อิหร่านเผยร่างข้อตกลงสันติภาพกับสหรัฐ เปิดฮอร์มุซยุติปิดล้อม

สถานีโทรทัศน์ทางการอิหร่านรายงานว่า ได้รับร่างกรอบความเข้าใจเบื้องต้นอย่างไม่เป็นทางการระหว่างอิหร่านและสหรัฐอเมริกา เพื่อยุติความขัดแย้งที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง โดยหนึ่งในสาระสำคัญคือการฟื้นฟูการเดินเรือพาณิชย์ผ่านช่องแคบฮอร์มุซกลับสู่ระดับก่อนเกิดสงคราม ภายในระยะเวลา 1 เดือน

 

ตามร่างข้อตกลงดังกล่าว อิหร่านจะกลับมาเปิดเส้นทางเดินเรือเชิงพาณิชย์ในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางยุทธศาสตร์สำคัญด้านพลังงานของโลก ขณะที่สหรัฐจะถอนกำลังทหารออกจากพื้นที่ใกล้อิหร่าน รวมถึงยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลที่มีต่อท่าเรืออิหร่าน

 

สื่อทางการอิหร่านระบุว่า กรอบความเข้าใจนี้ยังไม่ได้ข้อสรุปขั้นสุดท้าย และรัฐบาลเตหะรานจะยังไม่ดำเนินการใด ๆ จนกว่าจะมี “การตรวจสอบที่เป็นรูปธรรม” เพื่อยืนยันว่าทุกฝ่ายปฏิบัติตามเงื่อนไขจริง

 

ข้อตกลงดังกล่าวยังระบุว่า การจัดการการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซจะอยู่ภายใต้ความร่วมมือระหว่างอิหร่านและโอมาน โดยไม่รวมเรือรบทางทหาร และหากสามารถบรรลุข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ได้ภายใน 60 วัน ก็อาจได้รับการรับรองเป็นมติผูกพันของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

 

รายงานระบุเพิ่มเติมว่า บันทึกความเข้าใจระหว่างสหรัฐและอิหร่านมีที่มาจากการเจรจาทางอ้อมที่เริ่มขึ้นหลังสงครามปะทุเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยปากีสถานมีบทบาทสำคัญในการเป็นตัวกลางระหว่างกรุงเตหะรานและกรุงวอชิงตัน

 

อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ แสดงท่าทีปฏิเสธรายงานที่ว่า อิหร่านและโอมานจะร่วมกันบริหารการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ โดยระบุว่า ไม่มีประเทศใดสามารถควบคุมเส้นทางน้ำสากลแห่งนี้ได้

 

“ไม่มีใครจะควบคุมช่องแคบนี้ได้ มันเป็นน่านน้ำสากล และโอมานจะต้องปฏิบัติเหมือนประเทศอื่น ๆ ไม่เช่นนั้นเราก็อาจต้องจัดการขั้นเด็ดขาด” ทรัมป์กล่าวระหว่างการประชุมคณะรัฐมนตรีต่อหน้าสื่อมวลชน

 

ถ้อยแถลงดังกล่าวถูกมองว่าเป็นการส่งสัญญาณกดดันต่อโอมาน แม้สหรัฐและโอมานจะมีความสัมพันธ์ทางทหารและเศรษฐกิจมายาวนานหลายทศวรรษก็ตาม

 

ด้านเอบราฮิม อาซิซี ประธานคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งชาติของรัฐสภาอิหร่าน ระบุว่า วาทกรรมข่มขู่ของทรัมป์จะไม่ทำให้อิหร่านยอมถอยจากข้อเรียกร้องหลัก ทั้งเรื่องสิทธิในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม อำนาจในการดูแลช่องแคบฮอร์มุซ และการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร

 

“เห็นได้ชัดว่าทรัมป์กำลังพยายามหาทางออกจากทางตันเชิงยุทธศาสตร์ ด้วยการสลับระหว่างการข่มขู่และการเรียกร้องให้เกิดข้อตกลง” อาซิซีกล่าวผ่านแพลตฟอร์มเอ็กซ์

ท่าทีที่ขัดแย้งกันของทั้งสองฝ่ายสะท้อนว่า แม้ทำเนียบขาวจะส่งสัญญาณในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมาว่า ข้อตกลงเบื้องต้นอาจใกล้เกิดขึ้น แต่ช่องว่างระหว่างสหรัฐและอิหร่านยังคงห่างไกลจากการหาข้อสรุปร่วมกัน

 

สงครามที่ยืดเยื้อมานานกว่า 3 เดือน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน และทำให้ราคาพลังงานโลกพุ่งสูงขึ้นอย่างมาก นับตั้งแต่การโจมตีร่วมของสหรัฐและอิสราเอลเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา แม้ทรัมป์จะยืนยันหลายครั้งว่า ข้อตกลงสันติภาพใกล้เกิดขึ้น หลังการหยุดยิงมีผลตั้งแต่ต้นเดือนเมษายน แต่สถานการณ์ล่าสุดยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอนทางการเมืองและความมั่นคงระหว่างประเทศ