SCG-ไทยแอร์เอเชีย-ปตท.สะท้อนกลยุทธ์ความยั่งยืน ซัพพลายเชน-เอสเอ็มอี ต้องเดินคู่กัน

เวที SX Sustainability Expo 2026 เผยวิสัยทัศน์ผู้นำ 3 องค์กรธุรกิจชั้นนำของไทย ทั้ง SCG ไทยแอร์เอเชีย และ ปตท. ร่วมถอดรหัสการปรับตัวสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ ท่ามกลางมรสุมสินค้าลดราคาจากต่างชาติและวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ชี้ชัดต้อง "อ่านเกมให้ขาด" และมองระยะยาว 5–20 ปี พร้อมย้ำเป้าหมายสำคัญต้องรักษาสมดุลผลตอบแทนทางการเงินควบคู่กับการลดก๊าซเรือนกระจก และพาซัพพลายเชน-ชุมชนท้องถิ่นเติบโตไปพร้อมกัน

 

 

SCG อ่านเกมคาร์บอนต่ำ ให้ขาด ชูนวัตกรรมช่วยลดต้นทุน

 

นายธรรมศักดิ์ เศรษฐอุดม กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) หรือ SCG เปิดเผยว่า ภาคอุตสาหกรรมในปัจจุบันกำลังเผชิญกับการแข่งขันอย่างหนักจากสินค้าราคาถูกที่ทะลักเข้ามาในภูมิภาคเอเชีย ควบคู่ไปกับความเสี่ยงกายภาพจากปัญหาภัยพิบัติ ทั้งน้ำท่วม น้ำแล้ง และสภาพอากาศสุดขั้ว

 

การขับเคลื่อนองค์กรสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำจึงเป็นเรื่องที่ต้องอ่านเกมให้ออกอย่างเด็ดขาด เพราะเมื่อมาตรการและข้อกำหนดการค้าคาร์บอนต่ำระดับโลก เช่น CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) มีผลบังคับใช้ จะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว หากรอจนถึงนาทีสุดท้ายค่อยเริ่มปรับตัวจะไม่ทันการณ์และต้องสูญเสียตลาดไปอย่างน่าเสียดาย

 

การลงทุนด้านพลังงานสะอาดและการปรับกระบวนการผลิตอุตสาหกรรมจำเป็นต้องมองภาพระยะยาว 5–20 ปีข้างหน้า เพื่อให้ได้พลังงานสะอาดที่มั่นคง มีต้นทุนต่ำ และเป็นพลังงานเขียวอย่างแท้จริง SCG จึงมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านสู่ผลิตภัณฑ์คาร์บอนต่ำ (Low Carbon Transition) ในลำดับแรก

 

ธรรมศักดิ์ เศรษฐอุดม

 

โดยปัจจุบันยอดขายปูนซีเมนต์ภายในประเทศไทยของ SCG เกือบ 90% ได้เปลี่ยนผ่านเป็น "ปูนคาร์บอนต่ำ" แล้ว ซึ่งการผลิตและจำหน่ายในปริมาณมากยังช่วยลดต้นทุนต่อหน่วยให้แข่งขันได้ดีขึ้น นอกจากนี้ SCG ยังสามารถส่งออกปูนคาร์บอนต่ำไปยังสหรัฐอเมริกาต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 โดยลูกค้ายอมรับในมาตรฐานและยินดีจ่ายค่าขนส่ง พร้อมทั้งอยู่ระหว่างขยายตลาดไปยังยุโรปเพิ่มเติม

 

ในมิติของนวัตกรรมและสังคม SCG ได้พัฒนานวัตกรรมแปรรูปวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น ฟางข้าว นำมาอัดเม็ดด้วยเทคโนโลยี Energy Pellet เปลี่ยนเป็นเชื้อเพลิงชีวมวล (Biocoal) เพื่อทดแทนการใช้ถ่านหินในโรงงานอุตสาหกรรม ส่งผลให้พื้นที่ในรัศมี 200 กิโลเมตรรอบโรงงานไม่มีการเผาเศษวัสดุการเกษตรทิ้ง ช่วยลดปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 และสร้างรายได้เสริมให้แก่เกษตรกรคนตัวเล็ก

 

