ชอบกล

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

บ้านเมืองเรารู้สึกจะมีสารพัดโพลคอยเผยแพร่ผลสำรวจความเห็นต่างๆ อยู่สม่ำเสมอ

แต่ข้อมูลของโพลที่ออกมา มีบางอย่างเห็นแล้วน่าสงสัยเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะหลายสำนักมักจะระบุว่า เป็นผลความคิดเห็นของประชาชน

ทั้งหมดจะทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้มากโข

เพราะในทางสถิติ จะมีกลุ่มคนที่เกี่ยวข้อง 2 กลุ่มหลักเท่านั้น

กลุ่มแรกเรียกว่า ประชากร หมายถึง กลุ่มคนทั้งหมดที่มีส่วนเกี่ยวข้องในเรื่องต่างๆ เช่น ถ้าต้องการสำรวจความเห็นของคนไทยเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ประชากรก็หมายถึงการสำรวจคนทั้งประเทศ

แต่การไปสำรวจประชากรบางอย่างทำไม่ได้ จึงต้องเก็บตัวอย่างแค่บางกลุ่มเท่านั้น และเรียกว่า กลุ่มตัวอย่าง

ปกติสารพัดโพลที่ออกมา จะสำรวจกลุ่มตัวอย่างหลักพันคนเท่านั้น

คำว่า ประชาชน ก็ไม่น่าจะใช้ เผยแพร่ โดยเฉพาะการระบุว่า ประชาชนมีความเห็นอย่างโน้น อย่างนี้ ทั้งๆ ที่เป็นความเห็นของกลุ่มตัวอย่างเท่านั้น

และกลุ่มตัวอย่างที่สำรวจมาก็อยู่ในหลักร้อยหลักพัน

ถ้าจะบอกว่า กลุ่มตัวอย่างเก็บจากประชาชน ก็พอถูๆ ไถๆ เรียกความเห็นของประชาชนได้ แต่เป็นประชาชนบางส่วน หรือส่วนน้อย ขี้ปะติ๋วเมื่อเทียบกับประชากรทั้งหมด

แต่สิ่งที่ตามมาก็คือการก่อให้เกิดความเข้าใจผิด โดยเฉพาะการอ้างอิงผลโพลที่หลายครั้งไม่ได้พูดถึงวิธีการสำรวจ และทำเพียงแค่สรุปว่าประชาชนกี่เปอร์เซ็นต์นี้มีความเห็นว่าอย่างไร

ความเที่ยงตรงทางวิชาการจึงมีความสำคัญ ทั้งการตั้งคำถาม การเลือกกลุ่มตัวอย่าง โดยถ้าจะสะท้อนโพลจริง น่าจะใช้คำว่าความเห็นของกลุ่มตัวอย่าง มากกว่าคำว่า ความเห็นของประชาชน

อย่าลืม โพลบางสำนักก็ถูกตั้งข้อสงสัยถูกใช้เป็นเครื่องมือ ทำโพลหวังผลก็มี ขนาดที่สำนักดังๆ ไล่อาจารย์ที่ทำโพลออกไป เนื่องจากมีปัญหาในการจัดทำโพล

พอเห็นผลโพลส่วนใหญ่ จึงน่าสงสัยเสียทุกที

มันเป็นอะไรที่ชอบกลเหลือเกิน