ค้าเสรีเอเชีย-แปซิฟิกเสี่ยงล่ม ผลประโยชน์ไม่ลงตัวยากบรรลุมติร่วม

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศ

ธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งเอเชีย (เอดีบี) แสดงความวิตกกรณีมีแนวโน้มว่าความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก (ทีพีพี) จะล่ม เหตุเพราะเป็นเรื่องยากที่ทุกฝ่ายจะมีข้อตกลงร่วมกันได้ เห็นได้จากการที่บางประเทศไม่อาจยกเลิกหรือยินยอมยุติมาตรการปกป้องทางการค้าภายในของตนเอง เพราะไม่ต้้องการให้การเติบโตทางเศรษฐกิจต้องซบเซาหรืออ่อนแอมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

รายงานของเอดีบีซึ่งเผยแพร่ผ่านบลูมเบิร์ก ระบุว่า การที่สถานการณ์เศรษฐกิจขณะนี้ค่อนข้างซบเซาส่งผลให้แทบทุกประเทศทั่วโลกยืนกรานดำเนินนโยบาย เพื่อปกป้องเศรษฐกิจการค้าภายในอย่างเต็มที่ ซึ่งกลายเป็นผลเสียต่อการทำข้อตกลงการค้าเสรีในระดับพหุภาคี โดยจะลดขนาดเหลือเพียงข้อตกลงการค้าเสรีระดับสองฝ่ายหรือทวีภาคีเท่านั้น เพราะมีกฎเกณฑ์ไม่ยุ่งยากและสามารถประนีประนอมได้ง่ายกว่า

ทั้งนี้ หลักฐานยืนยันแนวโน้มความล้มเหลวสะท้อนให้เห็นได้จากความคืบหน้าของทีพีพีที่เป็นไปอย่างเชื่องช้ามาก ซึ่งเอดีบีสรุปว่าการที่ข้อตกลงไม่คืบหน้าเท่าที่ควร ชี้ให้เห็นอุปสรรคความยุ่งยากในการหามติที่หลายฝ่ายเห็นชอบร่วมกัน โดยสำหรับญี่ปุ่นคือประเด็นด้านอุตสาหกรรมการเกษตร มาเลเซียคือความต้องการคงมาตรการควบคุมบุหรี่ รวมถึงการเรียกร้องให้มีการตรวจสอบไม่ให้มีนโยบายแทรกแซงอัตราแลกเปลี่ยน

“ความคลุมเครือในประเด็นการเจรจาภายในทีพีพี ทำให้ยากจะประเมินความคืบหน้าของข้อตกลงดังกล่าวได้ โดยเมื่อพิจารณาจากข้อมูลที่เปิดเผยออกมาจะเห็นได้ว่า ความเสี่ยงที่ทีพีพีจะไม่ประสบผลสำเร็จทำให้หลายชาติสมาชิกหันไปเจรจาระหว่างกัน หรือระดับทวิภาคี ซึ่งเป็นระดับที่มีกฎเกณฑ์ที่ผ่อนคลายมากกว่า” แถลงการณ์ของเอดีบีอธิบาย พร้อมยกตัวอย่างกรณีที่สหรัฐกับญี่ปุ่น เดินหน้าเจรจาทำข้อตกลงเขตการค้าเสรีร่วมกัน

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีประเด็นความขัดแย้งด้านการค้าที่สืบเนื่องมาจากความต้องการปกป้องผลประโยชน์ของรัฐบาลแต่ละชาติเป็นหลัก กระนั้นก็ไม่ได้หมายความว่าข้อตกลงทีพีพีจะไม่มีทางเกิดขึ้นได้ โดยเอดีบีสรุปว่าสิ่งที่จำเป็นที่สุดก็คือการที่แต่ละชาติต้องยอมรับว่า ทีพีพีจำเป็นต้องมีข้อยกเว้น และข้อยกเว้นนั้นเป็นสิ่งที่ทุกประเทศที่เข้าร่วมความตกลงหุ้นส่วนนี้ยินยอมพร้อมใจและเห็นชอบพร้อมกัน