ประชานิยมลายพราง

โดย...หงส์แดง

ระยะหลังมานี้ข่าวสารการเมืองจะวนอยู่กับประเด็นที่ว่าด้วยการเซตซีโร่องค์กรอิสระมาหลายวัน ความหรรษาอยู่ตรงที่ได้เห็นผู้ใหญ่ของบ้านเมืองที่ต่างมีหัวโขนทะเลาะผ่านสื่อกันคนละทีสองที

พอมาถึงวันนี้ก็เลยอยากเปลี่ยนบรรยากาศชวนสนทนาเรื่องนโยบายของรัฐบาลบ้าง

ล่าสุดเพิ่งเห็นคณะรัฐมนตรีอนุมัติงบประมาณแจกเงินให้กับผู้มีรายได้น้อย ซึ่งมีสาระสำคัญ คือ ผู้ที่มีรายได้ไม่เกิน 3 หมื่นบาท/ปี จะได้รับเงินช่วยเหลือ 3,000 บาท ผู้ที่มีรายได้ 30,001 บาท ไม่เกิน 1 แสนบาท จะได้รับเงินช่วยเหลือ 1,500 บาท

พอแคมเปญนี้ออกมา พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้า คสช. ขอร้องทุกคนอย่าเรียกว่าเป็นการแจกเงิน แต่เป็นการให้ความช่วยเหลือ

“มาตรการดังกล่าวอย่าใช้คำว่ารัฐบาลแจกเงิน ถือเป็นมาตรการช่วยเหลือให้กับผู้มีรายได้น้อย ตามที่เราเคยประกาศไว้แล้วให้มีการไปขึ้นทะเบียนสำหรับผู้ที่มีรายได้น้อย” พล.อ.ประยุทธ์ แถลงเมื่อวันที่ 22 พ.ย.

เห็นสิ่งที่ท่านกำลังทำก็ชวนให้นึกถึง “ทฤษฎีเคนส์” ของ จอห์น เมอร์นาด เคนส์ (John Maynard Keynes) นักเศรษฐศาสตร์ชาวอังกฤษซึ่งเป็นเจ้าสำนักความคิดที่ว่ารัฐบาลต้องเป็นผู้ลงทุนในช่วงที่เศรษฐกิจถดถอย เพื่อเพิ่มเม็ดเงินให้ระบบเศรษฐกิจหมุนต่อไปได้

การแจกด้วยเอาเม็ดเงินของภาครัฐไปใส่ในมือประชาชนโดยตรงแบบที่รัฐบาลปัจจุบันกำลังทำนั้น ในอดีตก็เคยมีการทำกันมาแล้ว คือ นโยบายเช็คช่วยชาติ เมื่อครั้ง “อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ” เข้ามาเป็นนายกรัฐมนตรีใหม่ๆ

เวลานั้นประเทศไทยกำลังได้รับผลกระทบจากวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ ส่งผลให้เศรษฐกิจของไทยซึมไปอยู่ช่วงใหญ่ รัฐบาลจึงต้องใช้เครื่องมือทางการเงินและการคลังเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยการเพิ่มกำลังซื้อให้กับประชาชน

ถามว่านโยบายของรัฐบาลในอดีตประสบความสำเร็จหรือไม่ เป็นเรื่องยากที่จะตอบได้แต่อย่างน้อยก็สร้างความคึกคักให้กับระบบเศรษฐกิจได้พักหนึ่งเหมือนกัน

มาถึงนโยบายแจกเงินช่วยคนจนของบิ๊กตู่ แม้ท่านจะไม่อยากให้เรียกว่านโยบายแจกเงิน แต่ดูจากการปฏิบัติแล้วคงเลี่ยงได้ลำบากเหมือนกัน เพราะแจกกันอยู่เห็นๆ

การแจกเงินเช่นนี้ อย่างมากช่วยได้แค่ระยะสั้นๆ เหมือนกับเช็คช่วยชาติ ซึ่งเป็นไปตามธรรมชาติของนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้นแบบนี้

ขอเป็นคนหนึ่งที่สนับสนุนให้รัฐบาลช่วยเหลือคนจน ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่อยู่ฐานล่างและถูกละเลยมาเป็นเวลานาน

แต่จะดีกว่าไหม ถ้าการช่วยเหลือจะไม่จบแค่การแจกเงิน แต่จะใช้งบประมาณก้อนต่อไปเพื่อสร้างอาชีพเพื่อให้พวกเขาสามารถพึ่งพาตนเองได้

เริ่มได้ง่ายๆ ด้วยการไม่ให้กลุ่มทุนบางกลุ่มเข้ามาผูกขาดตั้งแต่ต้นจนถึงปลายน้ำเหมือนที่กำลังเป็นอยู่

มิเช่นนั้นการแจกเงินจะเป็นแค่ “ประชานิยม” ที่เปลี่ยนจากประชานิยมจากนักการเมืองใส่สูทมาเป็นประชานิยมจากเสื้อลายพรางแบบทหาร