คีร์กีซสถานไฟเขียว 'ยิงทันที' คุมจลาจลใหญ่ 86 ศพ

สถานการณ์ความรุนแรงทางการเมืองในประเทศคีร์กีซสถาน กลับมาร้อนระอุอีกครั้งในสุดสัปดาห์นี้ หลังเหตุจลาจลระหว่างชาวคีร์กีซ และชนกลุ่มน้อยชาวอุซเบก ในเมืองออชและเมืองจาลาลาบัดทางตอนใต้ ซึ่งมีขึ้นต่อเนื่องกันถึง 3 วัน ทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อยถึง 86 คน และบาดเจ็บอีกกว่า 1,117 คน จนรัฐบาลเฉพาะกาลได้มอบอำนาจให้เจ้าหน้าที่ความมั่นคง สามารถสังหารผู้ก่อความไม่สงบได้ทันที (Shoottokill) เพื่อยุติการจลาจลระหว่างชนกลุ่มน้อยครั้งเลวร้ายที่สุดในรอบ 20 ปี ของประเทศเอเชียกลางแห่งนี้

เอเอฟพีระบุว่า ล่าสุดรัฐบาลเฉพาะกาลของคีร์กีซสถานได้ขยายประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินไปยังเมืองจาลาลาบัด เนื่องจากความรุนแรงที่เริ่มขึ้นในเมืองออช ได้กระจายไปยังเมืองข้างเคียงแล้ว โดยมีรายงานแก๊งต่างๆ จุดไฟเผามหาวิทยาลัยมิตรภาพแห่งเพื่อนมนุษย์ ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยที่ก่อตั้งโดยชาวอุซเบก เจ้าหน้าที่ต้องใช้ทีมแม่นปืนสไนเปอร์ซุ่มยิงผู้ก่อความไม่สงบที่พยายามก่อเหตุรุนแรง

ขณะที่รอยเตอร์สรายงานว่า รัฐบาลเฉพาะกาล เตรียมส่งทหารจากส่วนกลางเข้าไปยังพื้นที่เกิดเหตุ เพื่อปราบปรามกองกำลังที่ก่อความไม่สงบรวมถึงการก่ออาชญากรรมอื่นๆ ซึ่งเกิดขึ้นติดต่อกันมาตั้งแต่วันศุกร์ที่ 11 มิ.ย. และมีรายงานด้วยว่ารัฐบาลอาจขอความช่วยเหลือจากรัสเซียในการแก้ปัญหาการจลาจลของชนกลุ่มน้อยด้วย แม้ว่าก่อนหน้านี้รัสเซียจะปฏิเสธไม่ขอแทรกแซงปัญหาในประเทศเพื่อนบ้านก็ตาม

รายงานระบุว่า ชนกลุ่มน้อยชาวอุซเบกหลายพันคนต้องอพยพหนีออกจากเมืองออชไปยังเมืองใกล้เคียงในประเทศอุซเบกิสถานซึ่งมีพรมแดนติดกันแทน หลังจากที่กลุ่มติดอาวุธชาวคีร์กีซก่อเหตุโจมตีและเผาบ้านเรือนของชนกลุ่มน้อยชาวอุซเบกเหล่านี้ ซึ่งผู้เห็นเหตุการณ์ระบุว่าพบร่างของชาวอุซเบกถูกยิงเกลื่อนอย่างน่าสยดสยองตามท้องถนนอีกด้วย

ทั้งนี้ คีร์กีซสถานมีประชากรชาวอุซเบกอยู่ในสัดส่วนราว 14.5% โดยส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ทางตอนใต้ ซึ่งมีพรมแดนติดกับประเทศอุซเบกิซสถาน โดยเฉพาะในเมืองออชและจาลาลาบัด

