การจ้างงานผู้สูงอายุ (10)

แม้ปัจจุบันจะมีกระแสตื่นตัวเรื่องการก้าวสู่ “สังคมสูงวัย” ในประเทศไทยมากขึ้น แต่จากข้อมูลที่นักวิจัยรวบรวมได้จากสัมภาษณ์กลุ่มผู้แทนนายจ้าง หรือผู้จัดการหน่วยทรัพยากรมนุษย์ของสถานประกอบการในอุตสาหกรรมยานยนต์ ผู้ที่กำลังจะเกษียณอายุการทำงาน ผู้สูงอายุที่เคยทำงานในสถานประกอบการ และเกษียณอายุการทำงานแล้วไม่เกิน 5 ปี รวมถึงกลุ่มผู้แทนภาครัฐและกลุ่มนักวิชาการ พบว่าส่วนใหญ่ให้ความเห็นตรงกันว่าการจ้างงานผู้สูงอายุเป็นเรื่องใหม่ในสังคมไทยและไม่มีข้อมูลที่ชัดเจนรองรับ ขณะที่บางส่วนรับทราบมาบ้างว่ามีการจ้างงานผู้สูงอายุในภาคราชการบางสาขาอาชีพ แต่สำหรับภาคอุตสาหกรรมนั้นมีน้อยมากและยังไม่เป็นที่ทราบกันในวงกว้าง

...บริษัทเอกชนส่วนมากจะไม่ต่ออายุงาน เพราะมองในแง่ต้นทุนค่าใช้จ่าย เพราะรับคนใหม่เข้ามา เงินเดือนถูกกว่า

...ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ร้อยละ 90 จบการศึกษาประถม 4 และอยู่ในชนบท ในภาคเกษตร ส่วนในภาคอุตสาหกรรม ภาคบริการ ก็ยังไม่มาก

นี่คือตัวอย่างของเสียงสะท้อนจากคนในสถานประกอบการแห่งหนึ่งใน จ.ชลบุรี

สำหรับสาเหตุหลักๆ ที่ผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่เห็นว่าควรจะมีการจ้างงานผู้สูงอายุในอุตสาหกรรมยานยนต์ ได้แก่ การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุที่ประชาชนมีอายุยืนยาวมากขึ้น การจ้างงานผู้สูงอายุจะช่วยลดภาระการพึ่งพิงวัยแรงงานได้อีกทางหนึ่ง

เหตุผลต่อมาเป็นเรื่องของการขาดแคลนแรงงาน ซึ่งการจ้างงานผู้สูงอายุที่เกษียณอายุการทำงานจะช่วยลดปัญหาการสรรหาคนรุ่นใหม่เข้ามาทำงาน รวมทั้งช่วยลดภาระการพึ่งพิงแรงงานต่างด้าวเหตุผลสำคัญอีกประการหนึ่ง คือ การให้คุณค่าและตระหนักถึงศักยภาพของผู้สูงอายุที่บางส่วนยังแข็งแรงและมีสุขภาพดี มีประสบการณ์ มีความสามารถ รวมทั้งการสะสมองค์ความรู้ที่ยังอยู่ในรูปของความรู้ที่ซ่อนเร้น (Tacit knowledge) ที่ยังสามารถทำประโยชน์ให้กับองค์การได้

นอกจากนี้ยังมีเหตุผลทางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุที่บางส่วนยังต้องการรายได้เพื่อใช้จ่ายในชีวิตประจำวันและการรักษาพยาบาลตนเอง

เหตุผลประการสุดท้ายที่สนับสนุนให้มีการจ้างงานผู้สูงอายุ คือ ความต้องการทางสังคมของผู้สูงอายุเอง หากให้หยุดทำงานก็จะรู้สึกว่าตนไม่มีคุณค่า

ขณะเดียวกันสถานประกอบการเองก็เห็นว่าควรจ้างงานผู้สูงอายุ ซึ่งนอกจากเล็งเห็นถึงศักยภาพของผู้สูงอายุแล้ว ยังเป็นการแสดงให้เห็นว่าสถานประกอบการมีความรับผิดชอบและช่วยสังคมโดยรวม ด้วยการเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้ทำงานต่อโดยไม่ต้องเป็นภาระความรับผิดชอบแก่บุตรหลานหรือรัฐบาล