ลด เลิก ละ การกินทิ้งกินขว้างกันเถอะ (2)

ราคาเฉลี่ยการรับประทานอาหารตามภัตตาคารในปี ค.ศ. 2011 ของชาวจีนคิดเป็น 64 หยวนต่อครั้ง

และมักจะรับประทานอาหารนอกบ้านไม่ต่ำกว่า 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ คงเดากันไม่ยากว่าเมืองที่มีการบริโภคอาหารตามภัตตาคารมากที่สุดสองแห่งก็คือ ปักกิ่งและเซี่ยงไฮ้ ชาวเซี่ยงไฮ้เองชอบรับประทานอาหารตามภัตตาคารที่มีลูกค้ามาใช้บริการกันอย่างเนืองแน่น ทว่าในส่วนของอาหารระดับไฮคลาสที่ชาวเซี่ยงไฮ้นิยมรับประทานกันนั้นมีความแตกต่างในรายละเอียดจากชาวกวางเจาและชาวปักกิ่งอยู่บ้าง พวกเขามักให้ความสำคัญกับราคาอาหารชุดนานาประเภท ยกตัวอย่างเช่น อาหารราคาประหยัดคุณภาพดีที่มีกลุ่มเป้าหมายเป็นคนทำงาน อาหารชุดสำหรับนักธุรกิจ หรืออาหารชุดสำหรับครอบครัวมักได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี ถึงแม้จะเป็นอาหารที่ราคาไม่แพงนักก็ตาม สะท้อนให้เห็นถึงนิสัยการรับประทานอาหารที่ไม่ใช้จ่ายเงินโดยไม่จำเป็น

เมื่อเทียบกันแล้ว ผู้ชายมักมีข้อเสียในเรื่องการกินอย่างฟุ่มเฟือยมากกว่าผู้หญิง ส่วนหนึ่งอาจเป็นผลจากลักษณะนิสัยที่ไม่ค่อยคิดหยุมหยิม เห็นว่าอะไรดีก็สั่งมากินกันอย่างสนุกสนาน และเป็นเพศที่รับประทานอาหารจุกว่า จึงมักสั่งอาหารในปริมาณมากๆ แต่ผู้หญิงมักจะมีความละเอียดอ่อนในเรื่องการใช้จ่ายมากกว่า ค่าใช้จ่ายที่หมดเปลืองไปกับเสื้อผ้าและเครื่องประทินผิวดูจะมีความสำคัญกับผู้หญิงที่มีความรักสวยรักงามโดยธรรมชาติ ดังนั้นนิสัยการสั่งอาหารอย่างเกินพอดีมักเกิดขึ้นในหมู่ผู้ชายมากกว่า

ที่น่าสังเกตคือ เด็กยุคใหม่ที่เกิดในช่วงที่เศรษฐกิจกำลังเฟื่องฟู มักไม่ค่อยเห็นคุณค่าของอาหารที่กินกันในชีวิตประจำวันเท่าใดนัก และไม่ค่อยเข้าใจถึงหัวอกชาวไร่ชาวนาที่ปลูกข้าวและธัญพืชนานาชนิดด้วยความยากลำบาก พวกเขาไม่เคยลิ้มรสชาติของการอดอยากเหมือนอย่างที่คนรุ่นก่อนๆ เคยประสบมา จึงไม่มีสำนึกในเรื่องการกินอย่างประหยัด

