คดีลูกเรือการบินไทยขนเฮโรอีน เขย่าระบบคัดกรองไทย สะเทือนความเชื่อมั่นโลก

วิเคราะห์: คดีลูกเรือการบินไทยขนเฮโรอีน วิกฤตบททดสอบระบบความมั่นคงไทย

ภาพลูกเรือสายการบินไทยถูกตำรวจออสเตรเลียจับกุม พร้อมของกลางเฮโรอีน กลายเป็นข่าวที่สร้างแรงสั่นสะเทือนกว่าคดีอาญาทั่วไป เพราะผู้ถูกกล่าวหาไม่ได้เป็นนักค้ายาในภาพจำของสังคม หากเป็นบุคลากรในอาชีพที่ได้รับความไว้วางใจสูง สามารถเข้าถึงพื้นที่ควบคุมพิเศษของสนามบินได้

ทำให้คดีนี้ถูกจับตาในฐานะ “บททดสอบระบบ” มากกว่าการตัดสินความผิดของบุคคลเพียงรายเดียว

พล.ต.ต.วิชัย สังข์ประไพ อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล มองว่า ประเด็นสำคัญของคดีอยู่ที่การพิสูจน์ “เจตนา” ผ่านพฤติกรรมย้อนหลังทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นประวัติการบิน การขอเปลี่ยนตารางงาน หรือรูปแบบการติดต่อกับผู้ว่าจ้าง หากพบความผิดปกติซ้ำ ๆ ย่อมกลายเป็นพยานแวดล้อมที่มีน้ำหนักในชั้นศาล

แม้ผู้ต้องหาจะอ้างว่าเพียงรับฝากของจากบุคคลที่ติดต่อผ่านสื่อสังคมออนไลน์ และได้รับค่าตอบแทนเพียง 8,800 บาท แต่ในทางกฎหมายของหลายประเทศ วางหลักสำคัญไว้ว่า “ผู้ครอบครองต้องรับผิดชอบต่อสิ่งของที่อยู่ในความครอบครอง” เว้นแต่จะสามารถพิสูจน์ได้ว่าตนเองไม่มีเจตนา และใช้ความระมัดระวังอย่างเพียงพอแล้ว

ข้ออ้างนี้จึงถูกตั้งคำถามทันที เมื่อผู้รับฝากเป็นลูกเรือซึ่งย่อมทราบดีถึงข้อห้ามของสายการบินเกี่ยวกับการรับฝากสัมภาระจากบุคคลภายนอก การรับของจากคนแปลกหน้าที่ไม่สามารถยืนยันตัวตนได้ จึงเป็นพฤติกรรมที่ขัดกับมาตรฐานวิชาชีพอย่างมีนัยสำคัญ

อีกด้านหนึ่ง ค่าตอบแทนหลักพันบาทเมื่อเทียบกับความเสี่ยงต่อโทษจำคุกหลายสิบปี ก็อาจสะท้อนความเป็นไปได้สองทาง คือถูกหลอกใช้เป็น “ตัวล่อ” หรือยังมีเส้นทางผลประโยชน์อื่นที่หน่วยงานสอบสวนจำเป็นต้องขยายผล โดยเฉพาะการตรวจสอบเส้นทางการเงินและผู้เกี่ยวข้อง

อย่างไรก็ตาม หากมองจากภาพใหญ่ คดีนี้ไม่ได้เริ่มต้นและจบลงที่สนามบินสุวรรณภูมิ

 

สุณัย ผาสุข ที่ปรึกษา องค์กรฮิวแมนไรท์วอทซ์ ชี้ว่า ออสเตรเลียเป็นหนึ่งในตลาดยาเสพติดที่มีมูลค่าสูงที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ทำให้เครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติพยายามหาช่องทางลำเลียงยาเสพติดเข้าสู่ประเทศนี้อย่างต่อเนื่อง และไทยถูกจับตาในฐานะ “ประเทศทางผ่าน” ร่วมกับหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 

เบื้องหลังการลำเลียงยาเสพติด เป็นโครงสร้างอาชญากรรมที่เชื่อมโยงหลายสัญชาติ ตั้งแต่ผู้จัดหายา ผู้ประสานงาน ผู้ขนส่ง ไปจนถึงกลุ่มอาชญากรรมในออสเตรเลียที่ทำหน้าที่รับของและกระจายสินค้าเข้าสู่ตลาดปลายทาง

 

เครือข่ายเหล่านี้มีวิธีการซ่อนเร้นหลากหลาย ทั้งการใช้ผู้เดินทางเป็น “ตัวล่อ” การซุกซ่อนในตู้สินค้า การอำพรางในสินค้าอุปโภคบริโภค หรือแม้แต่ใช้ช่องทางซื้อขายออนไลน์ในการติดต่อว่าจ้าง

 

ข้อมูลของสำนักงาน ป.ป.ส. ที่กำลังร่วมมือกับตำรวจออสเตรเลีย สะท้อนว่าการสืบสวนไม่ได้หยุดอยู่ที่ผู้ต้องหา แต่กำลังขยายผลไปยังผู้ใช้บัญชีสื่อสังคมออนไลน์ที่ใช้ชื่อ “Roose Road” ผู้ส่งพัสดุที่คอนโดมิเนียมย่านบางนา ตลอดจนการแกะรอยคำรหัสอย่าง “แป้ง” ซึ่งถูกใช้แทนยาเสพติดในการสื่อสารกับผู้รับจ้างหลายราย

 

การที่ฝ่ายออสเตรเลียยังไม่เปิดเผยข้อมูลทั้งหมด สะท้อนยุทธวิธีการบังคับใช้กฎหมายที่ต้องการ “ล็อกเป้า” ไปยังผู้รับปลายทางและหัวหน้าเครือข่ายในประเทศ มากกว่าการเร่งปิดคดีเฉพาะหน้ากับผู้ขนยา

 

บทเรียนสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่คำพิพากษาในอนาคตเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่คำถามว่าระบบรักษาความปลอดภัยของไทยมีความพร้อมมากน้อยเพียงใดในการป้องกันไม่ให้บุคลากรในอุตสาหกรรมการบินถูกใช้เป็นช่องทางของขบวนการอาชญากรรมข้ามชาติ

 

ข้อเสนอของ พล.ต.ต.วิชัย ที่ให้บูรณาการการทำงานของทุกหน่วยงานในสนามบิน ทั้งตำรวจ ศุลกากร ป.ป.ส. และหน่วยงานด้านการบิน พร้อมเพิ่มการสุ่มตรวจยาเสพติดและการเฝ้าระวังเชิงข่าวกรองถือเป็นการยกระดับมาตรฐานความมั่นคงของประเทศไม่ใช่เพียงมาตรการแก้ปัญหาเฉพาะคดี 

 

เพราะในสายตาของนานาชาติ คดีนี้ไม่ได้กระทบเพียงชื่อเสียงของสายการบิน หากแต่เป็นตัวชี้วัดว่าประเทศไทยจะสามารถปิดช่องโหว่ที่เครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติใช้เป็นประตูสู่ตลาดยาเสพติดโลกได้มากน้อยเพียงใด.

แหล่งที่มา : รายการคมชัดลึก (คลิกชม)