ช็อปออนไลน์

เพิ่งผ่านพ้นเทศกาลช็อปออนไลน์ไปเพียงไม่กี่วัน (วันที่ 11 พ.ย.ที่ผ่านมา) บรรดานักช็อปออนไลน์ต่างก็รอคอยสินค้าที่ลดกระหน่ำมาส่งถึงมือกันอย่างใจจดใจจ่อ นับเป็นปีที่ 6 ของการจัดเทศกาลดังกล่าว และยังคงได้รับความนิยมจากผู้ที่นิยมชมชอบในการท่องเน็ตสั่งซื้อสินค้าทั้งในและต่างประเทศ เห็นได้จากยอดซื้อสินค้าที่เกิดขึ้นในปีนี้ที่ไม่สร้างความผิดหวังให้แก่เจ้าของธุรกิจออนไลน์เลย เพราะสามารถสร้างสถิติใหม่ให้แก่ยอดขายสินค้าทางอินเทอร์เน็ต และสร้างความคึกคักให้แก่ตลาดประเภทดังกล่าวอย่างมาก

การสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ไม่ได้เป็นเรื่องแปลกใหม่สำหรับสังคมที่กำลังเข้าสู่ยุคการใช้เครือข่ายอินเทอร์เน็ต ดูเหมือนว่าประชากรที่ใช้บริการสั่งสินค้าผ่านระบบดังกล่าวของจีนจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และมีการขยายตัวออกไปตามเมืองระดับ 3 และระดับ 4 จากเดิมที่นิยมกันเฉพาะเมืองระดับ 1 และระดับ 2 เท่านั้น ถือเป็นธุรกิจมาแรงที่หลายคนหันมาจับจองเนื้อที่ในการจำหน่ายสินค้าตามเว็บไซต์ขายของขนาดใหญ่หลายแห่ง โดยเฉพาะเว็บไซต์ภายใต้การบริหารของอาลีบาบา กรุ๊ป ของหม่าอวิ๋น มหาเศรษฐีอันดับ 1 ของจีนในปีนี้ การจดทะเบียนในตลาด Nasdaq ของสหรัฐอเมริกาเมื่อเดือน พ.ค.ที่ผ่านมาของบริษัทแห่งนี้ ยิ่งตอกย้ำให้นักลงทุนหน้าใหม่มองเห็นอนาคตที่สดใสของการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของผู้ประกอบการในธุรกิจประเภทดังกล่าว

ตลอดระยะเวลา 10 กว่าปีที่มีการสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ในสังคมจีน ผู้คนเริ่มคุ้นเคยกับรูปแบบการจับจ่ายใช้สอยผ่านทางอินเทอร์เน็ตมากขึ้นตามลำดับ พฤติกรรมการสั่งซื้อสินค้าทางอินเทอร์เน็ตของชาวจีนยุคนี้มีความน่าสนใจอยู่มาก สังเกตจากกลุ่มคนที่เลือกสั่งซื้อผ่าน PC (Personal Computer) Tablet และ Smartphone นั้น ต่างก็มีลักษณะเด่นในเรื่องของสถานที่ใช้งานและชนิดสินค้าที่สั่งซื้อแตกต่างกันไป

คนส่วนมากที่สั่งซื้ออยู่ที่บ้าน หอพัก สำนักงานมักใช้ PC เพราะไม่สามารถพกพาได้ ด้วยความที่จอภาพมีความคมชัดกว่าอุปกรณ์ชนิดที่เหลืออีกสองประเภท จึงนิยมสั่งซื้อสินค้าประเภทเสื้อผ้า รองเท้า เครื่องแต่งกายเป็นหลัก ขณะที่ลูกค้าที่ใช้ Smartphone ในการสั่งสินค้าออนไลน์ มักนิยมใช้บริการในเรื่องการจองตั๋วเครื่องบิน จองโรงแรม เติมค่าโทรศัพท์ ฯลฯ ถือเป็นอุปกรณ์ที่มีความสะดวกกว่า PC มาก สามารถใช้ได้ในหลากหลายสถานที่ ส่วนลูกค้าที่ใช้ Tablet ในการสั่งซื้อสินค้า มักเลือกที่จะสั่งสินค้าประเภทเฟอร์นิเจอร์ตกแต่งบ้าน หนังสือ ซีดีเพลงเป็นหลัก

