ข้าวกัมพูชา
สํานักงานส่งเสริมการค้าต่างประเทศ พนมเปญ (สคต.พนมเปญ) รายงานความเคลื่อนไหวสถานการณ์ข้าวในกัมพูชา
โดย...กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์
สํานักงานส่งเสริมการค้าต่างประเทศ พนมเปญ (สคต.พนมเปญ) รายงานความเคลื่อนไหวสถานการณ์ข้าวในกัมพูชา โดยเกษตรกรชาวกัมพูชายังคงประสบปัญหาหลายประการ เช่น การขาดแคลนสถานที่หรือโรงงานเก็บสต๊อกข้าว ขาดแคลนข้าว ขาดเงินทุนเพื่อซื้อข้าวเปลือกระหว่างฤดูเก็บเกี่ยว รวมทั้งค่าสาธารณูปโภคอย่างไฟฟ้าและค่าขนส่งที่สูงมาก ส่งผลให้ข้าวกัมพูชามีราคาสูง และไม่สามารถแข่งขันกับคู่แข่งในด้านราคาได้
กระทรวงเกษตรสหรัฐ (USDA) มีการคาดการณ์ตลาดข้าวกัมพูชา ปี 2559 ว่า กัมพูชาจะส่งออกข้าวได้ประมาณ 0.8 ล้านตันข้าวสาร ลดลงประมาณร้อยละ 27 เมื่อเทียบกับจำนวน 1.1 ล้านตัน ที่มีการส่งออกในปี 2558
สำหรับปี 2559 (เดือน ม.ค.-พ.ค.) กัมพูชาส่งออกข้าวไปทั่วโลกรวม 234,328 ตัน ลดลงร้อยละ 3.5 เมื่อเทียบกับปริมาณ 243,025 ตัน ในช่วงเดียวกันของปี 2558 ในเดือน พ.ค. 2559 กัมพูชาส่งออกข้าวปริมาณ 32,558 ลดลงร้อยละ 17.6 เมื่อเทียบกับปริมาณ 39,550 ตัน ในเดือน เม.ย. 2559
ตลาดส่งออกข้าวหลักของกัมพูชายังคงเป็นภูมิภาคยุโรปและจีน โดยในช่วงเดือน ม.ค.-พ.ค. 2559 จีนซึ่งเป็นตลาดส่งออกข้าวอันดับ 1 ของกัมพูชา มีปริมาณการส่งออกรวมอยู่ที่ 46,392 ตัน ตามด้วยฝรั่งเศส จำนวน 34,872 ตัน โปแลนด์ จำนวน 29,204 ตัน ตามลำดับ
จากสถิติที่แสดงอย่างเป็นทางการของกระทรวงพาณิชย์ พบว่า ในช่วงเดือน 5 เดือนแรกของปี 2559 ไทยส่งออกข้าวไปกัมพูชา มีมูลค่ารวม 0.84 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้น จากช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อนหน้าร้อยละ 2.43 โดยข้าวไทยที่ส่งออกมากัมพูชามีเพียง 2 ชนิดเท่านั้น คือ ข้าวเหนียวและปลายข้าว คิดเป็นมูลค่า 0.47 และ 0.37 ล้านเหรียญสหรัฐ ตามลำดับ
ทั้งนี้ ราคาข้าวกัมพูชาเกือบทุกประเภทยังคงมีราคาสูงเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศอื่นๆ ในตลาดโลก เช่น ไทย เวียดนาม อินเดีย และปากีสถาน โดยข้าว 5% ของกัมพูชามีราคาอยู่ที่ 445 เหรียญสหรัฐ/ตัน ในขณะที่เวียดนาม ราคา 375 ล้านเหรียญสหรัฐ/ตัน
สถานการณ์ข้าวในด้านราคาของกัมพูชามีราคาสูงกว่าประเทศเพื่อนบ้านอย่างไทยและเวียดนาม ทำให้มีการลักลอบนำเข้าข้าวจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างต่อเนื่อง ทำให้รัฐบาลพยายามออกมาตรการและนโยบายการนำเข้าข้าวจากต่างประเทศที่เข้มงวดมากขึ้น โดยห้ามนำเข้าข้าวผิดกฎหมาย และห้ามนำเข้าข้าวที่มีราคาต่ำกว่า 300 เหรียญสหรัฐ/ตัน จากเวียดนาม
นอกจากนี้ ยังเข้มงวดเรื่องการบรรจุหีบห่อของข้าว ที่นำเข้ามากขึ้นโดยต้องระบุชื่อผู้ผลิต ประเภทข้าว และตราสินค้าอย่างชัดเจน เช่นเดียวกันกับด้านการตลาด บริษัทผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ๆ ของกัมพูชาพยายามปรับกลยุทธ์ และแนวทางตลาดใหม่ เพื่อให้สามารถแข่งขันกับประเทศส่งออกข้าวอื่นๆ ในตลาดโลกได้ อย่างเช่น บริษัท Amru Rive หนึ่งในบริษัทส่งออกข้าวรายใหญ่ของกัมพูชา มองหาโอกาสจากการส่งข้าวออร์แกนิก เนื่องจากคู่แข่งขันยังมีน้อย และตลาดยังมีโอกาสเติบโตและทำกำไรได้อีกมาก โดยเฉพาะในตลาดยุโรปและสหรัฐ เป็นต้น
