แนะ"พม่า" ปฏิรูประบบแบงก์ล้าหลัง-ไม่โปร่งใส ฉุด ศก.วูบ

นักวิเคราะห์เตือนพม่าต้องเร่งปฏิรูประบบธนาคาร ชี้เจออุปสรรค 3 ด้าน เสี่ยงฉุดการเติบโตทางเศรษฐกิจ

เอเอฟพี เผยรายงานอ้างนักวิเคราะห์หลายสำนัก ซึ่งออกโรงเตือนว่า แม้ในช่วงปีที่ผ่านมาพม่าจะพยายามปฏิรูประบบธนาคารในประเทศอย่างจริงจัง เช่น การลอยค่าเงินจ๊าด และการอนุมัติให้บริษัทบัตรเครดิตเข้ามาให้บริการในประเทศ ทว่าพม่ายังคงเผชิญอุปสรรคหลายด้าน ซึ่งเสี่ยงฉุดรั้งการขยายตัวทางเศรษฐกิจของประเทศในอนาคต

อุปสรรคแรกที่ภาคธนาคารของประเทศต้องเผชิญ คือ ทัศนคติเชิงลบที่ชาวพม่ามีต่อสถาบันการเงินในประเทศ ซึ่งเป็นผลพวงจากคดีฉาวที่ภาคการเงินเคยก่อเอาไว้ในอดีต ส่งผลให้ประชาชนส่วนใหญ่ไม่กล้าฝากเงินกับธนาคาร

เยมินอู กรรมการผู้จัดการธนาคารเอเชีย กรีน ดีเวลลอปเมนต์ แบงก์ หนึ่งในสถาบันการเงินเอกชนชั้นนำในพม่า เผยว่า ปัจจุบันมีชาวพม่าเพียง 12 ล้านคน จากทั้งหมดกว่า 60 ล้านคนทั่วประเทศ ที่ทำธุรกรรมทางการเงินกับธนาคาร ขณะที่ประชาชนที่เหลือนั้นนิยมนำเงินไปซื้อทอง

“ฉันไม่ฝากเงินกับธนาคาร เพราะอย่างน้อยการซื้อทองก็หมายความว่า ฉันสามารถเก็บเงินได้พร้อมๆ กับการมีทองสวมใส่” หลาหลา นางพยาบาลคนหนึ่ง กล่าว

ทั้งนี้ เมื่อปี 2546 พม่าเผชิญวิกฤตครั้งใหญ่ เมื่อธนาคารพาณิชย์ 3 แห่งในประเทศ ซึ่งรวมถึงธนาคารเมียนมาร์ เมย์ฟลาวเวอร์ และเอเชีย เวล์ธ แบงก์ ประสบภาวะล้มละลาย โดยไม่เพียงแต่เหตุการณ์ครั้งนั้นจะทำให้เศรษฐกิจของประเทศต้องหยุดชะงักลงแล้ว ทว่ายังฉุดความเชื่อมั่นของประชาชนอย่างหนักอีกด้วย

อุปสรรคข้อที่สอง คือ การออกกฎเกณฑ์กำกับดูแลธนาคารพาณิชย์ที่เข้มงวดของธนาคารกลางพม่า ส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์ประสบปัญหาในการแข่งขัน ยกตัวอย่างเช่นการกำหนดอัตราดอกเบี้ยตายตัว และการสั่งห้ามการปล่อยกู้ระยะเวลาเกิน 1 ปี

ในส่วนของธนาคารของรัฐนั้น แม้จะไม่ต้องปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ดังกล่าว ทว่ากลับขึ้นชื่อเรื่องการไม่ปล่อยกู้ให้กับลูกค้าที่มีความเสี่ยงสูง

อุปสรรคข้อที่สาม คือ การขาดแคลนจุดให้บริการธนาคารและตู้เอทีเอ็มในประเทศ โดยข้อมูลของธนาคารเอเชีย กรีน ดีเวลลอปเมนต์ แบงก์ พบว่าปัจจุบันธนาคารในประเทศเปิดสาขาย่อยเพียง 400 สาขาเท่านั้น ซึ่งนับว่าเป็นระดับที่ต่ำมากเมื่อเทียบกับประเทศฝรั่งเศส ซึ่งมีขนาดประเทศและจำนวนประชากรใกล้เคียงพม่า ทว่ามีสาขาย่อยของธนาคารมากถึง 3.9 หมื่นสาขาทั่วประเทศ

