ส่งออกสะดุด! พิษภัยแล้งเอลนีโญ คาด 2024 ส่อเค้าวิกฤตอาหาร

หลังจากราคาข้าวสาลี ข้าวโพด และถั่วเหลืองทั่วโลกพุ่งสูงขึ้นติดต่อกันเป็นระยะเวลาหลายปี แต่ในปี 2023 ราคาพืชผลดังกล่าวกลับลดลงจากภาวะเศรษฐกิจถดถอยทั่วโลก ขณะที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่า  สถานการณ์ด้านราคาอาหารในปี 2024 ยังคงต้องจับตาอย่างใกล้ชิด

Ole Houe ผู้อำนวยการฝ่ายบริการที่ปรึกษา IKON Commodities บริษัทนายหน้าด้านการเกษตร กล่าวว่า "สถานการณ์ด้านอุปสงค์ของธัญพืชดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในปี 2023 เนื่องจากผลผลิตที่เพิ่มขึ้นในสถานที่สำคัญบางแห่ง แต่เรายังไม่ได้ก้าวข้ามวิกฤตนี้ไปเสียทีเดียว" 

"ปรากฎการณ์เอลนีโญจะอยู่กับเราไปจนถึงเดือนเมษายน-พฤษภาคมเป็นอย่างน้อย ซึ่งแนวโน้มบ่งชี้ว่าผลผลิตข้าวโพดของบราซิลจะลดลง และจีนกำลังสร้างความประหลาดใจให้กับตลาดโลกด้วยการซื้อข้าวสาลีและข้าวโพดในปริมาณมาก"

เอลนีโญกับผลกระทบทางการเกษตร

ปรากฏการณ์เอลนีโญ ส่งผลให้หลายพื้นที่ในเอเชียแห้งแล้งหนักในปีนี้ ซึ่งคาดว่าสถานการณ์ดังกล่าวจะยังคงดำเนินต่อไปในช่วงครึ่งแรกของปี 2024 ส่งผลกระทบต่อผลผลิตข้าว ข้าวสาลี น้ำมันปาล์ม และผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรอื่น ๆ โดยประเทศผู้นำเข้าสินค้าเกษตรอาจต้องเผชิญกับราคาสินค้าที่สูงขึ้น จากผลผลิตที่ลดลง

ปรากฏการณ์เอลนีโญ ยังส่งผลให้สถานการณ์ผลผลิตข้าวในปี 2023 ลดลงเป็นอย่างมาก ทำให้ราคาข้าวพุ่งสูงสุดในรอบ 15 ปี ขณะที่ราคาธัญพืชชนิดอื่นๆ ลดลง โดยราคาข้าวในตลาดส่งออกบางแห่งของเอเชียเพิ่มขึ้นถึง 40-45%

นอกจากนี้ ผลผลิตข้าวสาลีของอินเดียยังมีส่วนได้รับผลกระทบจากภัยแล้ง ส่งผลให้อินเดีย ซึ่งเป็นผู้บริโภคข้าวสาลีอันดับสองของโลก อาจจำเป็นต้องนำเข้าข้าวสาลีเป็นครั้งแรกในรอบ 6 ปี เนื่องจากปริมาณข้าวสาลีคงคลังในโกดังของรัฐบาลลดลงแตะระดับต่ำสุดในรอบ 7 ปี

อย่างไรก็ตาม ผลผลิตข้าวในเอเชียในช่วงครึ่งแรกของปี 2024 ยังน่าจับตา เนื่องจากสภาพการเพาะปลูกที่ยังมีความแห้งแล้งและปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำที่ลดลง

ทางฝั่งออสเตรเลีย ซึ่งเป็นผู้ส่งออกข้าวสาลีรายใหญ่อันดับสองของโลก ยังต้องเผชิญกับผลผลิตที่ลดลงจากภัยแล้งเช่นกัน ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าวอาจส่งผลให้ผู้นำเข้าข้าวสาลีรายใหญ่อย่างจีนและอินโดนีเซีย เริ่มมองหาประเทศผู้ส่งออกข้าวสาลีรายอื่นๆในอเมริกาเหนือ ยุโรป เพื่อทดแทนการลดลงของผลผลิตจากออสเตรเลีย

สำหรับทิศทางในเชิงบวกตลาดธัญพืชคือ ผลผลิตข้าวโพด ข้าวสาลี และถั่วเหลืองในอเมริกาใต้นั้นคาดว่าจะดีขึ้นในปี 2024 แม้จะยังมีความกังวลจากสภาพอากาศที่ไม่แน่นอนในบราซิล ขณะที่ในอาร์เจนตินา หนึ่งในประเทศผู้ส่งออกธัญพืชรายใหญ่ของโลก ยังมีฝนตกชุกในพื้นที่เกษตรกรรมหลัก ซึ่งคาดว่าจะส่งผลดีต่อผลผลิตถั่วเหลือง ข้าวโพด และข้าวสาลี 

ทั้งนี้ ยังมีคาดการณ์ว่าผลผลิตน้ำมันปาล์มทั่วโลกจะลดลงในปีหน้าจากสภาพอากาศที่แล้งหนัก ซึ่งจะส่งผลให้ราคาน้ำมันสำหรับประกอบอาหารที่เคยลดลงเกิน 10% ในปี 2023 กลับมาพุ่งสูงขึ้นอีกครั้ง