สหรัฐกดดันอิหร่านเปิดเดินเรือช่องแคบฮอร์มุซ เดินหน้าเจรจาผ่านโอแมน

สหรัฐอเมริกาเดินหน้ากดดันอิหร่านให้ประกาศรับรองเสรีภาพและความปลอดภัยในการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่การเจรจาผ่านการไกล่เกลี่ยของโอมานยังดำเนินต่อไป ท่ามกลางความหวังลดความตึงเครียดในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย แม้สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสองประเทศยังคงเปราะบาง

 

นายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ได้หารือกับนายซัยยิด บัดร์ อัลบูไซดี รัฐมนตรีต่างประเทศโอมาน เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา โดยทั้งสองฝ่ายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับกลไกที่เหมาะสมในการรับประกันการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างปลอดภัย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามรักษาข้อตกลงหยุดยิง

 

สำนักข่าวของรัฐบาลโอมานระบุว่า การหารือระหว่างผู้แทนทั้งสองประเทศจะดำเนินต่อไปทั้งในระดับเทคนิคและระดับการเมือง เพื่อหาทางออกที่ทุกฝ่ายยอมรับได้

 

ก่อนหน้านี้ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เปิดเผยว่า วอชิงตันและเตหะรานตกลงเดินหน้าการเจรจาต่อ แม้ว่าจะเกิดเหตุความรุนแรงระลอกใหม่ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา พร้อมทั้งประกาศว่าข้อตกลงหยุดยิงระหว่างทั้งสองฝ่ายได้สิ้นสุดลงแล้ว อย่างไรก็ตาม ตลอดวันศุกร์และวันเสาร์ยังไม่มีรายงานเหตุโจมตีเพิ่มเติม

 

แหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านเปิดเผยว่า อิหร่าน สหรัฐฯ กาตาร์ และปากีสถาน ได้ตกลงร่วมเจรจาผ่านการประสานงานของประเทศตัวกลาง โดยมีโอมานเป็นเจ้าภาพหลักในการผลักดันกระบวนการดังกล่าว

 

ช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยก่อนเกิดสงครามมีน้ำมันราว 20% ของปริมาณการค้าทั่วโลกขนส่งผ่านพื้นที่ดังกล่าว แต่การปิดกั้นเส้นทางเดินเรือของอิหร่านในช่วงที่ผ่านมาได้ผลักดันราคาพลังงานพุ่งสูงและเพิ่มแรงกดดันต่อเงินเฟ้อทั่วโลก

 

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ ระบุว่า วอชิงตันต้องการให้อิหร่านประกาศต่อสาธารณะว่าจะยุติการโจมตีเรือพาณิชย์ เปิดเส้นทางเดินเรือทุกช่องทาง และไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

 

ขณะที่สำนักข่าว CNN รายงานว่า โอมานได้เสนอร่างแนวทางจัดการการเดินเรือ โดยเปิดให้ใช้เส้นทางตอนใต้ซึ่งอยู่ในน่านน้ำโอมานได้อย่างเสรี ส่วนเรือที่ใช้เส้นทางตอนเหนือในน่านน้ำอิหร่านจะต้องขออนุญาตล่วงหน้า แต่จะไม่มีการเรียกเก็บค่าผ่านทาง อย่างไรก็ตาม ทำเนียบขาวและกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ยังไม่ได้แสดงความเห็นต่อรายงานดังกล่าว

 

ความตึงเครียดปะทุขึ้นหลังเรือบรรทุกน้ำมันเชิงพาณิชย์ของกาตาร์และซาอุดีอาระเบีย 3 ลำถูกโจมตีในช่วงต้นสัปดาห์ ส่งผลให้สหรัฐฯ เปิดปฏิบัติการโจมตีเป้าหมายในอิหร่าน ก่อนที่อิหร่านจะตอบโต้ด้วยการโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ ในหลายประเทศอ่าวเปอร์เซีย

 

นายอารักชีกล่าวหาว่าสหรัฐฯ เป็นฝ่ายละเมิดข้อตกลงหยุดยิง พร้อมย้ำว่า "การปฏิบัติตามข้อตกลงจะต้องเกิดขึ้นจากทั้งสองฝ่าย" หลังจากสหรัฐฯ เพิกถอนใบอนุญาตที่อนุญาตให้มีการจำหน่ายน้ำมันดิบของอิหร่าน

 

แม้อิหร่านจะปฏิเสธความเกี่ยวข้องกับเหตุโจมตีเรือสินค้า แต่นักวิเคราะห์มองว่า การกดดันเส้นทางเดินเรือเป็นหนึ่งในเครื่องมือต่อรองของเตหะรานในการเจรจากับชาติตะวันตก

 

ด้านเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เปิดเผยว่า อิหร่านได้แจ้งต่อวอชิงตันว่าเหตุโจมตีเรือเดินสมุทรล่าสุดเป็นการกระทำของ "หน่วยงานที่อยู่นอกเหนือการควบคุม" ซึ่งถูกมองว่าเป็นความพยายามลดระดับความตึงเครียดระหว่างทั้งสองฝ่าย

 

ในอีกด้านหนึ่ง อยาตอลเลาะห์ โมจ์ตาบา คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดคนใหม่ของอิหร่าน ออกแถลงการณ์ยืนยันว่าจะล้างแค้นให้กับอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดและบิดาของตน ซึ่งเสียชีวิตจากการโจมตีเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ โดยประกาศว่าอิหร่านจะ "ล้างแค้นให้กับผู้นำผู้พลีชีพและผู้เสียสละทุกคน ไม่ว่าจะต้องแลกด้วยสิ่งใดก็ตาม"

 

ขณะที่ทรัมป์ระบุว่า ได้สั่งให้กองทัพสหรัฐฯ เตรียมพร้อมยิงขีปนาวุธจำนวนมหาศาล หากอิหร่านพยายามลอบสังหารเขา หลังสื่อสหรัฐฯ หลายแห่งรายงานว่า อิสราเอลได้แบ่งปันข้อมูลข่าวกรองซึ่งระบุว่าอิหร่านเคยวางแผนโจมตีผู้นำสหรัฐฯ ดังกล่าว