จีนเพิ่มบัญชีควบคุมการส่งออกแร่หายากอีก 5 ชนิด กดดันสหรัฐ

เมื่อวันพฤหัสบดี จีนได้ประกาศขยายมาตรการควบคุมการส่งออกแร่หายาก โดยเพิ่มธาตุใหม่อีก 5 ชนิดเข้าสู่รายการควบคุม พร้อมเพิ่มมาตรการตรวจสอบต่อผู้ใช้งานในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ ซึ่งถือเป็นการเคลื่อนไหวเพื่อกระชับอำนาจควบคุมอุตสาหกรรมแร่หายากของจีน  

 

จีนในฐานะผู้ผลิตแร่หายากรายใหญ่ที่สุดของโลก ยังได้เพิ่มเทคโนโลยีการแปรรูปอีกหลายสิบรายการเข้าสู่บัญชีควบคุม และประกาศข้อกำหนดใหม่ที่จะบังคับใช้กับผู้ผลิตแร่หายากต่างประเทศที่ใช้วัสดุต้นทางจากจีน

 

การประกาศของกระทรวงพาณิชย์จีนมีขึ้นหลังจากสมาชิกรัฐสภาสหรัฐฯ เรียกร้องให้ขยายขอบเขตการห้ามส่งออกอุปกรณ์การผลิตชิปให้ครอบคลุมมากขึ้นในวันอังคารที่ผ่านมา

 

มาตรการดังกล่าวต่อยอดจากการควบคุมที่จีนประกาศในเดือนเมษายน ซึ่งเคยส่งผลให้เกิดภาวะขาดแคลนทั่วโลก ก่อนที่ข้อตกลงกับสหรัฐฯ และยุโรปจะช่วยบรรเทาวิกฤตในเวลาต่อมา

 

มาตรการใหม่มีขึ้นก่อนกำหนดการประชุมระหว่างทรัมป์และสี จิ้นผิง ซึ่งจะจัดขึ้นในประเทศเกาหลีใต้ช่วงปลายเดือนตุลาคม

 

จีนมีสัดส่วนการผลิตแร่หายากแปรรูปและแม่เหล็กแร่หายากมากกว่า 90% ของโลก โดยแร่หายากทั้ง 17 ชนิดมีความจำเป็นในผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ตั้งแต่ยานยนต์ไฟฟ้าไปจนถึงเครื่องยนต์เครื่องบิน และเรดาร์ทางทหาร ซึ่งจนถึงขณะนี้มีแร่หายาก 12 ชนิดที่ถูกจำกัดการส่งออกแล้ว  

 

บริษัทต่างชาติที่ผลิตแร่หายากหรือแม่เหล็กที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอยู่ในรายการควบคุม จะต้องขอใบอนุญาตส่งออกจากจีน หากผลิตภัณฑ์สุดท้ายมีส่วนประกอบของวัสดุหรืออุปกรณ์จากจีน แม้จะไม่มีบริษัทจีนอยู่ในธุรกรรมดังกล่าวก็ตาม

 

กฎระเบียบนี้มีลักษณะคล้ายกับมาตรการของสหรัฐฯ ที่จำกัดการส่งออกผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับเซมิคอนดักเตอร์ไปยังจีน

 

ข้อจำกัดใหม่ซึ่งครอบคลุมถึง 5 ธาตุเพิ่มเติม และอุปกรณ์แปรรูป จะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 8 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นช่วงก่อนที่การพักรบทางการค้าระยะเวลา 90 วันระหว่างจีนและสหรัฐฯ จะสิ้นสุดลง

 

กระทรวงฯ ยังระบุว่าผู้ใช้งานในภาคส่วนป้องกันประเทศของต่างประเทศจะไม่ได้รับใบอนุญาต ขณะที่คำขอที่เกี่ยวข้องกับเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงจะพิจารณาเป็นกรณีไป

 

กฎใหม่ครอบคลุมชิปที่มีขนาด 14 นาโนเมตรหรือละเอียดกว่า, ชิปหน่วยความจำที่มี 256 เลเยอร์ขึ้นไป, อุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิตชิปดังกล่าว รวมถึงการวิจัยและพัฒนาที่เกี่ยวข้อง ชิปขั้นสูงเหล่านี้ถูกใช้งานในผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ตั้งแต่สมาร์ตโฟนไปจนถึงชุดประมวลผล AI ที่ต้องการประสิทธิภาพการประมวลผลสูง

 

กฎระเบียบนี้ยังครอบคลุมถึงการวิจัยและพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ที่อาจนำไปสู่การใช้งานทางการทหาร

 

ธาตุหายากทั้ง 5 ชนิดที่เพิ่มเข้ามา สามารถนำไปใช้ในหลายอุตสาหกรรม ได้แก่ อุตสาหกรรมนิวเคลียร์ การป้องกันประเทศ การแพทย์ และไฟเบอร์ออปติก

 

โฮล์เมียม (Holmium)

สามารถใช้ในแม่เหล็ก, เซมิคอนดักเตอร์, อุปกรณ์ผ่าตัดด้วยเลเซอร์ และแท่งควบคุมในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์

 

เออร์เบียม (Erbium)

ใช้มากในระบบสื่อสารผ่านไฟเบอร์ออปติก และเทคโนโลยีอินฟราเรด ออกไซด์ของเออร์เบียมที่มีสีชมพู ใช้ในการผลิตกระจกดูดซับอินฟราเรด

 

ทูเลียม (Thulium)

ใช้ในอุปกรณ์เอกซเรย์ เทคโนโลยีเลเซอร์ และวัสดุเซรามิกในเตาไมโครเวฟ มีคุณสมบัติเรืองแสงเมื่อสัมผัสกับแสงอัลตราไวโอเลต ซึ่งเหมาะกับการป้องกันการปลอมแปลง

 

ยูโรเพียม (Europium)

ธาตุที่มีความไวต่อปฏิกิริยาสูงที่สุดในกลุ่มแร่หายาก และมีคุณสมบัติเรืองแสง ใช้ในแท่งควบคุมของเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ และวัสดุเรืองแสง เช่น ในการถ่ายภาพทางการแพทย์ นอกจากนี้ยังใช้ในการวิจัยด้านแม่เหล็ก ร่วมกับอิตเทอร์เบียม

 

อิตเทอร์เบียม (Ytterbium)

ธาตุที่มีความไม่เสถียรสูงที่สุดในกลุ่ม สามารถใช้เป็นแหล่งรังสีในเครื่องเอกซเรย์ และมีบทบาทในเวชศาสตร์นิวเคลียร์ นอกจากนี้ยังใช้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา และในคอมพิวเตอร์ควอนตัม