มีเงินได้ต้องเสียภาษี

กรมสรรพากรได้เตรียมเสนอร่างแก้ไขพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) แก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่...) พ.ศ. ... เพื่อรองรับระบบภาษีและเอกสารธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาโครงการพื้นฐานระบบการชำระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์แห่งชาติ (อี-เพย์เมนต์) โดยมีเป้าหมายที่จะดำเนินการให้ผู้ขายสินค้าออนไลน์เข้าสู่ระบบฐานภาษี โดยการเก็บภาษีจะมีสองส่วน ในส่วนของการจัดการผู้ให้บริการสื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่จดทะเบียนในต่างประเทศ ก็จะให้ธนาคารพาณิชย์มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายไว้

สำหรับการเก็บภาษีการค้าออนไลน์ผู้ค้ารายย่อยนั้น ทางกรมสรรพากรพุ่งเป้าไปที่ผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี)ค้าขายที่ต้องการให้มีการรายงานธุรกรรมที่สะท้อนความเป็นจริง และเข้าสู่ระบบภาษีในอนาคต โดยกำหนดในกฎหมายให้ธนาคารพาณิชย์รายงานการฝากหรือรับโอนเงินทุกบัญชีรวมกันตั้งแต่ 3,000 ครั้ง/ปี และการฝากหรือรับโอนเงินทุกบัญชีรวมกันตั้งแต่ 200 ครั้ง และมียอดรวมของกันตั้งแต่ 2 ล้านบาทขึ้นไป โดยกรมสรรพากรจะเก็บข้อมูลเป็นเวลานาน 10 ปี หากไม่ปฏิบัติตามปรับ 1 แสนบาท และปรับอีกวันละไม่เกิน 1 หมื่นบาท จนกว่าจะรายงานข้อมูลให้ถูกต้อง

การกำหนดครั้งการทำธุรกรรมก็เพื่อไม่ให้กระทบกับผู้ที่ทำธุรกรรมการเงินปกติและเสียภาษีถูกต้อง เพราะคณะกรรมการกฤษฎีกาเป็นผู้กำหนดมองว่า การโอนเงินปีละ 3,000 ครั้ง หรือประมาณวันละ10 ครั้ง น่าจะเป็นการทำธุรกรรมที่ไม่ปกติและควรได้รับการตรวจสอบ หรือการโอนเงิน 200 ครั้ง แต่ละครั้งมีจำนวนมาก ก็น่าถูกตรวจสอบว่ารายได้มาจากอะไร และมีการเสียภาษีที่ถูกต้องอยู่แล้วหรือไม่

ในข้อกำหนดดังกล่าวได้เกิดเสียงทักท้วงไม่เห็นด้วยขึ้นอย่างมาก โดยฝ่ายที่คัดค้านให้เหตุผลว่าการกำหนดดังกล่าวไม่อาจจะระบุได้ว่าบัญชีนั้นเป็นผู้ค้าขายออนไลน์ อาจจะเป็นการโอนเงินฝากถอนปกติก็ได้ และอาจเป็นอุปสรรคต่อนโยบายการเป็นสังคมไร้เงินสดที่รัฐบาลกำลังดำเนินการเพื่อยกระดับประเทศสู่ไทยแลนด์ 4.0

เสียงสะท้อนของเอกชนที่กลับมาจากการทำร่างกฎหมายดังกล่าว สะท้อนให้เห็นว่าธุรกิจรายย่อยของไทยยังไม่เคยชินกับการเสียภาษี และไม่ต้องการที่จะเสียภาษี เพราะผู้ที่จะได้รับผลกระทบจะเป็นผู้ที่ไม่เคยเสียภาษีมาก่อน ผู้ทำธุรกิจสีเทาผิดกฎหมาย เช่น โพยหวยใต้ดินโต๊ะพนันบอล เล่นแชร์ ฯลฯ ซึ่งเป็นธุรกิจใต้ดิน เมื่อมีข้อกำหนดดังกล่าวอาจจะทำให้เกิดการตรวจสอบ ซึ่งจะเป็นอุปสรรคต่อการทำธุรกิจ

เรื่องนี้แม้จะสร้างปัญหาให้กับภาคธุรกิจบ้าง แต่เมื่อพิจารณาโดยรวมแล้วจะเป็นผลดีต่อประเทศมากกว่าจะเป็นผลเสีย เพราะเท่ากับขยายฐานผู้เสียภาษีและการป้องปรามธุรกิจสีเทาผิดกฎหมายให้ลดลง หรือจะต้องไปหาช่องทางอื่นในการทำธุรกรรม ผู้ที่เสียภาษีอย่างถูกต้องก็ไม่ต้องกลัวว่าจะได้รับผลกระทบอะไรและไม่มีอะไรเปลี่ยนที่จะทำให้มีปัญหา

นอกจากนี้ กฎหมายดังกล่าวยังช่วยลดการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่เพราะทางธนาคารและกรมสรรพากรจะนำเอาหุ่นยนต์หรือติดตั้งระบบเพื่อตรวจจับความผิดปกติของการเคลื่อนไหวในบัญชี หากเข้าเกณฑ์ก็จะถูกตรวจสอบไม่ใช่สุ่มตรวจแล้วแต่ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ ซึ่งเป็นการเปิดทางให้เกิดการทุจริตคอร์รัปชั่นได้

การปรับปรุงกฎหมายภาษีของกรมภาษีทั้งกรมสรรพากร กรมสรรพสามิต และกรมศุลกากร จะมีเปิดขึ้นอีกเป็นระยะ เพราะประเทศจำเป็นที่จะต้องปรับปรุงระบบการจัดเก็บภาษีให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของเศรษฐกิจและสังคม ขณะนี้ประเทศไทยกำลังเปลี่ยนแปลงไปสู่สังคมผู้สูงอายุที่จะจัดเก็บภาษีได้น้อยลง แต่จะมีค่าใช้จ่ายเพื่อดูแลประชาชนมากขึ้น ระบบภาษีจะต้องสอดคล้องและเป็นธรรมกับคนทุกชนชั้น ทุกคนที่มีรายได้ก็จะต้องเสียภาษีเพื่อนำเงินนี้มาใช้พัฒนาประเทศ