โรดแมปร่วมทุนจีน รถไฟเร็วสูง 2 แสนล.

16 พฤศจิกายน 2553

...ทีมข่าวการเงิน

ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเศรษฐกิจเมื่อเร็วๆ นี้มีการพิจารณาบันทึกการประชุมความร่วมมือรถไฟไทยจีน

โดยบันทึกระบุถึงการพัฒนารถไฟความเร็วสูงที่คณะกรรมการร่วมทุนรัฐและเอกชน หรือพีพีพี ได้เห็นชอบให้ทดสอบความสนใจของเอกชนทั้ง 5 เส้นทาง ได้แก่ 1.สายเหนือ กทม.เชียงใหม่ 2.สายอีสาน กทม.หนองคาย 3.กทม.อุบลราชธานี 4.สายใต้ กทม.ปาดังเบซาร์ และ 5.สายตะวันออก กทม.ฉะเชิงเทรา

เนื่องจากขณะนี้สาธารณรัฐประชาชนจีนได้พัฒนาโครงข่ายทางรถไฟเชื่อมต่อจากเส้นทางรถไฟขนาดมาตรฐานจากคุนหมิงนครเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจร่วมกับลาวในการพัฒนาเส้นทางดังกล่าวแล้ว โดยจีนมีแนวคิดที่จะเชื่อมต่อการขนส่งทางรถไฟกับประเทศไทยที่ จ.หนองคาย ไปยังชายแดนไทยมาเลเซีย เพื่อให้ประชาชนในภูมิภาคสามารถเดินทางและขนส่งสินค้าเชื่อมต่อกันได้

ในการเจรจากับทางรัฐบาลจีน ต้องการเห็นการพัฒนาเส้นทางรถไฟ 3 เส้นทางหลัก โดยแบ่งโครงการเป็น ระยะแรกช่วงที่ 1 เส้นทางหนองคายกทม. และช่วงที่ 2 เส้นทาง กทม.ชายแดนไทยมาเลเชีย

จากนั้นจึงเริ่มระยะที่ 2 เส้นทาง กทม.ระยอง โดยมีมูลค่าโครงการรวมทั้งหมดประมาณ 2 แสนล้านบาท

ฝ่ายจีนเห็นว่าควรเริ่มดำเนินการในเส้นทางหนองคายกทม. ระยะทางประมาณ 580 กม.ก่อน โดยคาดว่าจะใช้เวลาก่อสร้าง 4 ปี ซึ่งจะทำการศึกษาพร้อมทั้งเตรียมงานด้านต่างๆ ได้เสร็จภายในครึ่งปีแรกของปี 2554 เพื่อเริ่มก่อสร้างในปลายปี 2554

แนวทางความร่วมมือฝ่ายไทยแจ้งว่าได้อนุมัติงบประมาณเพื่อใช้ในการปรับปรุงโครงสร้างและพัฒนากิจการรถไฟให้แก่การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) ซึ่งมีหลักการที่จะพัฒนารางขนาด 1 เมตร โดยเปลี่ยนเป็นรางมาตรฐาน ซึ่งการดำเนินการข้างต้นเกิดขึ้นก่อนการพัฒนาความร่วมมือไทยจีน

เบื้องต้นฝ่ายไทยให้แยกการพัฒนากิจการรถไฟไทยจีนออกจากกัน แต่ต้องให้มีการศึกษาเพื่อให้การพัฒนาทั้งสองส่วนสามารถเชื่อมโยงกันอย่างมีประสิทธิภาพต่อไป ขณะที่ฝ่ายจีนเห็นว่าประเทศไทยควรพัฒนาระบบรถไฟให้ทันสมัย ซึ่งฝ่ายจีนจะหารือในรายละเอียดการดำเนินงานในระยะต่อไป

