คลังเปิดระบบ CHECKED เชื่อมข้อมูลการเงิน ล่าเส้นทางเงินสีเทา สกัดบัญชีม้า-นอมินี

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะอนุกรรมการเชื่อมโยงข้อมูลทางการเงินเพื่อยกระดับการติดตามตรวจสอบธุรกรรมทางการเงินต้องสงสัย หรือ "Connect the Dots" เปิดเผยว่า เงินที่แก๊งคอลเซ็นเตอร์และมิจฉาชีพหลอกลวงประชาชน มักถูกโอนผ่านหลายบัญชี ก่อนเปลี่ยนเป็นสินทรัพย์ดิจิทัล ซื้อทองคำ ผ่านบริษัทบังหน้า และโอนออกนอกประเทศ ทำให้ติดตามได้ยาก ขณะที่ที่ผ่านมาแต่ละหน่วยงานถือข้อมูลคนละส่วน จึงไม่มีใครเห็นเส้นทางการเงินครบทั้งสาย ส่งผลให้เงินผิดกฎหมายยังหลุดรอดได้

นายเอกนิติ กล่าวว่า "ทั้ง 4 มาตรการไม่ใช่มาตรการที่แยกจากกัน แต่คือการปิดช่องโหว่ทีละจุดตามเส้นทางที่ธุรกรรมผิดกฎหมายไหลผ่านจริง หากปิดเพียงจุดเดียว มิจฉาชีพก็จะเปลี่ยนไปใช้ช่องทางอื่นแทน"

มาตรการสำคัญประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ ปิดช่องทางร้านทอง ยกระดับการตรวจสอบธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลด้วย Travel Rule เร่งรายงานธุรกรรมต้องสงสัยผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ และตรวจสอบบริษัทเสี่ยงเป็นนอมินี เพื่อปิดเส้นทางฟอกเงินทุกช่องทาง

ทั้ง 4 มาตรการจะเชื่อมโยงผ่านระบบ CHECKED (Consent-driven Hub for Exchange of Compliance Knowledge and Encrypted Data) ซึ่งเป็นศูนย์กลางแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างธนาคาร ผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ร้านทอง และหน่วยงานกำกับดูแล เพื่อใช้ตรวจสอบธุรกรรมต้องสงสัย เช่น บัญชีม้า การฟอกเงิน และนอมินี โดยแลกเปลี่ยนเฉพาะข้อมูลที่จำเป็น ภายใต้การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเห็นเส้นทางการเงินได้ครบทั้งสาย และสกัดธุรกรรมผิดปกติได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
 

นายเอกนิติ กล่าวว่า ระบบดังกล่าวจะช่วยเพิ่มโอกาสอายัดและติดตามเงินคืนให้ผู้เสียหาย ลดช่องทางฟอกเงินผ่านทองคำ สินทรัพย์ดิจิทัล และบริษัทบังหน้า พร้อมยกระดับมาตรฐานการกำกับดูแลทางการเงินของไทยให้ทัดเทียมมาตรฐานสากล และลดความเสี่ยงที่ไทยจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีความเสี่ยงด้านการฟอกเงิน

นอกจากนี้ กระทรวงการคลังจะเดินหน้าขยายการเชื่อมโยงข้อมูลให้ครอบคลุมตัวกลางทางการเงินทุกประเภท ภายใต้แนวคิด "Connect the Dots" เพื่อนำข้อมูลจากทุกหน่วยงานมาประเมินความเสี่ยงของผู้ทำธุรกรรม สกัดความเสียหายได้ตั้งแต่ต้นทาง และเพิ่มประสิทธิภาพการปราบปรามอาชญากรรมทางการเงินในระยะยาว

นายวินิจ วิเศษสุวรรณภูมิ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) ในฐานะโฆษกกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะอนุกรรมการ Connect the Dots เห็นชอบการนำระบบใหม่ซึ่งเป็นระบบการตรวจสอบข้อมูลกลาง ภายใต้ชื่อ “CHECK” มาใช้แทนระบบ Data Bureau เพื่อยกระดับการตรวจสอบและยืนยันตัวตนในการทำธุรกรรมทางการเงิน โดยพัฒนาโดยสมาคมธนาคารไทย ร่วมกับกระทรวงการคลัง และธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)
 

ทั้งนี้ ระบบ CHECK จะตรวจสอบข้อมูลใน 3 มิติ ได้แก่ 1. โปรไฟล์ผู้ทำธุรกรรม 2. พฤติกรรมการทำธุรกรรม และ 3. การเคลื่อนไหวของธุรกรรมทางการเงิน (Info Flow) โดยเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ โดยไม่ต้องเก็บข้อมูลไว้ที่ศูนย์กลางแห่งเดียว ทำให้สามารถติดตามเส้นทางเงินและสินทรัพย์ที่ใช้แทนเงินได้ชัดเจนขึ้น และช่วยให้หน่วยงานที่มีอำนาจตามกฎหมายตรวจสอบอาชญากรรมทางการเงินและทุนสีเทาได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

นายวินิจ กล่าวว่า การหารือครั้งนี้ครอบคลุมทุกมิติ โดยเฉพาะการยกระดับการยืนยันตัวตนในการเปิดบัญชี เพื่อให้ทราบว่าใครเป็นผู้เปิดบัญชี มีพฤติกรรมเกี่ยวข้องอย่างไร และมีเส้นทางการเงินแบบใด พร้อมยกระดับมาตรฐานให้สอดคล้องกับแนวทางสากล

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังหารือการปรับปรุงมาตรการป้องกันอาชญากรรมทางการเงิน โดยเฉพาะการติดตามพฤติกรรมและเส้นทางธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลของสำนักงาน ก.ล.ต. เพื่อป้องกันไม่ให้ประเทศไทยถูกใช้เป็นแหล่งเงินทุนผิดกฎหมาย

นายวินิจ กล่าวว่า หลังตั้งคณะอนุกรรมการ Connect the Dots พบว่าปัญหาแก๊งสแกมเมอร์มีแนวโน้มลดลง ขณะที่การติดตามเส้นทางเงินและความเสียหายทำได้รวดเร็วขึ้น โดยภาครัฐจะเดินหน้ายกระดับมาตรการอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและผลักดันประเทศไทยสู่การเป็น Financial Hub