“ชาวพม่าส่วนใหญ่เชื่อว่า พวกเขาไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ กับธนาคาร ดังนั้นการเปิดสาขาย่อยมากขึ้นก็จะกระตุ้นให้เกิดการเติบโตทางเศรษฐกิจ” เยมินอู กล่าว

ทั้งนี้ ปัจจุบันพม่ามีธนาคารพาณิชย์ 19 แห่ง และธนาคารของรัฐอีก 4 แห่ง

ด้านนักวิเคราะห์เตือนว่า หากระบบธนาคารในพม่ายังคงไร้ประสิทธิภาพ การระดมทุนจะประสบปัญหา ซึ่งจะกระทบต่อการพัฒนาประเทศ

“ธนาคารพาณิชย์ยังไม่สามารถรองรับการขยายตัวของบริษัทในประเทศสู่มาตรฐานระดับสากลได้” นินอู รองประธานสมาพันธ์การประมงพม่า เตือน

ทั้งนี้ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา พม่าเดินหน้าปฏิรูปประเทศครั้งใหญ่ โดยเฉพาะในภาคการเงินนั้น เมื่อเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา รัฐบาลกรุงเนย์ปิดอว์ประกาศลอยตัวค่าเงินจ๊าด ซึ่งหนังสือพิมพ์นิว ไลต์ ออฟ เมียนมาร์ ชี้ว่าเป็นก้าวแรกที่สำคัญในการรวมอัตราแลกเปลี่ยนที่หลากหลายของประเทศให้เป็นหน่วยเดียว ตลอดจนการอนุญาตให้บริษัทผู้ให้บริการบัตรเครดิตระหว่างประเทศชื่อดัง 4 แห่ง ได้แก่ วีซ่า มาสเตอร์ ซียูพี (ไชนายูเนียนเพย์เมนต์) และเจซีบี (เจแปนเครดิตบูโร) เปิดให้บริการในประเทศเป็นครั้งแรกเมื่อเดือน พ.ย.ที่ผ่านมา

นอกจากนี้ ในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า สภาพม่าเตรียมพิจารณาร่างกฎหมายฉบับสำคัญ ซึ่งหากอนุมัติจะส่งผลให้ธนาคารกลางของประเทศแยกตัวเป็นอิสระจากกระทรวงการคลัง

ราจีฟ บิสวาส นักเศรษฐศาสตร์จากไอเอชเอส โกลบอล อินไซต์ เผยว่า มาตรการดังกล่าวนับเป็นก้าวแรกในการปฏิรูปภาคการเงินโดยรวมของประเทศ พร้อมเตือนว่าความล้มเหลวของรัฐบาลในการปฏิรูปภาคการเงินในช่วงเวลาที่ผ่านมา ขัดขวางการไหลเข้าของเงินทุนต่างประเทศ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ซึ่งล้วนแต่จำเป็นต่อการปฏิรูปภาคธนาคาร

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์บางส่วนกลับมองว่า นโยบายปฏิรูปที่ผ่านมามีความคืบหน้าน้อยมาก ดังนั้นหลายฝ่ายจึงหวังว่าการเปิดทางให้สถาบันการเงินต่างชาติ ซึ่งมีทั้งเงินทุนและประสบการณ์เข้ามาในประเทศ จะช่วยสร้างการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ให้กับภาคธนาคารที่ล้าหลังได้

เมื่อเดือน ต.ค.ที่ผ่านมา วินเส่ง รัฐมนตรีคลังพม่า เผยว่า รัฐบาลอาจไฟเขียวให้สถาบันการเงินต่างประเทศเข้ามาดำเนินกิจการในพม่าได้ ทว่าย้ำว่าจะต้องเป็นไปตามขั้นตอนเท่านั้น เช่น เริ่มต้นด้วยแผนร่วมลงทุนระหว่างสถาบันการเงินท้องถิ่นกับสถาบันการเงินต่างชาติก่อนเป็นอันดับแรก

ทั้งนี้ ปัจจุบันสถาบันการเงินต่างชาติสามารถเข้ามาเปิดสำนักงานในพม่าได้ ทว่าไม่ได้รับอนุญาตในส่วนของการให้บริการธุรกรรมทางการเงิน