ขณะเดียวกัน SCG ยังเน้นย้ำว่าองค์กรขนาดใหญ่ไม่สามารถทำสำเร็จได้เพียงลำพังในรั้วบริษัท แต่ต้องดึงทั้งซัพพลายเชน เอสเอ็มอี และชุมชนให้เติบโตไปด้วยกัน ผ่านการขับเคลื่อนโมเดลความร่วมมือภาครัฐ เอกชน และประชาชน (Public-Private-People Partnership: PPP) ในโครงการ "สระบุรี Sandbox" เพื่อปลดล็อกข้อจำกัดทางกฎหมายและสร้างต้นแบบการพัฒนาที่ขยายผลได้ทั่วประเทศ

 

สำหรับวินัยการลงทุน SCG ได้นำโครงการกว่า 2,000 โครงการ มาจัดลำดับประเมินผลตอบแทนทางการเงิน (ROI) ควบคู่กับปริมาณการลดคาร์บอน เพื่อบรรลุเป้าหมายการลดคาร์บอน 20–25% ภายในปี 2030 โครงการที่สร้างผลตอบแทนคุ้มค่าและลดคาร์บอนได้ดีจะได้รับอนุมัติทันที ส่วนโครงการที่ผลตอบแทนเฉียดผ่านแต่ลดคาร์บอนได้มหาศาลจะได้รับการพิจารณาเป็นพิเศษจากผู้บริหารระดับสูง

 

ขณะที่โครงการที่มีต้นทุนสูง SCG ได้ส่งต่อให้ทีม Deep Tech ร่วมลงทุนในเทคโนโลยีระดับโลกรอบโลก เช่น การร่วมซื้อหุ้นในเทคโนโลยีกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) จากสหรัฐอเมริกา และนำมาทดลองใช้งานที่อำเภอท่าหลวง จังหวัดสระบุรี ซึ่งถือเป็นแห่งที่ 3 ของโลก โดย SCG เชื่อมั่นในการสร้างบรรยากาศองค์กรเปิดรับไอเดียจากพนักงานระดับปฏิบัติการกว่าหมื่นคน เพื่อสร้างนวัตกรรมที่แก้ปัญหาได้จริงและขับเคลื่อนองค์กรให้อยู่รอดได้อย่างเข้มแข็ง

 

ไทยแอร์เอเชีย ชูยุทธศาสตร์ "เที่ยวเมืองรอง" ลดการปล่อยคาร์บอน

 

ด้าน นายธรรศพลฐ์ แบเลเว็ลด์ ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ไทยแอร์เอเชีย จำกัด กล่าวถึงความท้าทายในธุรกิจสายการบินว่า นับตั้งแต่สถานการณ์โควิด-19 เป็นต้นมา ภาคการบินต้องเผชิญกับปัจจัยกดดันอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะความผันผวนของราคาน้ำมันเครื่องบิน ซึ่งคิดเป็นต้นทุนหลักของการขนส่งผู้โดยสารกว่า 20 ล้านคนต่อปี

 

สำหรับการบริหารจัดการราคาตั๋วโดยสารในยุคหลังโควิด แม้ราคาเฉลี่ยจะปรับตัวเพิ่มขึ้นประมาณ 37% แต่ในฐานะสายการบินราคาประหยัด การปรับขึ้นราคาต้องเป็นไปอย่างระมัดระวังและค่อยเป็นค่อยไป โดยพิจารณาจากความสามารถในการจ่ายของผู้โดยสารเป็นสำคัญ

 

ธรรศพลฐ์ แบเลเว็ลด์

 

เพื่อตอบโจทย์ด้านความยั่งยืนและการดูแลสิ่งแวดล้อม ไทยแอร์เอเชียได้ดำเนินยุทธศาสตร์ส่งเสริมให้คนไทยเดินทางท่องเที่ยวใน "เมืองรอง" ทั้งในภาคเหนือและภาคอีสาน ในช่วง 4–5 ปีที่ผ่านมา แม้จะไม่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรมนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ยังคงนิยมเดินทางไปยังแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลหลัก เช่น ภูเก็ต กระบี่ หรือสมุย ได้ทั้งหมด

 

แต่การดึงนักท่องเที่ยวชาวไทยกระจายไปยังเมืองรอง ช่วยลดความหนาแน่นและการทำลายระบบนิเวศในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวหลักได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังเป็นการกระจายรายได้สู่ชุมชนท้องถิ่นและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างเป็นรูปธรรม

 

นอกจากนี้ ในด้านการบริหารจัดการต้นทุนและกระบวนการภายใน สายการบินได้ปรับเปลี่ยนมาใช้วัสดุที่สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้ ทั้งวัสดุไม้ กระดาษ และพลาสติกรีไซเคิล สำหรับบริการบนเครื่องบิน พร้อมทั้งเลือกทำงานร่วมกับพันธมิตรและซัพพลายเออร์ที่ดำเนินธุรกิจตามแนวทางกรีน (Green Operations)

