สัตว์แปลกปลอม

โดย...กาคาบข่าว

หลังจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ออกมาระบุว่า พื้นที่ป่าในเขตอุทยานแห่งชาตินั้นมักจะมีนักท่องเที่ยวแอบนำสัตว์เลี้ยงอย่างสุนัขและแมวเข้าไปด้วยโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ว่าการกระทำนี้จะกลายเป็นวงจรที่นำภัยร้ายมาให้สัตว์ป่าในเขตอุทยานและอาจจะลุกลามกลายเป็นโศกนาฏกรรมของบรรดาสรรพสัตว์ได้เลยด้วยซ้ำไป

เรื่องนี้ ทรงธรรม สุขสว่าง ผู้อำนวยการสำนักอุทยานแห่งชาติ แจกแจงขยายความว่า ปัญหานี้อาจจะทำให้เกิดปัญหาตามมามากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องของการแพร่เชื้อโรคจากสัตว์บ้านเข้าไปติดสัตว์ในป่า ซึ่งจะกลายเป็นปัญหาใหญ่ตามมา

สิ่งที่เคยเกิดขึ้นแล้ว คือก่อนหน้านี้มีนักท่องเที่ยวเคยแอบนำเนื้อหมูดิบๆ เข้าไปปรุงอาหารในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ปรากฏว่าเนื้อหมูดิบดังกล่าวนั้นมีเชื้อโรคร้ายปะปนอยู่ด้วย และจากการทิ้งเศษเนื้อหมูบางส่วนในถังขยะ แล้วมีหมูป่ามาคุ้ยเขี่ยถังขยะและกินเศษหมูดิบเข้าไปจนติดโรคและป่วยตายไปจำนวนมาก ต่อมาก็มีเสือมากินหมูป่าที่ติดเชื้อโรคนั้นเข้าไป เสือก็ตายไปด้วย กลายเป็นวงจรสาเหตุสำคัญที่ทำให้เสือหายไปจากพื้นที่ป่าเขาใหญ่

เช่นเดียวกับที่ นสพ.ภัทรพล มณีอ่อน สัตวแพทย์ประจำกรมอุทยานแห่งชาติฯ ระบุเช่นกันว่า กรณีที่ที่สัตว์เลี้ยงไปถ่ายอุจจาระทิ้งไว้ เชื้อโรคอุจจาระของสัตว์เลี้ยงจะทำให้สัตว์ป่าเสี่ยงติดเชื้อในทันที

โดยปกติเชื้อโรคที่อยู่กับสัตว์เลี้ยงอาจจะไม่แสดงอาการเจ็บป่วย หรือเชื้อโรคที่อยู่ในสัตว์ป่าเองก็ไม่แสดงอาการของโรคออกมา แต่หากเชื้อโรคเกิดการผสมข้ามพันธุ์กันขึ้น ก็อาจจะส่งผลร้ายแรงทั้งกับสัตว์เลี้ยง และสัตว์ป่าได้

ในอุทยานแห่งชาติแห่งหนึ่งเคยมีผู้นำแมวไปเลี้ยงในพื้นที่เดียวกับกวาง 6 เดือน ผ่านไปปรากฏว่ากวางที่อยู่ในพื้นที่ดังกล่าวมีสุขภาพอ่อนแอ ผอมลงอย่างเห็นได้ชัด และซ้ำร้ายยังพบด้วยว่ากวางในพื้นที่ดังกล่าวไม่มีการตั้งท้องอีกเลย จนได้มีการนำอุจจาระแมวและตัวอย่างเลือดกวางไปตรวจ จึงพบว่ามีเชื้อท็อกโซพลาสมา (Toxo Plasma) ที่เป็นสาเหตุ ก่อให้เกิดโรคท็อกโซพลาสโมสิส (Toxo Plasmosis)

สัญนิษฐานว่าเชื้อโรคที่ปนอยู่จะอยู่ในอุจาระแมวที่ขับถ่ายเอาไว้บริเวณพื้นหญ้า แล้วกวางก็กินหญ้าดังกล่าวเข้าไปจนก่อให้เกิดโรค และคาดว่าแมวเองก็ติดเชื้อบางอย่างจากกวางและนำไปสู่คนเลี้ยงด้วย หลังจากนำแมวออกจากพื้นที่ดังกล่าว ผ่านไประยะหนึ่งกวางก็เริ่มกลับมามีสุขภาพสมบูรณ์ตั้งท้องได้ตามปกติ

อันที่จริงแล้วเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่และเคยเกิดมาแล้วในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่อุทยานแห่งชาติอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ซึ่งใกล้กรุงเทพฯ และเป็นแหล่งที่นักท่องเที่ยวจากเมืองหลวงมักจะถือโอกาสวันหยุดยาวเดินทางไปท่องเที่ยว และมีนักท่องเที่ยวจำนวนหนึ่งที่เพิกเฉยต่อข้อห้ามเรื่องการนำสัตว์เข้าไปในเขตพื้นที่ป่า

เพราะนอกจากที่กล่าวมา ทีมนักวิจัยเคยเล่าให้...กาคาบข่าว...ฟังด้วยว่า เคยพบกระต่ายบ้านปรากฏตัวในบางพื้นที่ของป่าเขาใหญ่ สันนิษฐานว่านั่นเป็นกระต่ายที่มีนักท่องเที่ยวแอบนำไปปล่อยไว้ รวมถึงได้รับรายงานเช่นกันว่ามีผู้แอบนำสิงสาราสัตว์มากมายมาปล่อย

แต่สัตว์แปลกปลอมที่พบจะส่งผลกระทบต่อป่าในระยะยาวแค่ไหนอย่างไร เป็นเรื่องต้องเข้าไปเก็บข้อมูลงานวิจัยอย่างละเอียด ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีงบประมาณสนับสนุนเรื่องนี้มากนัก เพราะหลายคนโดยเฉพาะผู้มีอำนาจในรัฐบาลยังเห็นว่าเป็นเรื่องที่ไกลตัว