การเป็นคนรักหน้าตาถือเป็นสิ่งที่พึงมี แต่หากเกินพอดีก็มักสร้างปัญหาให้เกิดขึ้นได้ ยิ่งในสภาพที่คนหมู่มากอยู่รวมกัน ความรักหน้ารักตาก็มักแสดงออกผ่านการใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย เห็นได้ชัดคือการเลี้ยงอาหาร แต่ไหนแต่ไรมาเวลาคนจีนมารวมตัวกัน ก็มักพิถีพิถันในเรื่องการกิน ไม่ว่าจะเป็นข้าวปลาอาหารหรือเครื่องดื่ม ดังนั้นการกินที่มีอาหารหลากหลายเมนูวางเรียงรายกันเต็มโต๊ะถือเป็นค่านิยมการกินที่มีลักษณะเฉพาะตัวไม่เหมือนใคร จริงๆ แล้ววิถีทางของการอยากให้คนนับหน้าถือตาในหมู่คนมีอันจะกินที่เกิดประโยชน์อย่างมากก็มีด้วยกันหลายวิธี เช่น การบริจาคเงินช่วยเหลือในกิจการสาธารณประโยชน์ หรือก็คือการแบ่งปันให้แก่ผู้ด้อยโอกาสทางสังคม นอกจากเป็นการลงทุนที่ได้ในสิ่งที่ต้องการแล้ว ยังหยิบยื่นความสุขให้แก่ผู้อื่นได้อีกทางหนึ่ง

อันที่จริงสำนึกเรื่องความมัธยัสถ์เป็นสิ่งที่ผู้นำประเทศให้ความสำคัญมาช้านาน ดังคำกล่าวของประธานาธิบดีเหมาเจ๋อตงที่ว่า “การคอร์รัปชันและความฟุ่มเฟือยถือเป็นการทำผิดอย่างร้ายกาจ” ความแตกต่างประการหนึ่งของสองสิ่งนี้อยู่ที่อย่างแรกเป็นเรื่องของคนกลุ่มน้อย แต่อย่างหลังเป็นพฤติกรรมของคนหมู่มาก การต่อต้านคอร์รัปชันเป็นเรื่องของการใช้ระบบกฎหมายในการปราบปราม แต่การต่อต้านนิสัยฟุ่มเฟือยเป็นปัญหาในเชิงศีลธรรมจรรยา สำหรับประชาชนแล้ว เงินที่พวกเขาใช้ก็อาศัยน้ำพักน้ำแรงของตน จึงมีสิทธิในการใช้จ่ายตามความปรารถนา

การต่อต้านพฤติกรรมการสั่งอาหารในปริมาณมาก กินทิ้งกินขว้างไม่ได้หมายถึงการไม่ขยายตลาดการบริโภค ในสภาพที่สังคมกำลังกระตุ้นการบริโภคและรักษาระดับการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจเช่นนี้ ปริมาณการบริโภคถือว่าสำคัญมาก แต่การบริโภคที่ถูกต้องคือ การบริโภคในปริมาณที่พอเหมาะ บริโภคอาหารเพื่อสุขภาพ บริโภคอาหารที่ปลอดสารพิษ หลีกเลี่ยงการบริโภคที่เต็มไปด้วยการแข่งขันราคาที่สินค้าขาดคุณภาพ

แน่นอนว่ากระบวนการของการพัฒนาจากประเทศที่ยากจนมาเป็นประเทศที่มีความเจริญเฉกเช่นทุกวันนี้ของจีน ย่อมส่งผลต่อการเปลี่ยนทางด้านรูปแบบการดำเนินชีวิตและความต้องการในชีวิตประจำวัน ผ่านการบรรลุเป้าหมายในการกินที่เริ่มจากความอิ่มท้อง การรับประทานอาหารรสเลิศ เรื่อยไปจนถึงการรับประทานอาหารให้ถูกหลักโภชนาการ

ค่านิยมต่างๆ ในสังคม ย่อมเป็นตัวกำหนดทิศทางการปฏิบัติตัวของผู้คนในสังคม การยึดมั่นในค่านิยมที่ดีงาม ย่อมส่งผลดีต่อทั้งตนเองและผู้อื่น แต่หากค่านิยมใดๆ ก็ตามเริ่มส่งผลเสียทั้งทางตรงและทางอ้อมแล้วละก็ เราควรลด ละ เลิกสิ่งเหล่านี้เพื่อแสดงถึงความรับผิดชอบที่พึงมีต่อสังคม และหันมาช่วยกันสรรค์สร้างสังคมของเราให้น่าอยู่