 

แม้ว่าการเปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและการรักษาความปลอดภัยทางไซเบอร์จะมีต้นทุนสูง แต่ถือเป็นภารกิจจำเป็นที่สายการบินต้องเดินหน้าเพื่อสร้างความมั่นคงในระยะยาว

 

ปตท. กางกลยุทธ์ "C³" ปักหมุดโครงการ CCS อ่าวไทยและมาบตาพุด ดักจับคาร์บอน 10 ล้านตัน

 

ขณะที่ นายบัณฑิต ธรรมประจําจิต ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ กลุ่มธุรกิจปิโตรเลียมขั้นต้นและก๊าซธรรมชาติ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ปตท. มองความยั่งยืนเป็น "ฐานรากสำคัญในการเติบโตขององค์กร" ไม่ใช่เพียงทางเลือก โดยได้บูรณาการการดำเนินงานผ่านบริษัท Flagship ในกลุ่ม ปตท. อย่างครบวงจร เช่น GPSC ในการขยายพลังงานหมุนเวียน, GC ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์คาร์บอนต่ำ ไบโอพลาสติก และการรีไซเคิล และ OR ในการขยายเครือข่ายสถานีชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า (EV Charging Station)

 

ในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์คาร์บอนต่ำ กลุ่ม ปตท. ได้กำหนดโครงสร้างกลยุทธ์ "C³" (C ยกกำลัง 3) ซึ่งประกอบด้วย 3 แนวทางหลัก ได้แก่

 

C1 - Portfolio Management: การบริหารจัดการพอร์ตธุรกิจในอนาคตให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มสัดส่วนผลิตภัณฑ์คาร์บอนต่ำ และการนำเทคโนโลยีดิจิทัลรวมถึงปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาปรับปรุงประสิทธิภาพพลังงาน

 

C2 - Current Business Improvement: การปรับปรุงกระบวนการดำเนินงานของธุรกิจในปัจจุบัน โดยการนำเทคโนโลยีมาใช้ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์อย่างเป็นรูปธรรม

 

C3 - Collaboration: การสร้างความร่วมมือกับทุกภาคส่วน ทั้งการปลูกป่าลดคาร์บอนและการพัฒนาเทคโนโลยีการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (CCS)
เนื่องจากภาคพลังงานและอุตสาหกรรมในประเทศไทยมีสัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากกว่า 50%

 

ปตท. จึงได้ตัดสินใจลงทุนในโครงการนำร่องการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (CCS) ในทะเลอ่าวไทย ณ แหล่งก๊าซธรรมชาติอาทิตย์ ซึ่งคาดว่าจะเปิดดำเนินการเชิงพาณิชย์ได้ภายใน 2 ปีข้างหน้า โดยมีความสามารถในการดักจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ราว 1 ล้านตันต่อปี

 

และหากโครงการนำร่องนี้ประสบผลสำเร็จ ปตท. มีแผนจะขยายผลสู่โครงการ "Eastern Thailand CCS" เพื่อสร้างระบบนิเวศการกักเก็บคาร์บอนสำหรับภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ภาคตะวันออก ครอบคลุมเขตนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จังหวัดระยอง และพื้นที่จังหวัดชลบุรี โดยตั้งเป้าหมายความสามารถในการดักจับและกักเก็บคาร์บอนสูงถึง 10 ล้านตันต่อปี

 

บัณฑิต ธรรมประจําจิต

 

ปัจจุบัน ปตท. ได้เสร็จสิ้นการสำรวจทางธรณีวิทยาแบบ 3 มิติ (3D Seismic) ในอ่าวไทยแล้ว และเตรียมเจาะหลุมประเมินศักยภาพในปี 2027 ก่อนเปิดดำเนินการเชิงพาณิชย์เต็มรูปแบบในปี 2034

 

ทั้งนี้ ปตท. ยังคงมองว่าก๊าซธรรมชาติเป็นพลังงานฟอสซิลที่สะอาดที่สุด ซึ่งทำหน้าที่สำคัญเป็นทั้งพลังงานช่วงเปลี่ยนผ่าน (Transition Fuel) และพลังงานปลายทาง (Destination Fuel) เพื่อรักษาความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ ควบคู่ไปกับการขับเคลื่อนด้วยทีมงานปฏิบัติการที่มีความยืดหยุ่นและรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน