"โอเปก" แข่งตัดราคาน้ำมัน รักษาลูกค้าตลาดเอเชีย

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

ภายใต้ภาวะที่ราคาน้ำมันโลกลดลงอย่างหนักมากว่า 1 ปีที่ผ่านมา กลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ (โอเปก) ต้องตกอยู่ในภาวะเสี่ยงทะเลาะกันเอง จากการแข่งขันกันตัดราคา ขายน้ำมันในราคาต่ำ เพื่อรักษาส่วนแบ่งทางการตลาด โดยเฉพาะกับลูกค้าในกลุ่มประเทศเอเชีย

ที่ผ่านมา ราคาน้ำมันในกลุ่มประเทศโอเปกมักจะปรับขึ้นหรือปรับลงไปในทิศทางเดียวกัน แต่ขณะนี้กลับพบว่า คูเวตได้ตั้งราคาน้ำมันต่ำกว่าที่ซาอุดิอาระเบีย ประเทศผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่สุดของโลกตั้งราคาไว้ และยังเป็นราคาที่ต่ำที่สุดที่เคยมีมา เช่นเดียวกับอิรัก ที่ตั้งราคาขายน้ำมันต่ำกว่าซาอุดิ อาระเบียเช่นกัน ในขณะที่กาตาร์ได้ปรับลดราคาขายน้ำมันครั้งใหญ่ในรอบ 27 เดือน เพื่อแข่งกับราคาน้ำมันของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี)

ก่อนหน้านี้ โอเปกเปิดเผยปริมาณการผลิตน้ำมันของกลุ่มในเดือน ก.ย.ที่ผ่านมา อยู่ที่ 31.57 ล้านบาร์เรล/วัน ซึ่งมากกว่าเพดานน้ำมันที่กำหนดไว้ที่ 30 ล้านบาร์เรล และยังยืนยันว่าจะไม่ลดกำลังการผลิตลง ขณะที่มีการคาดการณ์ว่า ความต้องการซื้อน้ำมันจากประเทศในเอเชียในปีนี้ จะมีจำนวนมากที่สุด ส่งผลให้กลุ่มประเทศโอเปกต่างพากันหั่นราคาน้ำมันลง ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่กลุ่มประเทศดังกล่าวแตกคอกันเอง

วิเรนดรา ชัวฮัน นักวิเคราะห์จากเอ็นเนอจี แอสเปค บริษัทที่ปรึกษาด้านพลังงาน สาขาสิงคโปร์ ระบุว่า การที่กลุ่มประเทศโอเปกต่างพากันตัดราคากันเองนั้น เป็นเพราะต้องการรักษาส่วนแบ่งทางการตลาดในภูมิภาคเอเชีย อีกทั้งยังเป็นการป้องกันไม่ให้ลูกค้าในเอเชียหันไปซื้อน้ำมันจากกลุ่มประเทศนอกโอเปก เช่น รัสเซีย บราซิล และสหรัฐ เพิ่มขึ้นด้วย

องค์การพลังงานระหว่างประเทศ (ไออีเอ) เปิดเผยว่า ความต้องการซื้อน้ำมันจากประเทศในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกปีนี้ คิดเป็นสัดส่วนถึง 34% ของความต้องการน้ำมันจากประเทศต่างๆ ทั่วโลก ขณะที่เอ็นเนอจี แอสเปค คาดการณ์ว่า ความต้องการซื้อจากจีนเพียงประเทศเดียวยังมากกว่า 25% ของความต้องการบริโภคน้ำมันที่ขยายตัวในปี 2016 เสียอีก ซึ่งเป็นผลจากราคาน้ำมันถูกลง ส่งผลให้จีนนำเข้าน้ำมันจำนวนมหาศาลเพื่อสำรองไว้ในคลัง

ทั้งนี้ ราคาส่งออกน้ำมันจากคูเวตต่ำกว่าราคาน้ำมันจากซาอุดิอาระเบีย ที่ระดับคุณภาพเดียวกันถึง 65 เซนต์ ในเดือน ต.ค. และถูกกว่า 60 เซนต์ ในเดือน พ.ย. ส่วนต่างดังกล่าวมากกว่าที่เคยเกิดขึ้นเมื่อช่วงต้นปี 2014 ที่ระดับ 40 เซนต์

ข้อมูลจากบลูมเบิร์ก ระบุว่า อิรักซึ่งเป็นประเทศผู้ส่งออกน้ำมันอันดับที่ 2 ของกลุ่มโอเปก ตั้งราคาขายน้ำมันที่ 3.70 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล ต่ำกว่าราคาที่ซาอุดิอาระเบียตั้งไว้ ถือเป็นการหั่นราคาลงครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เดือน เม.ย. ในขณะเดียวกันกาตาร์ก็ตั้งราคาน้ำมันไว้ที่ 1.20 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล ต่ำกว่าราคาน้ำมันที่ยูเออีตั้งไว้ ซึ่งมีราคาต่ำที่สุดนับตั้งแต่มีการตั้งราคาขายอย่างเป็นทางการเมื่อเดือน มิ.ย. 2013

บ็อบ ฟรายคลุนด์ หัวหน้าฝ่ายยุทธศาสตร์ธุรกิจพลังงานต้นน้ำ บริษัท ไอเอชเอส อิงค์ ผู้ให้บริการข้อมูลและวิเคราะห์สำหรับการตัดสินใจทางธุรกิจ กล่าวว่า การที่กลุ่มประเทศโอเปกแข่งกันตัดราคา เพราะต้องการรักษาฐานลูกค้าของตนเองไว้ การกระทำดังกล่าวนอกจากจะเป็นการแข่งขันกันเองในกลุ่มโอเปก ยังเป็นการแข่งขันกับประเทศนอกกลุ่มโอเปก ที่ต้องการแย่งส่วนแบ่งการตลาดด้วยเช่นกัน

ทั้งนี้ ราคาน้ำมันเดือน ส.ค.ที่ลดต่ำลงที่สุดในรอบ 6 ปี เป็นผลมาจากการที่โอเปกผลิตน้ำมันมากขึ้นเพื่อแข่งกับสหรัฐที่ต้องการขายน้ำมันจากหินน้ำมัน (เชลออยล์) ที่สูงขึ้นในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งทำให้โอเปกตัดสินใจปรับเพิ่มกำลังการผลิตน้ำมันมากที่สุดในรอบ 3 ปี ในเดือน ก.ย. จากฐานขุดเจาะน้ำมันในอิรัก

จากข้อมูลของไออีเอ พบว่า ความพยายามกันสหรัฐออกจากการแข่งขันนับว่าประสบความสำเร็จ เนื่องจากสหรัฐได้ปรับลดกำลังการผลิตน้ำมันลงถึง 5 แสนบาร์เรล/วัน จากที่เคยผลิตได้มากที่สุดในรอบ 30 ปี ถึง 9.61 ล้านบาร์เรล ในเดือน มิ.ย.

อย่างไรก็ดี กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) วิเคราะห์ว่า การแข่งกันหั่นราคาดังกล่าวถือเป็นความท้าทายอย่างมากสำหรับประเทศในกลุ่มโอเปก ที่มีรายได้หลักมาจากการส่งออกน้ำมัน โดยคาดว่าซาอุดิอาระเบีย ซึ่งเป็นประเทศผู้ส่งออกน้ำมันอันดับ 1 ของโลก อาจเผชิญการขาดดุลงบประมาณถึง 20% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) ปีนี้

ภาพ...เอเอฟพี