โดยทางฝ่ายไทยแจ้งว่า เมื่อวันที่ 27 เม.ย. 2553 ครม.ได้อนุมัติให้ ร.ฟ.ท.ดำเนินการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานของ ร.ฟ.ท.ระยะเร่งด่วน 25532557 วงเงินลงทุน 176,808 ล้านบาท

ทั้งนี้ มีการลงทุนที่สำคัญคือการปรับปรุงรางรถไฟให้ได้มาตรฐาน และการก่อสร้างเป็นทางคู่เป็นช่วงๆ รวมทั้งจัดการรถจักรเพื่อให้สามารถเพิ่มความเร็วเฉลี่ยของขบวนรถโดยสารเป็น 100120 กม.ต่อ ชม. ซึ่งที่ประชุมเห็นว่าเพื่อให้การดำเนินการดังกล่าวเป็นไปตามเป้าหมาย ควรให้กระทรวงคมนาคมเร่งรัดการดำเนินการ

ฝ่ายไทยยังย้ำว่าการดำเนินการของไทยต้องดำเนินการตามขั้นตอนของรัฐธรรมนูญมาตรา 190 อย่างเคร่งครัด ซึ่งในการดำเนินการดังกล่าวจำเป็นต้องใช้ระยะเวลาพอสมควร

อย่างไรก็ตาม การพัฒนากิจการรถไฟร่วมกับรัฐบาลจีนในเบื้องต้น ตกลงกันว่าจะเป็นการพัฒนาทางรถไฟทางเดี่ยวขนาดมาตรฐานและมีการให้บริการขนส่งสินค้าและผู้โดยสาร ความเร็วเฉลี่ยของรถโดยสารเท่ากับ 200 กม.ต่อ ชม. และขบวนรถสินค้าเท่ากับ 120 กม.ต่อ ชม.ดังนั้นเพื่อให้เกิดความชัดเจนในการดำเนินโครงการรถไฟความเร็วสูง ครม.เศรษฐกิจเห็นควรให้คณะกรรมการพีพีพีดำเนินการทดสอบความสนใจของเอกชนในเส้นทางสายตะวันออก กทม.ฉะเชิงเทราระยอง และสายเหนือกทม.เชียงใหม่ โดยควรกำหนดประเด็นที่ภาครัฐต้องการแลกเปลี่ยน หรือรับทราบข้อมูลที่ชัดเจน เช่น ความเหมาะสมของการกำหนดอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนและรูปแบบการให้เอกชนเข้าร่วมลงทุนที่มีความสนใจร่วมลงทุน เพื่อให้สามารถนำข้อคิดเห็นมาประกอบการพิจารณากำหนดแนวทางและการลงทุนของภาครัฐที่เหมาะสมและการดำเนินการตามขั้นตนของกฎหมาย และเพื่อให้การดำเนินการของภาครัฐมีความคล่องตัวกระทรวงการคลังควรพิจารณาปรับปรุงพ.ร.บ.ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่ววมทุน เพื่อให้กระบวนการและขั้นตอนการพิจารณาโครงการที่จะให้เอกชนเข้าร่วมลงทุนและการคัดเลือกเอกชนที่มีประสิทธิภาพ

การพิจารณารถไฟความเร็วสูงต้องพิจารณาด้านเทคนิคให้ชัดเจน โดยเฉพาะการเปรียบเทียบความเหมาะสมของระบบรถไฟความเร็วสูงระหว่าง 100 กม.ต่อชม. และ 250 กม.ต่อชม. ซึ่งที่ประชุมเห็นว่าควรกำหนดรถไฟความเร็วสูงที่ 250 กม.ต่อชม.ขึ้นไป เพื่อให้บริการขนส่งผู้โดยสารได้อย่างสะดวกรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ รวมทั้งสามารถรองรับการกระจายความเจริญและการขยายตัวในภูมิภาค