ด้านกระทรวงมหาดไทยของคีร์กีซสถานออกแถลงการณ์ว่า ได้ส่งกองกำลังอาสาสมัครเข้าไปเพิ่มเติมแล้ว เนื่องจากสถานการณ์ในเมืองออชและเมืองจาลาลาบัดทางตอนใต้ยังคงตึงเครียดและซับซ้อน โดยเป็นที่ทราบกันดีว่าพื้นที่ดังกล่าวยังถือเป็นฐานเสียงสำคัญของอดีตประธานาธิบดี คูร์มานเบก บาคีเยฟ ซึ่งถูกขับออกจากตำแหน่งหลังเกิดเหตุจลาจลครั้งใหญ่เมื่อเดือน เม.ย. ที่ผ่านมา

รายงานระบุว่า นับตั้งแต่เกิดการประท้วงในเดือน เม.ย. ขึ้น ก็ดูเหมือนว่าเสถียรภาพทางการเมืองในคีร์กีซสถานจะสั่นคลอนลงมากที่สุด นับตั้งแต่ได้รับเอกราชจากอดีตสหภาพโซเวียตในปี 1991

โรซา โอตันบาเยวา ผู้นำของรัฐบาลเฉพาะกาลคีร์กีซสถาน ได้กล่าวหากลุ่มผู้สนับสนุนบาคีเยฟ ว่า เป็นผู้ปลุกปั่นไปสู่เหตุรุนแรงครั้งนี้ ในเมืองทางตอนใต้ซึ่งเป็นเขตฐานเสียงของตัวเอง โดยผู้สนับสนุนบาคีเยฟ ได้กระทำการหลายอย่างที่ท้าทายอำนาจรัฐ เช่น การยึดอาคารสำนักงานของรัฐหลายแห่ง เมื่อวันที่ 13 พ.ค. และเหตุการณ์ครั้งล่าสุดนี้ก็ถือเป็นเหตุความวุ่นวายที่นองเลือดที่สุดนับตั้งแต่เกิดการจลาจลในเดือน เม.ย. เพื่อขับไล่บาคีเยฟออกจากตำแหน่ง

อย่างไรก็ดี บาคีเยฟซึ่งปัจจุบันกำลังลี้ภัยอยู่ในประเทศเบลารุส ได้ออกแถลงการณ์ปฏิเสธความเกี่ยวข้องกับเหตุจลาจลดังกล่าวทันที โดยยืนยันว่าไม่ได้เป็นผู้ยุยงปลุกปั่นให้เกิดความไม่สงบขึ้น พร้อมทั้งยังโจมตีรัฐบาลเฉพาะกาลคีร์กีซสถานว่าใส่ร้ายตนเองด้วยการโกหกที่น่าอาย และรัฐบาลก็ได้พิสูจน์ให้เห็นถึงความล้มเหลว เมื่อไม่สามารถเพียงพอที่จะควบคุมเหตุความไม่สงบในประเทศแล้ว

ขณะเดียวกันเหตุวุ่นวายทางการเมืองในคีร์กีซสถาน กำลังทำให้เพื่อนบ้านอย่างรัสเซียและอีกหลายประเทศในเอเชียวิตกกังวลอย่างยิ่งถึงเสถียรภาพทางการเมืองในเอเชียกลาง เช่นเดียวกับสหรัฐซึ่งมีข้อตกลงใช้ฐานทัพอากาศในเมืองมานาส ทางตอนเหนือของคีร์กีซสถาน เป็นที่ส่งกำลังบำรุงไปยังกองทัพสหรัฐในประเทศอัฟกานิสถาน

นอกจากเหตุประท้วงขับไล่อดีตประธานาธิบดี บาคีเยฟ เมื่อเดือน เม.ย. ที่ผ่านมา เหตุจลาจลของชนกลุ่มน้อยครั้งนี้นับว่าเลวร้ายที่สุดนับตั้งแต่ปี 1990 เมื่อเกิดเหตุจลาจลมีผู้เสียชีวิตถึงหลายร้อยคนในพื้นที่เดียวกันนี้ ทำให้ประธานาธิบดี มิคาอิล กอร์บาชอฟ ของอดีตสหภาพโซเวียตในขณะนั้น ต้องส่งทหารโซเวียตเข้าไปปราบปราม