น้ำมันโลกผันผวน วิกฤตเวเนซุเอลาหนุนราคา แต่ซัพพลายยังล้นตลาด

ราคาน้ำมันมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นเมื่อสัญญาซื้อขายล่วงหน้าอ้างอิงกลับมาเปิดการซื้อขายอีกครั้งในช่วงเย็นวันอาทิตย์ ท่ามกลางความกังวลว่าอุปทานอาจถูกรบกวน หลังจากสหรัฐอเมริกาเข้าควบคุมตัวประธานาธิบดีนิโกลัส มาดูโร ของเวเนซุเอลาออกจากกรุงการากัสในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่าวอชิงตันจะเข้าควบคุมประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายนี้

 

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ระบุว่า ตลาดน้ำมันโลกยังมีอุปทานในระดับล้นตลาด ส่งผลให้การหยุดชะงักเพิ่มเติมของการส่งออกน้ำมันจากเวเนซุเอลาน่าจะไม่ส่งผลกระทบต่อราคาน้ำมันอย่างมีนัยสำคัญในระยะสั้น

 

แหล่งข่าวเปิดเผยว่า ปฏิบัติการของสหรัฐในการเข้าควบคุมตัวผู้นำประเทศไม่ได้สร้างความเสียหายต่ออุตสาหกรรมการผลิตและการกลั่นน้ำมันของเวเนซุเอลาแต่อย่างใด

 

นับตั้งแต่ประธานาธิบดีทรัมป์ประกาศปิดล้อมเรือบรรทุกน้ำมันที่อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตร ไม่ให้เข้าออกน่านน้ำเวเนซุเอลา และยึดน้ำมันสองลำเมื่อเดือนที่ผ่านมา การส่งออกน้ำมันของประเทศได้ลดลงอย่างต่อเนื่อง และหยุดชะงักโดยสิ้นเชิงตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมที่ผ่านมา

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้น้ำมันหลายล้านบาร์เรลยังคงค้างอยู่บนเรือบรรทุกในน่านน้ำเวเนซุเอลา และอีกหลายล้านบาร์เรลถูกนำไปเก็บไว้ในคลังสำรองภายในประเทศ

 

การส่งออกน้ำมันของเวเนซุเอลา ซึ่งเป็นสมาชิกของกลุ่มโอเปก ลดลงเหลือประมาณ 500,000 บาร์เรลต่อวันในเดือนธันวาคม หรือราวครึ่งหนึ่งของระดับในเดือนพฤศจิกายน โดยการส่งออกส่วนใหญ่ในเดือนธันวาคมเกิดขึ้นก่อนที่มาตรการคว่ำบาตรจะมีผลบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบ หลังจากนั้น มีเพียงการส่งออกของบริษัทเชฟรอนในปริมาณราว 100,000 บาร์เรลต่อวันเท่านั้นที่ยังคงดำเนินต่อไปได้ เนื่องจากได้รับอนุญาตจากรัฐบาลสหรัฐให้สามารถผลิตและส่งออกน้ำมันจากเวเนซุเอลาได้ แม้อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตร

 

ประธานาธิบดีทรัมป์ยืนยันเมื่อวันเสาร์ว่า มาตรการคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันของเวเนซุเอลายังคงมีผลบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบ อย่างไรก็ดี หากรัฐบาลสหรัฐผ่อนคลายมาตรการดังกล่าวและเปิดทางให้ส่งออกน้ำมันดิบเวเนซุเอลาไปยังชายฝั่งอ่าวเม็กซิโกของสหรัฐอีกครั้ง จะมีโรงกลั่นหลายแห่งที่เคยแปรรูปน้ำมันของเวเนซุเอลาพร้อมกลับมาดำเนินการ

 

ทรัมป์กล่าวด้วยว่า บริษัทน้ำมันสหรัฐพร้อมกลับเข้าไปลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อฟื้นฟูการผลิตน้ำมันในเวเนซุเอลา อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์เตือนว่า เวเนซุเอลาไม่น่าจะเพิ่มกำลังการผลิตได้อย่างมีนัยสำคัญในอีกหลายปีข้างหน้า เนื่องจากการเสื่อมถอยสะสมยาวนานภายใต้การบริหารของรัฐบาลก่อนหน้า รวมถึงความไม่แน่นอนของกระบวนการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง

 

นักเศรษฐศาสตร์ระบุว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงสุดสัปดาห์ไม่น่าจะเปลี่ยนแปลงตลาดน้ำมันโลกหรือเศรษฐกิจโลกอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากการปฏิบัติการของสหรัฐหลีกเลี่ยงโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำมันของเวเนซุเอลา

 

นีล เชียริง หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของ Capital Economics กล่าวว่า แม้จะเกิดการหยุดชะงัของการผลิตเวเนซุเอลาในระยะสั้น ก็สามารถชดเชยได้ด้วยการเพิ่มกำลังการผลิตจากประเทศอื่น และการฟื้นตัวของอุปทานเวเนซุเอลาในระยะกลางก็ยังมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับการเปลี่ยนแปลงของผู้ผลิตรายใหญ่รายอื่น

 

ขณะเดียวกัน ประธานาธิบดีทรัมป์ยังได้ขู่แทรกแซงสถานการณ์การปราบปรามการประท้วงในอิหร่าน ซึ่งเป็นผู้ผลิตน้ำมันและสมาชิกโอเปกอีกประเทศหนึ่ง ส่งผลให้ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ทวีความรุนแรงขึ้น โดยทรัมป์ระบุว่าสหรัฐ “พร้อมดำเนินการ” แม้จะไม่เปิดเผยรายละเอียด ขณะที่อิหร่านเผชิญการประท้วงจากปัญหาเงินเฟ้อที่พุ่งสูง

ด้านกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมันและพันธมิตร หรือโอเปกพลัส แถลงเมื่อวันอาทิตย์ว่า จะคงระดับการผลิตน้ำมันในไตรมาสแรก โดยก่อนหน้านี้กลุ่มได้เพิ่มเป้าหมายการผลิตรวมราว 2.9 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงเดือนเมษายนถึงธันวาคม 2025 คิดเป็นเกือบ 3% ของอุปสงค์น้ำมันโลก

ราคาน้ำมันดิบเบรนท์และน้ำมันดิบสหรัฐปิดตลาดลดลงเมื่อวันศุกร์ ซึ่งเป็นวันซื้อขายแรกของปี 2026 หลังนักลงทุนชั่งน้ำหนักระหว่างความกังวลด้านอุปทานล้นตลาดกับความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยราคาน้ำมันทั้งสองชนิดปิดปี 2025 ด้วยการปรับตัวลดลงรายปีมากที่สุดนับตั้งแต่ปี 2020

 

นักวิเคราะห์ด้านภูมิรัฐศาสตร์ระบุว่า การเปลี่ยนผ่านทางการเมืองในเวเนซุเอลาเพิ่มความไม่แน่นอนอย่างมาก พร้อมความเสี่ยงต่อความไม่สงบภายในประเทศและการหยุดชะงักของอุปทานในระยะใกล้ ขณะที่โอเปกพลัสเลือกใช้ความระมัดระวังเพื่อหลีกเลี่ยงการเพิ่มความผันผวนให้กับตลาดที่เปราะบางอยู่แล้ว