ข้าวเขย่าโลก

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

กลายเป็นเรื่องสะท้านโลกเมื่อ ศ.หยวน หลงผิง ที่ได้รับสมญานาม บิดาแห่งข้าวไฮบริดจีน  ประสบความสำเร็จในการทดลองปลูกข้าวในทะเลทรายที่นครดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

การปลูกข้าวแบบท้าทายธรรมชาติครั้งนี้ เริ่มต้นความคิดตั้งแต่ปี 2558 ศ.หยวน ทดลองขยายผลผลิตข้าวน้ำเค็ม หรือข้าวทนน้ำเค็ม  ที่ศูนย์วิจัยข้าวในชิงเต่า มณฑลชานตง 

ข้าวน้ำเค็ม เดิมเป็นข้าวที่ปลูกในพื้นที่น้ำกร่อย น้ำเค็ม และแหล่งเสื่อมโทรมที่มีปัญหาดินเค็ม ทนต่อศัตรูพืช โรคพืช เกลือและด่าง และไม่จำเป็นต้องใส่ปุ๋ย แต่ผลผลิตต่อพื้นที่ต่ำ

ศูนย์วิจัยชิงเต่าจะใช้การวิเคราะห์จัดลำดับของยีน เพื่อได้ข้าวน้ำเค็มสายพันธุ์ใหม่ เป็นสายพันธุ์ลูกผสม หรือไฮบริด เพื่อเพาะปลูกให้ผลผลิตข้าวมากขึ้นและเติบโตได้ดี

ปรากฏว่าการเก็บเกี่ยวข้าวได้ผลผลิตสูงถึง 7.500 ตัน/เฮกตาร์ ขณะที่ค่าเฉลี่ยทั่วโลกอยู่ที่ 3,000 กิโลกรัม ทำให้เกิดการสานต่อโครงการดังกล่าวออกไป

เป้าหมายอยู่ที่สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

ทั้งหมดทำให้เกิดการร่วมทุน ตั้งเป็นบริษัทระหว่างศูนย์วิจัยข้าวน้ำทะเลของจีน เมืองชิงเต่า กับ ชีค ซาอีด บิน อาหมัด อัล มัคทูม จากตระกูลมหาเศรษฐีแห่งดูไบ

ข้าวรุ่นแรกทดลองปลูกตั้งแต่ต้นปี ในทะเลทรายที่ดูไบ เมื่อเข้าสู่ช่วงเวลาเก็บเกี่ยวแล้ว ปรากฏว่ามีข้าว 3 สายพันธุ์ ให้ผลผลิตได้มากถึง 6 ตัน/1 เฮกตาร์ 

สภาพดินที่ปลูกข้าวยังเป็นดินที่มีสารอินทรีย์ในระดับต่ำ เป็นเม็ดเล็กไม่สามารถเก็บความชุ่มชื้นไว้ ลึกลงไปจากหน้าดินอีก 7.5 เมตร ก็เป็นน้ำทะเล ทำให้ดินกลายเป็นดินเค็มได้ง่าย

เป้าหมายระยะยาวอยู่ที่ การปลูกข้าวให้ได้ 10% ของพื้นที่ทั้งหมดของประเทศ เท่ากับว่า จะมีพื้นที่ปลูกข้าวกลางทะเลทรายมากถึงราว 8.36 ตารางกิโลเมตร เพื่อความมั่นคงทางอาหารของภูมิภาค

ไม่เพียงแค่โปรโมทข้าวปลูกจากน้ำทะเลในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เท่านั้น แต่จะนำไปปลูกทั่วตะวันออกกลางอีกด้วย เพื่อเพิ่มผลผลิตด้านอาหารในภูมิภาคให้มากขึ้น

สำหรับข้าวพันธุ์ลูกผสม เป็นการผสมข้าวข้ามสายพันธุ์เพื่อให้ได้ผลผลิตสูง และแก้ปัญหาสภาพแวดล้อมต่างๆ โดยเมื่อปี 2527 จีนได้ตั้งศูนย์วิจัยข้าวลูกผสมขึ้นในนครฉางชา มณฑลหูหนาน จากนั้นยกระดับจากหน่วยงานวิจัยระดับมณฑลสู่ระดับประเทศในปี 2538 

ลักษณะเด่นของข้าวพันธุ์ลูกผสมก็คือให้ผลผลิตสูง และปลูกในสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยได้

แต่ข้าวลูกผสม จะไม่สามารถนำไปเพาะพันธุ์ต่อได้ เนื่องจากต้องมีการทำให้ข้าวเป็นหมันเสียก่อน เพื่อป้องกันการผสมเกษรในตัวเอง จากนั้นนำมาผสมด้วยเทคโนโลยี จนได้ลักษณะที่ต้องการ เหมาะสมกับภูมิศาสตร์ท้องถิ่น

เป็นที่เชื่อได้ว่าเทคโนโลยีข้าวลูกผสม สร้างแรงสั่นสะเทือนในวงการข้าวของโลก

แล้วจะตั้งท่า รับมือกันอย่างไร