เยอรมนี:โมเดลความสำเร็จของยุโรป

เมื่อสัปดาห์ที่แล้วผมได้กล่าวถึงประเทศเยอรมนี ว่าท่ามกลางวิกฤตเศรษฐกิจโลกในปัจจุบัน

โดย..รวิภาส  กล่ำทวี 

ดูเหมือนจะเป็นประเทศเดียวในอียูที่ไม่ระคายเคืองจากสถานการณ์ดังกล่าวมากนัก อีกทั้งยังถือธงนำหน้าช่วยแก้ไขปัญหาและฟื้นฟูเศรษฐกิจในอียูอีกด้วย สัปดาห์นี้เรามาดูกันว่า ทำไมเยอรมนีถึงไม่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ด้านเศรษฐกิจของโลกในปัจจุบันมากเท่าไหร่นัก และเยอรมนีมีเคล็ดลับหรือปัจจัยแห่งความสำเร็จอะไรบ้างที่ควรค่าแก่การศึกษาต่อบรรดาประเทศต่างๆ ทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย

เคล็ดลับหรือปัจจัยที่ทำให้พื้นฐานด้านเศรษฐกิจของเยอรมนีแข็งแกร่งจนก้าวขึ้นมาเป็นชาติมหาอำนาจด้านเศรษฐกิจหมายเลขหนึ่งแห่งค่ายอียู ที่สำคัญๆ มีสองประการได้แก่ 1) การที่เยอรมนีมีภาครัฐบาล (Public Sector) ที่มีขีดความสามารถในการบริหารจัดการด้านเศรษฐกิจอย่างเข้มแข็งนับตั้งแต่มีการรวมเยอรมันตะวันตกและเยอรมันตะวันออกสองประเทศเข้าด้วยกันเมื่อเดือน ต.ค. ปี ค.ศ.1990

อีกหนึ่งปัจจัยที่มีความเข้มแข็งไม่แพ้กันก็คือ 2) การที่เยอรมนีมีภาคเอกชน (Private Sector) ที่เข้มแข็งมีวิวัฒนาการด้านการพัฒนาเศรษฐกิจที่เน้นภาคการผลิต (Manufacturing Sector) สู่ความเป็นเลิศ ไม่เพียงแค่ผลิตให้สินค้าออกมาดีเท่านั้น

ในส่วนของภาครัฐนั้น เยอรมนีมีผู้นำประเทศอย่างนายกรัฐมนตรีเกอร์ฮาร์ด ชโรเดอร์ (Chancellor Gerhard Schroeder) ซึ่งอยู่ในอำนาจช่วงระหว่างปี ค.ศ.19982005 ได้พยายามผลักดันโครงการปฏิรูปเศรษฐกิจแบบขนานใหญ่ในช่วงต้นปี ค.ศ. 2005 เข้าสู่สภาแต่ได้รับความพ่ายแพ้และทำให้ตนเองต้องตกเก้าอี้ในการเลือกตั้งทั่วไปในเวลาต่อมาอีกไม่นาน

อย่างไรก็ตาม โครงการที่เขาผลักดันได้รับการตอบสนองและนำมาสู่การปฏิบัติจนทำให้เศรษฐกิจของประเทศเยอรมนีดีขึ้นในหลายๆ ด้าน เช่น ช่วยลดทอนงบประมาณรายจ่ายภาครัฐ มีการดำเนินการเพิ่มแรงจูงใจให้แก่แรงงานจนเกิดการขยายงานและการจ้างงานอย่างกว้างขวาง สามารถต่อรองกับสหภาพแรงงานเรื่องการระงับการขอขึ้นค่าจ้าง และประกันความมั่นคงด้านการทำงานให้แก่แรงงานจนทำให้แรงงานชาวเยอรมันพอใจจากบัดนั้นจนถึงบัดนี้ เช่น โครงการทำงานระยะสั้น (Short Work Program) เพื่อป้องกันไม่ให้แรงงานถูกเลิกจ้างด้วยการให้คนงานลดเวลาการทำงานให้น้อยลงในหนึ่งสัปดาห์แต่ได้รับค่าจ้างเหมือนทำงานเต็มเวลา โดยที่ฝ่ายนายจ้างจ่ายเงินค่าจ้างเฉพาะจำนวนชั่วโมงทำงานที่คนงานทำงาน ส่วนที่เหลือรัฐบาลยินยอมจ่ายค่าจ้างให้คนงานเอง

ผลปรากฏว่า ในเดือน พ.ค. ปี ค.ศ. 2009 เดือนเดียว คนงานเยอรมันแห่มาลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการดังกล่าวสูงสุดถึง 1.5 ล้านคน และทำให้รัฐบาลต้องแบกภาระค่าจ้างให้แก่คนงานสูงสุดถึง 4.6 พันล้านยูโรในปีเดียว จากรายงานขององค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศหรือที่เรียกชื่อย่อว่า โออีซีดี ในปีเดียวกันพบว่ารัฐบาลเยอรมนีสามารถช่วยให้คนไม่ต้องตกงานได้มากถึงประมาณ 5 แสนคนในปีเดียวกัน

ในภาคเอกชนเยอรมนีมีกลุ่มการผลิต 2 กลุ่มใหญ่ที่มีบทบาทต่อการพัฒนาด้านการผลิตสินค้าประเภทเครื่องจักรกลทันสมัยที่ยากต่อการลอกเลียนแบบซึ่งเรียกว่า กลุ่มมิตเตลสแตนด์ (Mittelstand) โดยกลุ่มนี้เป็นกลุ่มธุรกิจแบบครอบครัวขนาดกลางและขนาดย่อม และอีกหนึ่งกลุ่มได้แก่ กลุ่มการผลิตรถยนต์ยี่ห้อชั้นนำของโลกอย่าง บีเอ็มดับเบิลยู เดมเลอร์ ปอร์เช่ หรือแม้กระทั่งออดี้ เป็นต้น โดยกลุ่มธุรกิจกลุ่มหลังนี้มีรายได้คิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 20% ของจีดีพีเฉพาะรถยนต์แบรนด์ดังๆที่ส่งออกไปขายให้แก่ประเทศจีนประเทศเดียวคิดเป็นรายได้ที่เป็นผลกำไรสูงถึง 25% ของผลกำไรรวมทั่วโลก

อีกสิ่งหนึ่งที่รัฐบาลเยอรมนีถือเป็นนโยบายด้านเศรษฐกิจมาโดยตลอดได้แก่ การผลิตสินค้าคุณภาพชั้นเยี่ยมเพื่อส่งออกสู่ตลาดโลก การทำกำไรแบบมูลค่ามหาศาลจากตัวสินค้า การก่อให้เกิดการจ้างงานของแรงงานภายในประเทศและกระตุ้นความต้องการการบริโภคภายในให้ได้อย่างต่อเนื่อง และทั้งหมดนี้ก็คือ เยอรมนี หัวขบวนแห่งค่ายอียู