การจัดปริวาสกรรม ที่เพี้ยนจากพุทธบัญญัติ

โดย สมาน สุดโต 

ชาวบ้านร้านตลาดผู้หนึ่ง ถามผู้เขียนว่าปริวาสคืออะไรจึงตอบตามที่เข้าใจว่า ปริวาสเป็นวิธีชำระ หรือออกจากอาบัติหนักที่เรียกว่า สังฆาทิเสส ซึ่งเป็นอาบัติหนักเป็นที่ 2 รองจากอาบัติปาราชิก คือปาราชิกนั้น ภิกษุใดต้องแล้วขาดจากความเป็นภิกษุทันที ส่วนสังฆาทิเสสนั้นเปิดโอกาสให้อยู่กรรม หรืออยู่ปริวาส ตามวันเวลาที่ปกปิดอาบัตินั้นไว้แล้วให้กลับสู่หมู่คณะต่อไป

พจนานุกรมคำวัดของเจ้าคุณทองดี (พระมหาโพธิวงศาจารย์ ราชบัณฑิต) วัดราชโอรสฯ ท่านอธิบายขยายความดังนี้ ปริวาส คือ การอยู่พักแรม การอยู่ค้างคืน การอยู่ชั่วคราวในความหมายของคำวัด หมายถึงธรรมเนียมการปฏิบัติเพื่อออกจากอาบัติสังฆาทิเสสของภิกษุ โดยต้องประพฤติในระเบียบที่กำหนดไว้อย่างเคร่งครัด เท่าจำนวนวันที่ตนปกปิดอาบัติไว้ แล้วประพฤติวัตรที่เรียกว่า มานัต อีก 6 ราตรี จึงสามารถขอให้สงฆ์สวดระงับอาบัตินั้นได้ เรียกการประพฤตินี้ว่า อยู่ปริวาสกรรม เรียกสั้นๆ ว่าอยู่ปริวาส หรืออยู่กรรม

ลงท้าย ท่านเขียนว่า ปริวาสในปัจจุบัน ความหมายเปลี่ยนไป คือ หมายถึงการปฏิบัติธรรมอย่างเคร่งครัด และแม้คฤหัสถ์และแม่ชีก็นิยมอยู่ปริวาสเช่นกัน

ท่านเจ้าคุณทองดีเคยคุยให้ผู้เขียนฟังหนหนึ่งว่า สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เสงี่ยม จนฺทสิริ) อดีตเจ้าอาวาสวัดสุทัศนเทพวราราม กรุงเทพมหานคร เจ้าประคุณสมเด็จรูปนี้ท่านมีอารมณ์ขันมากล้น จนกระทั่งบางคนเรียกว่า สมเด็จล้อต๊อก แต่วันที่รับนิมนต์ไปเปิดงานปริวาสและให้โอวาทที่วัดแห่งหนึ่ง อารมณ์ขันหายไป

เรื่องมีอยู่ว่า วัดแห่งหนึ่งจัดปริวาส ได้รับความสนใจจากพระที่สมัครไปอยู่ปริวาสจำนวนมาก เพื่อให้งานใหญ่สมฐานะ เจ้าภาพได้กราบนิมนต์สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เสงี่ยม จนฺทสิริ) ให้ไปเป็นประธานเปิด และให้โอวาท เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่งานใหญ่ๆ เช่นนี้

เมื่อทำพิธีเปิดงานแล้ว ถึงเวลาให้โอวาท ท่านก็ให้โอวาทแบบนักเลงอยุธยา (ท่านเกิด อ.บางปะหัน) นั่นคือบริภาษ (บริภาษอย่างไร มิสามารถนำมาเขียนได้ครับ) สรุปว่าพระภิกษุที่อยู่ปริวาสเป็นพวกพระที่ประพฤติไม่ดี จึงต้องอาบัติสังฆาทิเสส ต้องอยู่กรรม อันการอยู่กรรมคือการลงโทษ ตามกระบวนพระวินัย ไฉนจึงนิมนต์ให้ท่านมาลำบากด้วยเล่า ไม่มีรายงานว่าบรรยากาศเป็นอย่างไร เรื่องนี้เกิดนานแล้ว สมเด็จท่านก็มรณภาพไปแล้ว (มรณภาพวันที่ 27 ม.ค. 2526 สิริอายุ 82 ปี)

ผู้เขียนเปิดเว็บไซต์ดูว่ามีวัดไหนจัดปริวาสบ้าง เห็นแล้วตกใจ เพราะมีรายชื่อวัดเป็นบัญชีหางว่าว นับได้ 370 วัด มีทุกภาคของประเทศไทย ให้รายละเอียดว่า บางวัดจัดตลอดปีเลย บางวัดจัดก่อนเข้าพรรษา และบางวัดจัดหลังจากออกพรรษา พร้อมทั้งให้หมายเลขโทรศัพท์เพื่อการติดต่ออย่างเปิดเผย เพราะความหมายปริวาสกรรม คือ การลงโทษพระภิกษุที่ต้องอาบัติสังฆาทิเสสนั้น เปลี่ยนไปแล้วจริงๆ แล้วอย่างนี้ไม่อยู่ในข่ายบิดเบือนพระธรรมวินัยหรือนั่น

มหาเถรสมาคม (มส.) ไม่สั่งการเพื่อรักษาพระธรรมวินัย หรือครับ หรือปล่อยให้บิดเบือนต่อไป

อาลัยเจ้าสัววิชัย

การจากไปของเจ้าสัววิชัย ศรีวัฒนประภา เพราะเฮลิคอปเตอร์ตกใกล้กับสนามฟุตบอล คิง เพาเวอร์สเตเดี้ยม ซึ่งเป็นสนามฟุตบอลเลสเตอร์ ซิตี้ประเทศอังกฤษ ที่คุณวิชัยเป็นประธานสโมสร เมื่อคืนวันที่ 27 ต.ค. 2561 ก่อให้เกิดความโศกเศร้าทั่วทุกวงการทั้งในประเทศและหลายประเทศทั่วโลก เพราะมิใช่เป็นการสูญเสียในวงการธุรกิจและฟุตบอลเท่านั้น แต่เป็นความสูญเสียบุคคลของโลกคนหนึ่งที่เกิดมาเพื่อทำงานให้สังคมและประเทศชาติ และมนุษยชาติ

ในส่วนของพระพุทธศาสนาถือว่าเป็นการสูญเสียมหาอุบาสกคนหนึ่ง จึงเห็นคณะสงฆ์วัดไทยในอังกฤษร่วมอาลัยแก่ “คุณวิชัย” และจัดพิธีบำเพ็ญกุศลสวดพระอภิธรรมเป็นเวลา 7 วัน โดยพระครูสิริธรรมประทีป เจ้าอาวาสวัดพุทธาราม เมืองลีดส์ ประเทศอังกฤษ บอกว่า คุณวิชัยเป็นบุคคลที่มีจิตศรัทธาตั้งมั่นต่อพระพุทธศาสนาเป็นอย่างมาก โดยรับเป็นประธานอุปถัมภ์การสร้างวัดพุทธาราม เมืองลีดส์ เมื่อปี 2557 จนแล้วเสร็จ พร้อมถวายงบประมาณในการสร้างจำนวน 35 ล้านบาท นำอาคารสมัยวิคตอเรียมาปรับปรุงตกแต่งใหม่ นอกจากนี้คุณวิชัยยังได้ถวายเงินอีก 25 ล้านบาท สร้างวัดสันติวงศาราม ที่เบอร์มิงแฮม ประเทศอังกฤษ อีกด้วย