‘นิว นอร์มอล’ : มังกรมุ่งสู่ ‘คุณภาพ’แต่หนทางไม่กล้วย!

โดย...ธนพล ไชยภาษี

ดูเหมือนว่าในปีนี้เศรษฐกิจจีนจะถูกจับจ้องมากที่สุด กับข่าวร้ายไม่ขาดสาย ไม่ว่าจะเป็นการเติบโตของจีดีพีไตรมาสแรกที่ลดลงต่ำที่สุดนับตั้งแต่ปี2009 ภาวะปั่นป่วนในตลาดหุ้นจีนที่ทำให้มูลค่าตลาดหุ้นจีนหายไปกว่าครึ่ง ตลอดจนการปรับลดอัตราอ้างอิงแลกเปลี่ยนเงินหยวนรายวันถึง 3 ครั้งติด ที่ปรับลดลง 1.86% 1.6% และ 1.1% ตามลำดับสร้างความสั่นสะเทือนไปทั่วโลก

คณะผู้นำจีนแนะนำให้โลกรู้จักกับคำว่า “นิว นอร์มอล” (New Normal)เป็นครั้งแรกเมื่อปีที่แล้ว ด้วยการบอกให้โลกยอมรับกับภาวะที่ไม่ปกติที่จะเกิดขึ้นกับเศรษฐกิจจีนจนกลายเป็นเรื่อง“ปกติ” จากนโยบายการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ ดังนั้น การลดต่ำของจีดีพีจีนจากปกติที่อยู่ในระดับ 9-10% ลงมาที่7% ดังกล่าว ไปจนถึงการปรับลดค่าเงินและความปั่นป่วนที่เกิดกับตลาดหุ้น สิ่งเหล่านี้ล้วนแต่เป็นส่วนหนึ่งของภาวะ“นิว นอร์มอล” ของจีนทั้งสิ้น

บทเรียนจากผลกระทบที่จีนได้รับเมื่อโลกเผชิญหน้ากับภาวะเศรษฐกิจโลกในช่วงหลังปี 2008 ที่ทำให้การส่งออกของจีนดิ่งเหวลงไปตามสภาวะอันย่ำแย่ของโลกในครั้งนี้ ทำให้จีนตระหนักถึงการพัฒนาทางเศรษฐกิจที่มีความยั่งยืนมากขึ้น และเป็นการเติบโตที่มีคุณภาพมากขึ้นกว่าเดิม โดยที่จะไม่ให้ความสำคัญกับตัวเลขการเติบโตที่ฉูดฉาดอีกต่อไป

ดังนั้น จีนจึงเดินหน้าปฏิรูปเศรษฐกิจในหลายด้านอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนรูปแบบเศรษฐกิจจากการพึ่งพาการส่งออกสู่การพึ่งพาการบริโภคภายในประเทศเหมือนกับในสหรัฐการพัฒนาทางเศรษฐกิจที่มีคุณภาพมากขึ้นด้วยการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างเต็มที่ และการปราบปรามคอร์รัปชั่นล้างบางเจ้าหน้าที่รัฐกังฉินอย่างเอาเป็นเอาตาย

แต่กระนั้น ภาวะนิว นอร์มอลของจีนที่เกิดขึ้นกลายเป็นความเสี่ยงไป เมื่อการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจเกิดขึ้นในช่วงที่โลกกำลังมีปัญหา ไม่ว่าจะเป็นวิกฤตหนี้ที่เกิดขึ้นในยุโรปที่เป็นตลาดส่งออกที่สำคัญของจีน รวมไปถึงการค้าโลกที่ซบเซาลงพร้อมๆ กับความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะเงินฝืดขึ้นทั่วโลก

ปัจจัยเหล่านี้ฉุดรั้งให้การส่งออกของจีนปรับลดลงรุนแรง จนเกิดความเสี่ยงว่าการชะลอตัวทางเศรษฐกิจของจีนอาจจะกลายเป็นการลงที่รุนแรง (ฮาร์ด แลนดิ้ง) เกินรับไหว โดยในเดือน ก.ค.ที่ผ่านมาการส่งออกของจีนปรับลดลงไปถึง 8.3%ขณะที่ดัชนีราคาผ้ผู ลิตภายในประเทศยังปรับลดลงแตะจุดต่ำสุดในรอบ 4 ปีหมายความว่า ความต้องการสินค้าจีนทั้งในและนอกประเทศหดตัวอย่างรุนแรง

