โกงสอบท้องถิ่นครั้งใหญ่ลุกลาม จี้พักงานผู้มีอำนาจ กู้ศรัทธาราชการ

ข้อเสนอให้ “พักงาน” รัฐมนตรี อธิบดี และอธิการบดีที่เกี่ยวข้องกับการสอบข้าราชการส่วนท้องถิ่น กำลังกลายเป็นประเด็นใหญ่กว่าการตามหาว่าใครเป็นผู้ทำข้อสอบหลุด เพราะกรณีนี้ไม่ได้สะเทือนเพียงสนามสอบ แต่กำลังสั่นคลอนความเชื่อมั่นต่อระบบคุณธรรมของราชการไทย

จากกรณีตรวจพบข้อสอบหลุดกว่า 3,000 ชุด จากตำแหน่งงานทั้งหมดประมาณ 7,000 อัตรา รองศาสตราจารย์ ดร.พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต ผู้อำนวยการหลักสูตรดุษฎีบัณฑิตการเมืองและยุทธศาสตร์การพัฒนา NIDA วิเคราะห์ว่า เรื่องนี้เป็นกระบวนการทุจริตขนาดใหญ่ระดับชาติ มีเม็ดเงินสะพัดกว่า 4,000 ล้านบาท และมีเครือข่ายเชื่อมโยงเป็นชั้น ๆ

โครงสร้างกระบวนการทุจริตประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก คือ ฝ่ายการเมืองที่กำกับนโยบาย หน่วยงานหรือมหาวิทยาลัยที่รับจ้างจัดสอบ และกลไกสายส่งในพื้นที่ ทั้งนายหน้าและเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นที่ทำหน้าที่หาผู้ซื้อตำแหน่ง เมื่อระบบสอบซึ่งควรเป็นประตูแห่งความเสมอภาคกลับถูกทำให้กลายเป็นตลาดซื้อขาย ความเสียหายจึงไม่ได้จบในห้องสอบ

ดร.พิชายระบุว่า ตำแหน่งข้าราชการถูกตีราคาเป็น “สินค้า” มูลค่าตั้งแต่ 3.5-7 แสนบาทต่อตำแหน่ง ตรรกะอันตรายจึงเกิดขึ้นทันที เมื่อผู้เข้าสู่ระบบราชการเริ่มต้นจากการลงทุน ย่อมมีแรงจูงใจถอนทุนคืนหลังได้ตำแหน่ง ผลลัพธ์สุดท้ายคือประชาชนอาจไม่ได้รับบริการที่ดี ขณะที่วงจรคอร์รัปชันถูกส่งต่อจากต้นทางไปถึงปลายทาง

ด้วยเหตุนี้ ข้อเสนอเรื่องการพักงานจึงพุ่งไปที่ผู้มีอำนาจ ไม่ใช่หยุดอยู่เพียงเจ้าหน้าที่ระดับล่าง ฝ่ายการเมืองที่มีชื่อถูกอ้างถึงควรถูกพิจารณาพักงาน เพื่อป้องกันการใช้อิทธิพลแทรกแซงพยานหลักฐานหรือกดดันพยาน

ส่วนข้าราชการประจำ โดยเฉพาะอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นทั้งปัจจุบันและอดีตที่มีข่าวเกี่ยวข้อง ก็ควรถูกพักราชการชั่วคราวเพื่อเปิดทางตรวจสอบอย่างโปร่งใส

ขณะเดียวกัน สถาบันการศึกษาที่รับหน้าที่จัดสอบก็ไม่อาจยืนอยู่นอกวงตรวจสอบ อธิการบดีของมหาวิทยาลัยที่ถูกอ้างถึงควรออกมาชี้แจงต่อสาธารณะ และหากจำเป็น สภามหาวิทยาลัยควรพิจารณาให้พักตำแหน่งผู้เกี่ยวข้องไว้ก่อน เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือขององค์กรวิชาการ

อีกเดิมพันสำคัญอยู่ที่ ป.ป.ช. ซึ่งถูกจับตาว่าจะทำหน้าที่เชิงรุกได้เพียงใด หากสามารถสาวไปถึงตัวการใหญ่ระดับนโยบายได้จริง คดีนี้อาจเป็นโอกาสกู้ศรัทธาองค์กรอิสระ และพิสูจน์ว่ากลไกตรวจสอบยังมีพลังพอจะยืนอยู่เหนือเครือข่ายอำนาจ

อย่างไรก็ตาม การเอาผิดเฉพาะคดีอาจไม่พอ หากไม่แตะต้นตอของระบบอุปถัมภ์และการรวมศูนย์อำนาจ การจัดสอบจากส่วนกลางทำให้เมื่อเกิดการทุจริต ความเสียหายลุกลามทั้งประเทศ จึงต้องทบทวนทั้งโครงสร้างราชการ ลดขั้นตอนที่ไม่จำเป็น ใช้เทคโนโลยีเข้าช่วย และลดช่องว่างที่เปิดทางให้คนบางกลุ่มแปลงเกียรติยศของข้าราชการให้กลายเป็นสินค้า

ปมโกงสอบท้องถิ่นไม่ใช่เพียงคดีทุจริต แต่คือบททดสอบเจตจำนงของรัฐบาลไทยว่าจะปกป้องระบบคุณธรรม หรือปล่อยให้ระบบราชการถูกกัดกร่อนจนกลายเป็นพื้นที่ถอนทุนของเครือข่ายอุปถัมภ์ต่อไป

แหล่งที่มา : รายการคมชัดลึก (คลิกชม)