เส้นทางในการพัฒนากิจการรถไฟ ทั้ง 2 ฝ่ายเห็นฟ้องจะร่วมมือพัฒนากิจการรถไฟใน 3 เส้ทางหลัก โดยแบ่งโครงการเป็นระยะๆ ได้แก่ ระยะที่ 1 ช่วงที่ 1 เส้นทางหนองคายกทม. ช่วงที่ 2 เส้นทาง กทม.ชายแดนไทยมาเลเชีย และระยะที่ 2 เส้นทาง กทม.ระยอง โดยฝ่ายจีนเห็นว่าควรเริ่มดำเนินการในเส้นทางหนองคายกทม. ระยะทางประมาณ 580 กม.ก่อน โดยคาดว่าจะใช้เวลาก่อสร้าง 4 ปี ซึ่งจะทำการศึกษาพร้อมทั้งเตรียมงานด้านต่างๆได้เสร็จภายในครึ่งปีแรกของปี 2554 เพื่อเริ่มก่อสร้างในปลายปี 2554

การดำเนินการของฝ่ายไทย ย้ำว่าต้องดำเนินการตามขั้นตอนของรัฐธรรมนูญมาตรา 190 อย่างเคร่งครัด ซึ่งในการดำเนินการกระบวนดังกล่าวจำเป็นต้องใช้ระยะเวลาพอสมควร

ประเด็นอภิปรายในครม.เศรษฐกิจ

รัฐบาลให้ความสำคัญกับการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานทางรถไฟที่มีอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งมีขนาด 1 เมตร เพื่อเพิ่มความปลอดภัย ความเร็วและความตรงต่อเวลา รวมทั้งเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับปริมาณเดินทางและขนส่งสินค้าทางรถไฟในประเทศไทยโดยเมื่อวันที่ 27 เมษายน 2553 ครม.ได้อนุมัติให้รฟท.ดำเนินการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานของรฟท.ระยะเร่งด่วน 25532557 วงเงินลงทุน 176,808 ล้านบาท โดยมีการลงทุนที่สำคัญคือการปรับปรุงรางรถไฟให้ได้มาตรฐาน และการก่อสร้างเป็นทางคู่เป็นช่วงๆ รวมทั้งจัดการถจักร เพื่อให้สามารถเพิ่มควาามเร็วเฉลี่ยของขบวนรถโดยสารเป็น 100120 กม.ต่อชม. ซึ่งที่ประชุมเห็นว่าเพื่อให้การดำเนินการดังกล่าวเป็นไปตามเป้ามหมาย ควรให้กระทรวงคมนาคมเร่งรัดการดำเนินการสำหรับการพัฒนารถไฟความเร็วสูงที่คณะกรรมการ PPP ได้เห็นชอบให้ทดสอบความสนจใจของเอกชนทั้ง 5 เส้นทางได้แก่ สายเหนือ กทม.เชียงใหม่ สายอีสาน กทม.หนองคาย กทมอุบลราชธานี สายใต้ กทม.ปาดังเบซาร์ สายตะวันออก กทม.ฉะเชิงเทรา นั้น เนื่องจากขณะนี้สาธารณะรัฐประชาชนจีนได้พัฒนาโครงข่ายทางรถไฟเชื่อมต่อจากเส้นทางรถไฟเชื่อมต่อจากเส้นทางรถไฟขนาดมาตรฐานจากคุณหมิงเวียงจัน และได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจร่วมกับลาวในการพัฒนาเส้นทางดังกล่าวแล้ว และจีนยังมีแนวคิดที่จะเชื่อมต่อการขนส่งทางรถไฟกับประเทศไทยที่จ.หนองคายไปยังชายแดนไทยมาเลเซีย เพื่อให้ประชาชนในภูมิภาคสามารถเดินทางและขนส่งสินค้าเชื่อมต่อกันได้ ซึ่งเป็นเส้นทางสายยอีสานและสายใต้ตามมติคณะกรรมการ PPP

