เกมยื่นหมูยื่นแมว 3 จี ดีแทค งัดทุกวิวินวิน กสทฯ

ประเด็นร้อนสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาในวงการโทรคมนาคม

คือ การที่ศาลปกครองกลางมีคำสั่งตามคดีดำที่ 871/2554 กรณีที่บริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส คอมมูนิเคชั่น หรือดีแทค ได้ยื่นขอให้ศาลปกครองกลางมีคำสั่งระงับการดำเนินธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ โดยการพัฒนาโครงข่ายซีดีเอ็มเอที่เป็นสัญญาการให้บริการ 3จี ระหว่างบริษัท กสท โทรคมนาคม และกลุ่มบริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น

ศาลได้มีคำสั่งไม่รับคำฟ้อง ในข้อหาที่ 2 ที่คณะกรรมการ กสทฯ ละเลยต่อหน้าที่ตามกฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ โดยเข้าทำสัญญาโครงการ 3จี เอชเอสพีเอ กับกลุ่มทรูฯ ไว้พิจารณา จึงเป็นผลให้การขอให้ศาลกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษาไม่เป็นผลเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม ศาลได้รับคำร้องเฉพาะข้อหาที่ 1 ว่ามติของคณะกรรมการ กสทฯ เมื่อวันที่ 14 ม.ค. 2554 อนุมัติให้ฝ่ายบริหารเข้าทำสัญญาโครงการ 3จี เอชเอสพีเอ กับกลุ่มทรูฯ โดยไม่ชอบด้วยกฎหมายไว้พิจารณา ถือว่ายังไม่สิ้นหนทางเสียทีเดียว เพราะทางดีแทคคงต้องเร่งพิจารณาเนื้อหาและยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด โดยเชื่อว่าหากมีการปรับปรุงเนื้อหาแล้ว จะต้องร้องขอให้มีการคุ้มครองชั่วคราวอีกแน่นอน เพราะประเด็นนี้มีความเกี่ยวข้องกับการให้บริการประชาชนหลายล้านคนถือเป็นผล กระทบในวงกว้าง และในส่วนของดีแทคเอง การที่ทรูชิงให้บริการ 3จี ได้ก่อน นั่นคือความเสียเปรียบทางธุรกิจ

ส่วนหนึ่งของสัญญาที่ดีแทคหยิบยกขึ้นมาว่าเป็นการผูกขาดทางการค้า คือ การที่รายละเอียดในสัญญาระบุให้ทรูฯ สามารถใช้โครงข่าย 80% ในการให้บริการ 3จี เอชเอสพีเอ อีก 20% กสทฯ จะเป็นผู้ให้บริการหรือเปิดให้ผู้ให้บริการรายอื่นเข้ามาเช่าใช้เพื่อให้บริการในลักษณะเอ็มวีเอ็นโอ แต่มีการระบุห้ามไม่ให้ผู้ให้บริการรายอื่นที่มีอำนาจเหนือตลาดเข้ามาเช่าใช้ ซึ่งตามประกาศ กทช.แล้ว ผู้ที่มีอำนาจเหนือตลาดคือ ดีแทคและเอไอเอสเท่านั้นที่โดนห้าม และด้วยปริมาณความจุของโครงข่ายที่เหลือเพียง 20% ก็น้อยเกินไป

อีกหนึ่งหนทางของดีแทคในการต่อรองทางกฎหมายครั้งนี้คือ การยื่นฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายในทางแพ่งที่เกิดจากสัญญาที่ดีแทคระบุว่าไม่เป็นธรรม หากดีแทคสามารถพิสูจน์ได้ว่าสัญญานี้มีลักษณะผูกขาดทางการค้า และทำให้ดีแทคได้รับความเสียหาย ก็อาจยื่นฟ้องร้องต่อศาลแพ่งได้เช่นกัน ซึ่งทางทีมกฎหมายของดีแทคเตรียมเรื่องนี้ไว้ หากประเด็นทางปกครองไม่เป็นผล

นายจอน เอ็ดดี้ อับดุลลาห์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของดีแทค ยืนยันหลายครั้งว่า ประเด็นทางกฎหมายถือเป็นคนละเรื่องกับประเด็นทางธุรกิจ แม้ว่าจะมีข้อฟ้องร้องทางศาลอยู่ แต่การเจรจาทางธุรกิจก็ต้องเดินหน้าต่อไป การเร่งเจรจากับ กสทฯ เรื่องการขอเปิดให้บริการเอชเอสพีเอเชิงพาณิชย์บนคลื่นความถี่ 850 เมกะเฮิรตซ์เดิม ซึ่งดีแทคได้ลงทุนอุปกรณ์ไปแล้วกว่า 350 ล้านบาท สำหรับจำนวนสถานีฐานประมาณ 400 แห่งในเขตกรุงเทพ และเตรียมลงทุนเพิ่มอีก 850 ล้านบาท สำหรับสถานีฐานกว่า 800 แห่งในพื้นที่ต่างจังหวัดที่มีการใช้งานดาต้า คาดว่าจะพยายามให้มีทิศทางที่ชัดเจนภายในสัปดาห์นี้ และเชื่อว่าแนวโน้มที่ กสท จะอนุมัติให้ดำเนินการเชิงพาณิชย์ได้ มีความเป็นไปได้สูง เพราะในเบื้องต้นหากเปิดให้บริการได้จะทำให้ประชาชนมีบริการที่ดีใช้ และ กสท ก็ได้รับส่วนแบ่งรายได้เพิ่มขึ้น

