ขอแรงช่วยโครงการดีๆ

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

อิฐทางเดินแม่เหล็ก-ไม้เท้านำทางคนพิการทางสายตา เป็นโครงการดีๆ ที่น่าจะบอกต่อและช่วยกัน

ต้นกำเนิดโครงการนี้เป็นผลงานของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) 3 คน คือ  แพรวา ฐานนันทน์ สาธิต ประทีปธีรานันต์ และสิริวัช ทนงศักดิ์ จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม จากนั้นก็นำมาพัฒนาต่อยอดขยายผล

ถ่านไฟฉาย หรือถ่านอัลคาไลน์ ปกติเมื่อใช้แล้วก็จะทิ้งกลายเป็นขยะอันตรายจากโลหะหนักปนเปื้อน

แม้ว่าเป็นสังกะสีและแมงกานีส เป็นโลหะที่มีความเป็นพิษต่ำ แต่หากมีปริมาณที่สูงมากก็จะมีพิษต่อสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิต

หลายๆ ประเทศในยุโรป ถ่านไฟฉายหลังจากการใช้งานจะถูกนำไปจัดการหมุนเวียนวัสดุ ด้วยการใช้ความร้อน (Pyrometallurgy) และการทำละลาย (Hydrometallurgy)

กระบวนการให้ความร้อนจะให้ผลตอบแทนด้านมูลค่าทางเศรษฐกิจที่สูงกว่าการกำจัดด้วยการเผา ส่วนกระบวนการทำละลายจะเป็นกระบวนการที่ให้ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจสูงกว่ากระบวนการใช้ความร้อน แต่มีกระบวนการที่ซับซ้อน ใช้เวลานาน ใช้สารเคมี

ส่วนในเมืองไทยทำได้เพียงแค่การฝังกลบเท่านั้น ขยะพิษเหล่านี้นับวันจะมีปริมาณที่เพิ่มขึ้น รวมถึงไม่มีการคัดแยกที่ดีพอ

โครงการพัฒนาอิฐทางเดินแม่เหล็ก-ไม้เท้านำทางคนพิการทางสาย จึงเกิดขึ้นด้วยการนำผงถ่านไฟฉายอัลคาไลน์ที่ใช้แล้วมาสังเคราะห์สารแม่เหล็กหรือเฟอร์โรแมกเนติก โดยถ่านไฟฉาย 100 ก้อน จะได้สารแม่เหล็กปริมาณ 1 กิโลกรัม

จากนั้นจะนำมาผสมกับสีและปูนซีเมนต์ แล้วนำมาฉาบผิวหน้าอิฐทางเดินแม่เหล็กสำหรับคนพิการทางสายตา

ส่วนปลายไม้เท้าคนพิการทางสายตาจะติดด้วยแม่เหล็ก

เมื่อคนพิการใช้ปลายไม้เท้านำทาง เมื่อมาถึงบริเวณผิวอิฐ ไม้เท้าจะถูกดูดด้วยสารแม่เหล็กที่พัฒนาขึ้น ในระดับที่ผู้พิการรับรู้ได้ด้วยความรู้สึก โดยไม้เท้าจะไม่ถูกดูดจนติดแผ่นอิฐ

สนามแม่เหล็กของอิฐที่ทำขึ้น ไม่มีอันตรายต่อ บัตรเครดิต บัตรเอทีเอ็ม และไม่รบกวนคลื่นโทรศัพท์

โครงการนี้ทดลองนำไปติดตั้งในโรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ โดยได้รับทุนสนับสนุนจากกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เพื่อวิจัยกระบวนการผลิตผงแม่เหล็กในระดับอุตสาหกรรม และพัฒนาต้นแบบอิฐทางเดินแม่เหล็กและไม้เท้านำทางผู้พิการทางสายตา

ปัจจุบันได้มีหลายองค์กรเข้ามาช่วยเหลือในการรับบริจาคถ่านไฟฉาย รวมถึงสามารถส่งทางไปรษณีย์ได้โดยตรงที่ ผศ.ดร.ธิดารัตน์ บุญศรี ภาควิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม มจธ. 126 ถนนประชาอุทิศ แขวงบางมด เขตทุ่งครุ กทม. 10140

งานนี้ถ้ามีธุรกิจที่มีเครือข่ายกระจายไปทั่ว อย่างธนาคารพาณิชย์ เซเว่นอีเลฟเว่น ปั๊มน้ำมัน ปตท. ฯลฯ เข้ามาช่วยเป็นตัวกลางรวบรวมถ่านอัลคาไลน์ ก็น่าจะเป็นการขยายเครือข่ายได้มากโข

ขอแรง ขอใจกันหน่อย ...ใครสนใจบ้างล่ะ