ความหวังของคนไทยในเกาหลี

หลังจากที่เศรษฐกิจของเกาหลีเติบโตแบบก้าวกระโดดในทศวรรษที่ผ่านมา ประกอบกับอัตราการเกิดของทารกที่ต่ำกว่า 1% ต่อเนื่องมาหลายปี ในขณะที่อัตราการตายต่ำทำให้ประเทศนี้ก้าวเข้าสู่ภาวะของสังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ จึงส่งผลให้เกาหลีขาดแคลนแรงงานในภาคอุตสาหกรรมอย่างหนัก ซึ่งมีผลกระทบต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศ ดังนั้น ในปี 2547 รัฐบาลเกาหลีจึงได้เริ่มผ่อนปรนและอนุญาตให้สามารถจ้างแรงงานต่างชาติได้ในกิจการที่มีคนงานต่ำกว่า 300 คน ...นับแต่นั้นเป็นต้นมาจำนวนแรงงานต่างชาติก็ได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จนปัจจุบันนี้คาดว่ามีแรงงานต่างชาติทั้งที่ถูกและไม่ถูกกฎหมายรวม 1 ล้านคนเศษ (ประมาณ 2% ของประชากร/คาดว่าเป็นแรงงานไม่ถูกกฎหมายราว 2.2 แสนคน) ...แรงงานส่วนใหญ่มาจากเวียดนาม จีน ฟิลิปปินส์ เขมร มองโกเลีย พม่า และไทย

นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่สาวเกาหลีสามารถทำงานเลี้ยงตัวเองได้ ไม่อยากอยู่บ้านนอก แถมยังสวยเลือกได้ (ด้วยมีดหมอ) ผิดกับสังคมยุคสิบปีก่อน จึงทำให้หนุ่มเกาหลีที่มีเม็ดเงินน้อยกว่า เช่น ลูกจ้างกิจการขนาดเล็ก หรือเกษตรกร หาภรรยาชาติเดียวกันได้ยาก จึงหันมาหาคู่จากแดนไกลในประเทศที่ยากจนกว่ามาแต่งงานด้วย ...ปัจจุบันคาดว่ามีคู่สมรสต่างชาติในเกาหลีอยู่ราว 7 หมื่นคู่

ด้วยเหตุนี้กลุ่มชาวต่างชาติชนกลุ่มน้อยได้ขยายตัวมากขึ้นเรื่อยๆ และเกิดปัญหาสังคมซึ่งนับวันจะเพิ่มจำนวนมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการจ้างแรงงานที่ไม่เป็นธรรม การบังคับใช้แรงงานในกลุ่มผู้ที่เข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย ไปจนถึงการใช้ความรุนแรง ซึ่งเหตุปัจจัยที่สำคัญมีหลายประการ เช่น ภาษาที่ไม่อาจสื่อสารให้เข้าใจตรงกันได้ และการยอมรับของสังคมที่บางส่วนยังยึดติดกับคำว่า “มินจก??” คือ สายเลือดบริสุทธิ์ของชนชาติเกาหลี ซึ่งเกิดปัญหาในครอบครัวที่มีสะใภ้ต่างชาติ (และลูกครึ่งเกาหลี 150,000 คน) ตลอดจนกระบวนการศาลยุติธรรม การบริการทางสุขภาพและสวัสดิการจากรัฐแก่คนต่างชาติที่ยังต้องปรับปรุง รัฐบาลเกาหลีจึงเริ่มตระหนักและได้ตั้งหน่วยงานเฉพาะ ทั้งทางกฎหมาย สวัสดิการสังคม และการอพยพโยกย้ายแรงงานต่างถิ่น ให้เข้ามาดูแลปัญหาเหล่านี้เพื่อเตรียมพร้อมที่จะรับมือกับปัญหาใหญ่ที่จะตามมาในอนาคต ซึ่งนักวิเคราะห์ด้านแรงงานคาดว่า ในปี 2020 จำนวนคนต่างชาติจะเพิ่มขึ้นสูงถึง 2.9 ล้านคน (5% ของประชากรในประเทศ)

สำหรับแรงงานไทยตามที่ขึ้นทะเบียนไว้ราว 44,000 คนนั้น (และอีกจำนวนมากที่ดำดินไป) เป็นที่นิยมในกลุ่มนายจ้างอย่างมาก แม้หมดสัญญากลับมาเมืองไทยแล้วนายจ้างก็อยากให้กลับไปทำงานต่อหลังจากพ้นระยะเว้นวรรค เพราะรู้สึกพึงพอใจกับผลผลิตที่ดีในขณะที่ต้นทุนค่าแรงต่ำกว่าจ้างคนเกาหลี ทั้งปัญหาเรียกร้องทางด้านสวัสดิการก็น้อยกว่าเยอะ เนื่องจากนิสัยคนไทยมีความยืดหยุ่นสูง อดทน และยอมตามใจนายจ้างหลายอย่างแม้จะขัดต่อกฎหมาย... หลายกรณีกลายเป็นความไม่เป็นธรรมซึ่งลูกจ้างต้องอดทนเอา...

บัดนี้ถึงมิติใหม่ที่ปัญหาต่างๆ ของคนไทยในเกาหลีจะได้รับการรับฟังและดูแล เมื่อสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินจากประเทศไทย ได้ไปเยือนเกาหลีเมื่อวันที่ 1417 ก.ค.ที่ผ่านมา และได้จัดประชุมร่วมกับสำนักงาน AntiCorruption and Civil Rights Commission (ACRC) รวมทั้งรับฟังปัญหาของตัวแทนคนไทย เช่น เรื่องการไม่จ่ายค่าจ้างของนายจ้าง... ในอนาคตจะได้สร้างระบบการจัดการข้อร้องเรียน ที่ทำให้หน่วยงานรัฐของทั้งสองประเทศได้ใช้แก้ไขปัญหาและแลกเปลี่ยนข้อมูลความรู้ร่วมกันบนเว็บไซต์ บนแนวความคิดพื้นฐานของ ePeople อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะขยายผลไปถึงการจัดการของข้อร้องเรียนของชาวเกาหลีที่อยู่ในประเทศไทยด้วย... ต้องขอขอบคุณและแสดงความยินดีต่อความร่วมมือในระดับประเทศที่สร้างสรรค์และเป็นประโยชน์ต่อประชาชนทั้งสองประเทศที่จะทำให้ความไม่เข้าใจกันที่สะสมมานานจะได้คลี่คลายลงในที่สุด...