ในอีกมุมหนึ่งการ อนุมัติให้ดีแทคให้บริการเชิงพาณิชย์ได้ จะเป็นการลดความตึงเครียดที่เกิดขึ้นจากกรณีการฟ้องร้องลงได้มาก ซึ่งหากพิจารณาตัวสัญญาระหว่าง กสท และทรู แล้ว ก็ยังมีความคลุมเครืออยู่บ้าง เพราะนอกจากศาลปกครองจะรับคำร้องเพื่อไต่สวนต่อไปแล้ว ยังมีอีกหลายประเด็นที่ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ หรือ ปปช. ก็ให้ความสนใจ และต้องการให้ กสท เข้าไปชี้แจงในรายละเอียด รวมถึงบทวิเคราะห์ของทีดีอาร์ไอ ที่ชี้ให้เห็นว่ามีหลายประเด็นที่มีความไม่ชัดเจน ดังนั้นหาก กสท สามารถเจรจาตกลงกับดีแทค ให้เปิดบริการเชิงพาณิชย์ได้ สถานการณ์ความสัมพันธ์ก็มีแนวโน้มที่ดีขึ้น และทั้งดีแทคและทรู ก็สามารถให้บริการ 3จี เอชเอสพีเอ ได้เช่นเดียวกัน

นายจิรายุทธ รุ่งศรีทอง กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท กสท โทรคมนาคม เปิดเผยว่า กสทฯ จะมีการประชุมบอร์ดในวันพรุ่งนี้ (24 พ.ค.) และจะมีการพิจารณาเรื่องแผนการดำเนินธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ในระบบ 3จี เอชเอสพีเอ และจะเปิดให้บริการภายในไตรมาส 3 ของปีนี้ตามแผนการที่วางไว้ สำหรับโครงการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ด้วยเทคโนโลยีเอชเอสพีเอ กสทได้อนุมัติเงินลงทุนทั้งหมด 1.2 หมื่นล้านบาท เพื่ออัพเกรดระบบให้รองรับการให้บริการความเร็วสูง เป็นการทยอยลงในช่วง 5 ปีแรกที่จะลงเพื่อขยายรับลูกค้า 30 ล้านคน โดยมีแผนคืนทุนภายใน 6 ปี

สำหรับความสัมพันธ์กับดีแทค ยังเป็นไปด้วยดี เป็นผู้รับสัมปทานรายสำคัญของ กสทฯ และ กสทฯ พร้อมสนับสนุนให้ดีแทคเปิดให้บริการ 3จี บนคลื่นความถี่เดิม ซึ่งขณะนี้อยู่ในระหว่างการส่งให้สำนักงานอัยการสูงสุดพิจารณา เพื่อให้เกิดความชัดเจนทางกฎหมาย และไม่ให้เกิดการฟ้องร้องอีกในอนาคต ส่วนความสนใจของ ปปช. ได้ดำเนินการตรวจสอบสัญญาระหว่าง กสท.และกลุ่มทรูนั้น ก็พร้อมที่จะไปให้ข้อมูล

มององค์ประกอบทางการแข่งขันแล้ว ถ้าสัญญาระหว่าง กสทและทรู เริ่มให้บริการจริง จะทำให้ทรูมีบริการ 3จีเอชเอสพีเอ ขณะที่เอไอเอสที่ร่วมมือกับทีโอทีอยู่ระหว่างการติดตั้งสถานทีฐานเพิ่มเติม และจะเปิดให้บริการในช่วงครึ่งปีหลัง ทางออกของดีแทคคือ ต้องได้รับอนุมัติให้บริการเชิงพาณิชย์โดยเร็ว ซึ่งเงื่อนไขในการเจรจาอาจรวมถึงการยุติการฟ้องร้องทางกฎหมายในประเด็นนี้ ถึงเวลานั้นทุกรายก็จะมีบริการ 3จีเอชเอสพีเอกันถ้วนหน้า แต่สถานะปัจจุบัน ดูแล้วก็เห็นชัดว่าใครที่ได้เปรียบ

ภาพรวมทั้งหมดเห็นได้ว่า เมื่อเทเลนอร์ เปลี่ยนแม่ทัพจากวิศวะมือวางระบบ 3จี มาเป็นเอ็ดดี้ มือแก้ปัญหาสัญญา ที่เคยสางปัญหาจนลงตัวมาแล้วที่ปากีสถาน ซึ่งโจทย์ยากกว่าเมืองไทยเยอะ จึงเชื่อว่าเกมนี้น่าจะจบแบบวินวิน