ไม่สะใจ

ตัดสินกันไปแล้วเป็นรายแรกสำหรับนักโทษคดีฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวเขมรในช่วงเขมรแดงครองอำนาจ โดย สหายดุช หรือเคียงเกียกเอียฟ ผู้อำนวยการคุกตวลสเลงอันลือลั่น ที่ศาลพิเศษสหประชาชาติตัดสินจำคุก 35 ปี เมื่อวานนี้

โดย....ธนพล ไชยภาษี

แต่คำตัดสินที่ออกมานั้นไม่สะใจชาวเขมรเท่าใดนัก เพราะ 35 ปีที่ว่า หักลบไป 5 ปี จากที่เขาถูกศาลทหารกักขังไปช่วงก่อนหน้าที่จะมีการตั้งศาลพิเศษขึ้น และยังหักไปอีก 11 ปี เหลือเต็มที่ติดคุกอีกไม่เกิน19 ปีเท่านั้น ตอนนี้ สหายดุช อายุอานาม 67 ปีมีสิทธิแก่คาคุก แต่ไม่ตายคาคุกตามที่หลายๆ คนหวัง

ก็ถือว่าผิดคาดกันไป เหยื่อคุกตวลสเลงหลายคนบอกว่า เขาน่าจะถูกประหารชีวิตซ้ำๆ อีกหลายชาติ เพราะดังที่รู้ครับว่ากิตติศัพท์เรื่องความโหดร้ายของคุกแห่งนี้นั้นเป็นอย่างไร ใครถูกนำตัวเข้าไปในคุกแห่งนี้ก็แทบจะไม่มีหวังที่จะได้ออกมาอีกครับ

คุกแห่งนี้ขึ้นชื่อว่าโหดร้าย ป่าเถื่อน ทรมานนักโทษกันแบบดิบๆ ที่น่าสลดก็คือ การกวาดจับนักโทษของเขมรแดงนั้นเป็นการจับมั่วเสียมาก ใครหน้าตาดีหน่อย ดูเป็นคนมีความรู้ เป็นลูกเป็นหลานของอดีตเจ้าหน้าที่ในรัฐบาลเก่า ถูกจับมาทรมานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์หมดแม้แต่เด็กทารกก็ไม่เว้น ถูกนำไปฟาดกับต้นไม้โยนลงหลุมกันง่ายๆ

เป็นการฆ่าแกงกันแบบธรรมดาไม่มีพิธีรีตอง ไม่มีกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ไม่มีการรมควันพิษทำลายกันในแบบที่นาซีทำกับชาวยิว แต่เขมรแดงใช้วิธีทุบ ตี คว้านท้องทั้งเป็นกันซื่อๆ ฆ่ากันง่ายๆ 4 ปีนรก (1975-1979) ที่เขมรแดงขึ้นครองอำนาจ คนเขมรถูกฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ไปมากกว่า 1.7 ล้านคน

แต่หลายฝ่ายก็เห็นว่า การตัดสินคดีแรกในครั้งนี้ของศาลพิเศษที่สหประชาชาติช่วยจัดตั้งขึ้นนั้น ถือว่าเป็นฤกษ์ยามงามดีที่ถือเป็นการสร้างความเชื่อมั่นว่า การเอาผิดบรรดาแกนนำเขมรแดงคนอื่นๆ จะดำเนินต่อไปได้อย่างแน่นอน ซึ่งหากมองกลับไปกว่าที่จะตั้งศาลพิเศษขึ้นมาเอาผิดคนเหล่านี้นั้น ทำกันไม่ได้ง่ายๆ

ศาลพิเศษแห่งนี้เริ่มทำงานได้อย่างจริงจังก็เมื่อปี 2007 นี้เอง ซึ่งกว่าจะตั้งได้สำเร็จนั้นก็ต้องเจรจาหาข้อตกลงกันระหว่างสหประชาชาติ และกัมพูชามากันนานกว่า 10 ปี

รัฐบาลกัมพูชามีข้ออ้างโน่นอ้างนี่เยอะเหลือเกิน จนกลายเป็นการถ่วงเวลา ซึ่งหลายฝ่ายบอกว่าเป็นเพราะคนในรัฐบาลกัมพูชาเองในอดีตก็เคยเป็นเขมรแดงมาก่อน กลัวว่าจะถูกสาวราวเรื่องมาถึงตัวเอง อย่างฮุนเซนก็เคยเป็นเขมรแดงมาก่อน

ความจริงแล้วกุญแจดอกสำคัญที่จะเปิดโปงโครงสร้างของเขมรแดงนั้น ก็คือ พลพต ผู้นำเขมรแดงนี่แหละครับ แต่เขาตายเสียก่อนเมื่อปี 1998 กลางป่าในจังหวัดไพลิน ตอนนั้นเขมรแดงบอกว่าเขาตายด้วยโรคหัวใจ และก็รีบทำพิธีเผาแบบเร่งด่วนเสร็จภายใน 2 วัน จนโลกสงสัยว่าตายเองหรือถูกวางยาพิษ

โทษจำคุกแบบไม่สะใจปวงชนของสหายดุชในครั้งนี้ ก็ไม่ต่างกับกรณีของพลพต ที่แม้ว่าจะมีการตั้งศาลกันแล้วจริงจัง แต่เรื่องของเขมรแดงก็เหมือนกับเมืองลับแลต่อไป