ระวังกับดัก 2 ต่ำ

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

ตัวเลขอัตราเงินเฟ้อที่กระทรวงพาณิชย์เพิ่งประกาศไป กลายเป็นสิ่งที่น่าห่วงอย่างยิ่ง

เพราะสิ่งที่กำลังเผชิญก็คือสภาวะ กับดักเติบโตต่ำ เงินเฟ้อต่ำ (a low-inflation, low-growth trap) หรือ กับดัก 2 ต่ำ

ตัวเลขเงินเฟ้อที่สะท้อนออกมาจาก ดัชนีราคาผู้บริโภคทั่วไป เดือน ก.ย. ขยายตัวขึ้น 0.86% เทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน และเป็นการปรับตัวสูงขึ้นติดต่อกัน 3 เดือน จากเดือน มิ.ย. ที่เงินเฟ้อติดลบ 0.05%

ผลที่ตามมาก็คือเงินเฟ้อเฉลี่ย 9 เดือน สูงขึ้น 0.59%

ทั้งหมดทำให้มีการปรับประมาณการเงินเฟ้อปี 2560 ใหม่ จากเดิมที่คาดว่าจะอยู่ในกรอบ 0.7-1.7% ก็ปรับเหลือ 0.4-1.0%

เงินเฟ้อที่คงตัวอยู่ในอัตราต่ำ ในทางเศรษฐศาสตร์จะส่งผลถึงบรรดาผู้ประกอบการ โดยเฉพาะธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม เนื่องจากเงินเฟ้อไม่ขยับ หรือขยับในอัตราที่ต่ำเกินไป ราคาสินค้าจะปรับตัวได้ยาก เมื่อสินค้าไม่ปรับขึ้น ธุรกิจก็อยู่ลำบาก

ดังนั้น เงินเฟ้อก็ควรจะปรับตัวขึ้นในระดับเป็นเงินเฟ้ออ่อนๆ เพื่อให้ธุรกิจสามารถปรับราคาสินค้า สร้างกำไร เมื่อมีกำไรจะเกิดการขยายกำลังการผลิต การจ้างงาน เพิ่มรายได้ เพิ่มกำลังซื้อให้กับประชาชน

กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) เคยแสดงความกังวลในปัญหาเงินเฟ้อที่ต่ำของไทย ที่ควบคู่ไปกับอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่

ไอเอ็มเอฟเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า กับดักเติบโตต่ำ-เงินเฟ้อต่ำ

การที่เศรษฐกิจไทยโตในระดับ 3% เศษ ไอเอ็มเอฟมองว่าต่ำกว่าระดับศักยภาพของไทยที่เคยอยู่ที่ 4-5% ในช่วงก่อนวิกฤต

เมื่อเศรษฐกิจไทยขยายตัวต่ำและเงินเฟ้อต่ำ จะทำให้กิจกรรมและธุรกิจภายในประเทศซบเซา ชะลอตัวลง ผู้ที่ได้รับผลกระทบในแง่ธุรกิจก็คือธุรกิจขนาดเล็ก

แม้ตัวเลขเศรษฐกิจบางตัวจะปรับตัวดีขึ้น เช่น การขยายตัวของเศรษฐกิจ การส่งออก ฯลฯ แต่ดูเหมือนว่าผลบวกของการฟื้นตัวนี้ไม่กระจายอย่างทั่วถึง ดังจะเห็นได้จากปัญหาหนี้เสียของธนาคารที่เพิ่มขึ้นในส่วนของธุรกิจขนาดเล็กและหนี้เสียส่วนบุคคล รวมทั้งการขยายตัวของการบริโภคที่อยู่ในระดับต่ำต่อเนื่อง

ไอเอ็มเอฟจึงเสนอแนะให้ไทยใช้นโยบายการเงินการคลังแบบผ่อนคลาย เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

ในความเห็นของไอเอ็มเอฟก็คือดอกเบี้ยของไทยอยู่ในระดับสูงเกิน โดยเงินเฟ้ออยู่ในระดับต่ำกว่าเป้าหมายมา 2 ปีแล้ว โดยเงินเฟ้อพื้นฐานที่ไม่รวมราคาพลังงานและอาหารสดก็ปรับลดลงต่อเนื่อง ทำให้อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงอยู่ในระดับที่ตึงตัวเกินไป

ขณะเดียวกัน จำเป็นต้องปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจเพื่อรับมือกับสังคมผู้สูงวัย สภาพจำนวนคนวัยทำงานลดลง ขาดแคลนแรงงานที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ความไม่เพียงพอของโครงสร้างพื้นฐาน

มุมมองของไอเอ็มเอฟ เป็นสิ่งที่ผู้กำหนดนโยบายต้องพิจารณาให้ดี

อย่าปล่อยให้ภาวะกับดัก 2 ต่ำ เรื้อรัง ต้องหาทางออกไปให้ได้