ดังนั้นเพื่อให้เกิดความชัดเจนในการดำเนินโครงการรถไฟความเร็วสูง จึงเห็นคควรให้คณะกรรมการ PPP ดำเนินการทดสอบความสนใจของเอกชนในเส้นทางสายตะวันออก กทม.ฉะเชิงเทราระยอง และสายเหนือกทม.เชียงใหม่ โดยควรกำหนดประเด็นที่ภาครัฐต้องการแลกเปลี่ยน หรืออรับทราบข้อมูลที่ชัดเจน เช่น ความเหมาะสมของการกำหนดอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนและรูปแบบการให้เอกชนเข้าร่วมลงทุนที่มีความสนใจร่วมลงทุน เพื่อให้สามารถนำข่้อคิดเห็นมาประกอบการพิจารณากำหนดแนวทางและการลงทุนของภาครัฐที่เหมาะสมและการดำเนินการตามขั้นตนของกฎหมาย และเพื่อให้การดำเนินการของภาครัฐมีความคล่องตัวกระทรวงการคลังควรพิจารณาปรับปรุงพ.ร.บ.ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่ววมทุน เพื่อให้กระบวนการและขั้นตอนการพิจารณาโครงการที่จะให้เอกชนเข้าร่วมลงทุนและการคัดเลือกเอกชนที่มีประสิทธิภาพ

ขณะที่รมว.คมนาคมรายงานข้อมูลเพิ่มเติมว่าได้เดินทางไปศึกษาดูงานการพัฒนารถไฟที่ประเทศจีนพบว่าในส่วนของขบวนรถโดยารมีความเร้วเฉลี่ยประมาณ 260 กม.ต่อชม. ซึ่งผู้แทนกระทรวงรถไฟของจีนได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับรูปแบบการพัฒนาระบบรถไฟของรัฐบาลไทยว่าการบูรณะและปรับปรุงโครงข่ายทางรถไฟที่ขนาด 1 เมตร เป็นแนวทางที่เหมาะสมให้โครงข่ายดังกล่าวเป็นโครงข่ายหลักของประเทศ โดยรัฐบาลควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาด้านเทคนิคระบบราง เพื่อให้สามารถเพิ่มความเร็วขบวนรถโดยสารเป็น 140160 กม.ต่อชม.

อย่างไรก็ตามการพัฒนากิจการรถไฟร่วมกับรัฐบาลจีนในเบื้องต้ยจะเป็นการพัฒนาทางรถไฟทางเดี่ยวขนาดมาตรฐานและมีการให้บริการขนส่งสินค้าและผู้โดยสาร ความเร็วเฉลี่ยของรถโดยสารเท่ากับ 200 กม.ต่อชม. และขบวนรถสินค้าเท่ากับ 120 กม.ต่อชม.

ขณะนี้คณะกรรมการศึกษารายละเอียดการร่วมทุนก่อสร้างโครงการพัฒนากิจการรถไฟระหว่างไทยจีนอยู่ระหว่างการพิจารณารายละเอียดความเหมาะสมด้านเทคนิคและรูปแบบการร่วมลงทุน เช่นสัดส่วนการร่วมลงทุน สถานะของบริทร่วมลงทุน ซึ่งการดำเนินการความร่วมมือดังกล่าวควรดำเนินการตามรัฐธรรมนูญมาตรา 190 อย่างเคร่งครัด

มติที่ประชุม ให้คณะกรรมการเพื่อพิจารณาแนวทางการเพิ่มบทบาทภาคเอกชนในรูปแบบ ppp ดำเนินการทดสอบความสนใจของเอกชน โครงการรถไฟความเร็วสูง กทม.ฉะเชิงเทราระยอง และสายเหนือ กทม.เชียงใหม่ พร้อมกับให้ก.คลังเร่งปรับปรุงรูปแบบพรบ.ว่าด้วยการให้เอกชนร่วมงาน พ.ศ. 2535