การสั่งซื้อผ่าน Tablet พบบ่อยตามร้านกาแฟ โรงแรม และสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ เนื่องจากสถานที่เหล่านี้มีสัญญาณ Wifi และเป็นอุปกรณ์ที่มีหน้าจอใหญ่กว่า Smartphone จึงสามารถเปรียบเทียบสินค้าได้อย่างชัดเจน

ที่น่าสนใจก็คือ ลูกค้าที่สั่งซื้อผ่าน Tablet มักมีประวัติการศึกษาและรายได้เฉลี่ยต่อหัวสูงกว่าลูกค้าที่สั่งซื้อผ่าน PC โดยมากลูกค้าประเภทนี้มักมีรสนิยมในการอ่านหนังสือและสั่งซื้อสินค้าประเภทเครื่องสำอางและเครื่องถนอมผิว ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความมีระดับของลูกค้ากลุ่มดังกล่าว

ผลการสำรวจลูกค้าที่ซื้อสินค้าออนไลน์ชี้ให้เห็นว่า เมืองใหญ่อย่างปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ เซินเจิ้นมีประชากรที่ชอบช็อปปิ้งออนไลน์รวมมากกว่า 3 ล้านคน มีอายุระหว่าง 1835 ปี และมักใช้เวลาช็อปในช่วงเที่ยง21.00 น. โดยช่วง 3 ทุ่มถือเป็นเวลาที่มีการเข้าไปสั่งซื้อสินค้ามากที่สุด ไม่น่าเชื่อว่านักช็อปหนุ่มๆ มียอดการซื้อของออนไลน์เฉลี่ยมากกว่าบรรดาสาวๆ ถึงแม้ว่าจะใช้เวลาการเลือกซื้อสินค้าทางอินเทอร์เน็ตนาน แต่ยอดรวมของการสั่งซื้อสินค้ากลับน้อยกว่าบรรดาหนุ่มๆ

เหตุที่ทำให้ธุรกิจดังกล่าวได้รับการตอบรับจากลูกค้าก็มีด้วยกันหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของความหลากหลายของสินค้า ความสะดวกรวดเร็วในการส่งสินค้า ราคาสินค้าที่มีต้นทุนถูกกว่าสินค้าที่วางขายกันตามร้านค้า มีการอัพเดทสินค้าใหม่ๆ เป็นระยะๆ ไม่มีระยะเวลาในการซื้อ เพราะสามารถสั่งซื้อได้ตลอดทั้งวัน หาซื้อสินค้าที่ต้องการในเวลาอันรวดเร็ว ดังนั้นสินค้าที่สั่งซื้อทางอินเทอร์เน็ตจึงกลายเป็นตัวเลือกที่ค่อนข้างตอบโจทย์ของวิถีชาวเมืองที่มีข้อจำกัดทางด้านเวลา ไม่จำเป็นต้องเดินทางให้เหนื่อย ก็สามารถซื้อสินค้าที่พึงพอใจและได้รับสินค้าภายในเวลาเพียงไม่กี่วัน

อย่างไรก็ดี กระแสการสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ที่มาแรงก็แฝงไว้ด้วยปัญหานานัปการ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสินค้าปลอม ความปลอดภัยในการให้ข้อมูลส่วนตัวของลูกค้า สินค้าขาดช่วง ฯลฯ โดยเฉพาะปัญหาเรื่องความน่าเชื่อถือของผู้ซื้อและผู้ขาย กลายเป็นข้อพิพาทที่ปรากฏให้เห็นจำนวนมาก จึงไม่ควรมองข้ามปัญหาเหล่านี้ หากไม่ได้รับการแก้ไข ย่อมส่งผลต่อตลาดสั่งซื้อสินค้าออนไลน์และเป็นอุปสรรคตัวฉกาจของการเติบโตในระยะยาว