลังสหรัฐเปิดเผยเมื่อวันพุธว่า หนี้สาธารณะของสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นแตะระดับ 40.047 ล้านล้านดอลลาร์ (ราว 1,300 ล้านล้านบาท) เป็นครั้งแรก สะท้อนแรงกดดันทางการคลังที่ทวีความรุนแรงขึ้น ขณะที่ค่าใช้จ่ายด้านสวัสดิการสังคมและดอกเบี้ยหนี้เพิ่มขึ้นเร็วกว่ารายได้ของรัฐบาล ซึ่งได้รับผลกระทบจากการลดภาษี

 

ข้อมูลยอดเงินสดและหนี้รายวันล่าสุดของกระทรวงการคลังระบุว่า หนี้ดังกล่าวประกอบด้วยพันธบัตรรัฐบาลที่ถือโดยภาคเอกชนและสาธารณะ 32.266 ล้านล้านดอลลาร์ และหนี้ระหว่างหน่วยงานรัฐบาล 7.782 ล้านล้านดอลลาร์

 

ระดับหนี้ปัจจุบันเพิ่มขึ้นมากกว่า 2 เท่าภายในเวลาไม่ถึง 10 ปี จาก 19.95 ล้านล้านดอลลาร์ เมื่อประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เข้ารับตำแหน่งสมัยแรกในเดือนมกราคม 2017 

 

โดยประมาณหนึ่งในสามของหนี้ที่เพิ่มขึ้นเกิดขึ้นในช่วง 2 ปีที่รัฐบาลเร่งกู้เงินเพื่อรับมือการแพร่ระบาดของโควิด-19 ในสมัยทรัมป์และอดีตประธานาธิบดีโจ ไบเดน 

 

ส่วนที่เหลือเป็นผลจากนโยบายการคลังของรัฐบาลทั้งสองชุด รวมถึงความไม่สมดุลระหว่างรายได้ภาษีกับการใช้จ่ายของรัฐบาลที่สะสมมานาน

 

เตือนวิกฤตหนี้อาจปะทุ

 

กลุ่มเฝ้าระวังด้านงบประมาณจับตาการทะลุระดับ 40 ล้านล้านดอลลาร์มาหลายสัปดาห์ พร้อมเตือนว่า สหรัฐอาจเผชิญวิกฤตหนี้ครั้งใหญ่ หากสภาคองเกรสไม่เร่งแก้ไขแนวโน้มการคลังที่ไม่ยั่งยืน ทั้งการเพิ่มภาษี ลดรายจ่าย หรือดำเนินการทั้งสองด้าน

 

Maya MacGuineas ประธาน Committee for a Responsible Federal Budget ซึ่งเป็นองค์กรไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด กล่าวว่า หนี้ 40 ล้านล้านดอลลาร์ไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขในบัญชีรัฐบาล แต่ส่งผลต่อเศรษฐกิจและท้ายที่สุดจะตกเป็นภาระของประชาชน

 

เธอเตือนว่า การก่อหนี้ที่เพิ่มขึ้นจะยิ่งผลักดันเงินเฟ้อ เบียดบังงบประมาณสำหรับภารกิจอื่น และทำให้สหรัฐฯ มีความเปราะบางมากขึ้นเมื่อเผชิญเหตุฉุกเฉินภายในประเทศหรือความไม่แน่นอนในต่างประเทศ

 

ยอดหนี้แตะ 40 ล้านล้านดอลลาร์เพียงไม่ถึง 5 เดือนหลังจากทะลุ 39 ล้านล้านดอลลาร์ และเพิ่มขึ้นถึง 4 เท่าในเวลาไม่ถึง 20 ปี จากระดับ 1 ล้านล้านดอลลาร์ที่สหรัฐฯ ใช้เวลาจนถึงปี 1981 จึงแตะระดับดังกล่าวเป็นครั้งแรก

 

นักลงทุนต่างชาติเริ่มระมัดระวัง

 

ความกังวลยังสะท้อนผ่านตลาดพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ หลังการประมูลพันธบัตรอายุ 30 ปี มูลค่า 25,000 ล้านดอลลาร์ให้ผลตอบแทนสูงสุดนับตั้งแต่ปี 2021 ขณะที่อัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวเมื่อวันอังคารพุ่งแตะระดับสูงสุดในรอบเกือบ 20 ปี เนื่องจากนักลงทุนเรียกร้องผลตอบแทนที่สูงขึ้นเพื่อชดเชยความเสี่ยงจากการออกพันธบัตรรัฐบาลจำนวนมาก

 

Scott Bessent รัฐมนตรีคลังสหรัฐ ประกาศเพิ่มขนาดโครงการซื้อคืนพันธบัตรรัฐบาลอายุ 10-30 ปีเป็นอย่างน้อย 4,000 ล้านดอลลาร์ต่อรอบ จากเดิม เพื่อช่วยลดแรงกดดันต่ออัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาว

 

ขณะเดียวกัน นักลงทุนต่างชาติซึ่งถือครองพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ เกือบหนึ่งในสามของทั้งหมด ลดการถือครองลงในช่วงปีที่ผ่านมา ส่งผลให้พันธบัตรจำนวนมากขึ้นต้องพึ่งพานักลงทุนที่มีความอ่อนไหวต่อราคา ซึ่งอาจเพิ่มความผันผวนในตลาด

 

นโยบายทรัมป์เพิ่มภาระหนี้

 

สำนักงานงบประมาณรัฐสภาสหรัฐ หรือ CBO ประเมินว่า กฎหมาย One Big Beautiful Bill Act ซึ่งเป็นนโยบายสำคัญในสมัยที่สองของทรัมป์ จะทำให้หนี้สหรัฐ เพิ่มขึ้นอีก 4.7 ล้านล้านดอลลาร์

 

แม้ทรัมป์ประกาศให้รัฐบาลชุดที่สองมุ่งลดค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะการลดจำนวนบุคลากรในหน่วยงานรัฐบาล แต่การลดรายจ่ายส่วนใหญ่เน้นไปที่โครงการแบบ “ดุลพินิจ” ซึ่งเป็นสัดส่วนที่เล็กที่สุดของงบประมาณรัฐบาลกลาง

 

สหรัฐ ใช้งบประมาณราว 7 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปี โดยประมาณ 60% เป็นรายจ่ายภาคบังคับ เช่น ประกันสังคม Medicare, Medicaid และสวัสดิการด้านการดูแลทหารผ่านศึก ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามค่าครองชีพ

 

นอกจากนี้ สหรัฐ ยังต้องจ่ายดอกเบี้ยหนี้ราว 1.1 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปี และภาระดังกล่าวเพิ่มขึ้นตามยอดหนี้และอัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้น โดยในปีงบประมาณ 2025 ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยสูงกว่างบประมาณกระทรวงกลาโหมเป็นครั้งแรก

 

ในช่วง 10 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2026 ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยยังแซงหน้ารายจ่าย Medicare และกลายเป็นรายการงบประมาณที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 รองจากระบบประกันสังคม

 

แรงกดดันดังกล่าวเกิดขึ้นพร้อมกับค่าใช้จ่ายด้านการเกษียณและสาธารณสุขของประชากรรุ่น Baby Boomers ที่เพิ่มขึ้น ขณะที่กองทุนประกันสังคมและ Medicare เผชิญแรงกดดันจากรายได้ภาษีเงินได้และภาษีเงินเดือนที่ไม่เพียงพอต่อภาระค่าใช้จ่ายของรัฐบาลกลาง