ทั้งนี้ การปรับเปลี่ยนรูปแบบการพัฒนาทางเศรษฐกิจจีนยังเกิดขึ้นพร้อมกับความพยายามผลักดันตัวเองสู่การก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจทางการเงินในเวทีโลก ดังจะเห็นได้จากที่จีนเป็นโต้โผใหญ่ในการก่อตั้งธนาคารของกลุ่มบริกส์ รวมถึง ธนาคารเพื่อการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเอเชีย (เอไอไอบี)

สถาบันการเงินระดับโลกเหล่านี้ล้วนได้รับการผลักดันขึ้นโดยจีน เพื่อเป็นคู่แข่งและลดอิทธิพลของโลกตะวันตกและมหาอำนาจทางการเงินเดิม ไม่ว่าจะเป็นกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) หรือ ธนาคารโลก (เวิลด์แบงก์)

ที่สำคัญยิ่ง จีนยังผลักดันให้จีนก้าวขึ้นสู่การเป็นหนึ่งในเงินสกุลหลักของโลก โดยมีเป้าหมายที่จะต้องเป็นหนึ่งในสกุลหลักในตระกร้าเงินต่างประเทศ(เอสดีอาร์) ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ซึ่งหยวนจะได้สิทธิประโยชน์จากการกู้ยืมฉุกเฉิน ดังนั้นจีนจำเป็นต้องปฏิรูปให้ค่าเงินหยวนนั้นมีความเป็นเสรีมากขึ้นกว่าเดิม

ดังนั้น การปรับลดอัตราอ้างอิงค่าเงินหยวนถึง 3 ครั้งติดต่อกันเมื่อสัปดาห์ที่แล้วนั้น ถูกมองเป็นการลดค่าเงินเพื่อชิงความได้เปรียบในตลาดโลก หลังจากที่จีนได้ตรึงค่าเงินไว้กับเงินเหรียญสหรัฐมาตลอด ซึ่งที่ผ่านมาเมื่อค่าเงินสหรัฐแข็งค่าขึ้น เงินหยวนจึงอยู่ในทิศทางที่แข็งค่าขึ้นควบคู่ไปด้วย

ขณะที่พีบีโอซีให้เหตุผลว่า การปรับลดอัตราอ้างอิงหยวนเป็นการพยายามทำให้ตลาดเข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดค่าเงินมากขึ้น โดยที่จีนจะพิจารณาอัตราแลกเปลี่ยนรายวันตามความเคลื่อนไหวของตลาด และอย่างน้อยที่สุด ไอเอ็มเอฟก็เป็นสถาบันตะวันตกแห่งแรกที่ออกมาสนับสนุนความเคลื่อนไหวของจีนในครั้งนี้แล้ว

สรุปแล้ว จีนเริ่มปฏิรูปเศรษฐกิจภายในประเทศไปพร้อมกับผลักดันตัวเองขึ้นสู่เวทีโลก โดยการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญจะส่งผลกระทบไปทั่วโลก ตามขนาดเศรษฐกิจของจีนที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก โดยที่คณะผู้นำจีนจะต้องประคับประคองไม่ให้การเปลี่ยนแปลงนี้นำไปสู่การดิ่งตัวของเศรษฐกิจที่รุนแรงเกินไป ขณะที่การทำความสะอาดปัญหาต่างๆ ในบ้านก็ต้องดำเนินไปอย่างเป็นจริงเป็นจังพร้อมกับการผลักดันเงินหยวนและบทบาทของจีนให้ผงาดขึ้นสู่เวทีโลก

เป็นงานหนักและท้าทายของจีนและเป็นสิ่งที่โลกจะต้องเจอกับปรากฏการณ์ระทึกขวัญกับความเปลี่ยนแปลงของจีนอีกหลายระลอกหลังจากนี้ไป