ต้นทุนของชาวนา

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

คณะทหารของชายชุดเขียว เรียกเก็บคะแนนนิยมไปมากโขจากนโยบายที่อิงปฏิบัติการจิตวิทยามวลชน

แต่ของจริงที่กำลังมา

ที่น่าจับตาก็คือนโยบายข้าวฤดูการผลิตใหม่

สาเหตุสำคัญมาจากนโยบายข้าวเป็นสิ่งที่มีปัญหาขัดแย้งกันอยู่ในตัวเอง

ด้านหนึ่งจำเป็นที่ต้องช่วยเหลือชาวนา แต่อีกด้านต้องระวังไม่ก่อให้เกิดผลข้างเคียง

ความเหมาะสม หรือจุดดุลยภาพจะอยู่ที่ไหน ไม่มีมาตรวัดที่ชัดเจน

สิ่งที่คณะชายชุดเขียวประกาศแน่ชัดก็คือจะไม่มีประชานิยมอย่างการจำนำข้าวราคาสูงๆ อีกต่อไป

ที่กำลังทำกันอยู่ก็คือการคำนวณต้นทุนการปลูกข้าว เพื่อวางนโยบายโดยเฉพาะการลดต้นทุนการผลิต

แต่แนวทางที่นำเอาต้นทุนการผลิตมาเป็นฐาน ถ้าจะให้ดีน่าจะคิดเพิ่มขึ้นอีก

นั่นก็คือน่าจะนำเอาต้นทุนการดำรงชีพขั้นต่ำ มาเป็นตัวตั้งในการพิจารณาด้วย อย่าเอาเฉพาะต้นทุนการผลิตเพียงอย่างเดียว

ถ้ายอมรับกันว่าชาวนาเป็นกลุ่มที่มีรายได้น้อยสุดจำเป็นต้องเข้าไปช่วยเหลือ ทำให้มีชีวิตที่ดีขึ้น ก็ต้องเอาต้นทุนการดำรงชีวิตขั้นต่ำเข้ามาเป็นองค์ประกอบ

ต้นทุนดำรงชีพขั้นต่ำจะต้องบวกเข้าไปในต้นทุนการผลิต และใช้สำหรับการกำหนดนโยบายข้าว

จะให้ชาวนามีคุณภาพชีวิตอย่างไร อยู่ที่การคิดต้นทุนดำรงชีพอยู่ที่เท่าใด

เพราะการคิดเฉพาะต้นทุนการผลิต เพื่อลดต้นทุนให้ชาวนามีกำไร อาจทำให้ชาวนาอยู่ไม่ได้ เพราะกำไรที่ได้รับอาจไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ

แต่ความซับซ้อนก็คือต้นทุนการดำรงชีพขั้นต่ำ จะใช้หลักคิดหรือพื้นฐานอะไร

เอาเฉพาะชาวนาขนาดเล็ก กับชาวนาขนาดใหญ่ ต้นทุนการดำรงชีพก็ต่างกัน สภาพภูมิประเทศต่างกัน ต้นทุนก็ต่างกัน ฯลฯ

ต้นทุนดำรงชีพขั้นต่ำก็ควรต้องให้ชาวนาขนาดเล็กอยู่ได้

แต่ถ้าตัวเลขที่ออกมาน้อยไปก็ต้องไปคิดถึงแนวทางการเพิ่มรายได้สวัสดิการอื่นๆ หรือลดรายจ่าย เสริมเข้าไปให้ชาวนาเพื่อช่วยเหลืออย่างครบวงจร พออยู่ พอกินไปได้ ไม่่ต้องรวยแต่ต้องไม่อนาถาจนน่าเห็นใจ

ที่สำคัญ ต้นทุนการดำรงชีพที่คิดมานี้ จะต้องไม่ส่งผ่านไปถึงต้นทุนข้าวในหน่วยสุดท้ายมากเกิน จนก่อให้เกิดปัญหาการส่งออกข้าว

หากไม่คิดเช่นนี้ก็ต้องเลิกพูดถึงการไขปัญหาความยากจน หรือยกระดับความเป็นอยู่ของชาวนา

การส่งความสุขให้คนไทย โดยเฉพาะชาวนาที่เป็นกลุ่มใหญ่สุด และมีกำลังต่อรองน้อยสุดในระบบตลาดเสรี ก็ควรหรือไม่ที่จะคิดให้รอบคอบมากขึ้น

ลองไตร่ตรองดูก็แล้วกัน