ยุทธศาสตร์ลุ่มแม่น้ำโขง

สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD) www.itd.or.th

ประเทศสมาชิกอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงได้ร่วมกันทำแผนงานการพัฒนาความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาค เพื่อส่งเสริมความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจบนพื้นฐานของการมีประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมร่วมกัน รวมถึงมุ่งบูรณาการความปรองดองที่เป็นหนึ่งเดียวกันและสร้างความมั่งคั่งให้แก่อนุภูมิภาค โดยได้รับความช่วยเหลือจากธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB)

ทั้งนี้ ประเทศสมาชิกได้กำหนดยุทธศาสตร์ภาพรวมทั้งหมด 3 มิติ (หรือที่เรียกว่า 3C) ประกอบด้วย 1.สร้างความเชื่อมโยงระหว่างกัน (Connectivity) ผ่านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพที่ยั่งยืน และยกระดับโครงข่ายเส้นทางคมนาคมขนส่งตามระเบียงเศรษฐกิจ (Economic Corridors) 2.สร้างศักยภาพในการแข่งขัน (Competitiveness) ผ่านการอำนวยความสะดวกในการเคลื่อนย้ายผู้คนและสินค้าข้ามพรมแดนอย่างมีประสิทธิภาพและส่งเสริมบูรณาการห่วงโซ่มูลค่า และ 3.สร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน (Community) ผ่านโครงการและแผนงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสังคมและสิ่งแวดล้อม

ภายใต้ความร่วมมือข้างต้น บรรดาผู้นำประเทศสมาชิกของอนุภูมิภาคจึงได้เห็นชอบกรอบยุทธศาสตร์ฉบับใหม่ที่มีผลบังคับในระยะเวลา 10 ปี ตั้งแต่ปี 2555-2565 โดยกรอบยุทธศาสตร์ดังกล่าวจะส่งเสริมความร่วมมือและพัฒนากลไกการขับเคลื่อนการพัฒนาของอนุภูมิภาคในแต่ละด้าน ได้แก่

- การคมนาคมขนส่ง มุ่งพัฒนาเส้นทางคมนาคมขนส่งที่มีลำดับความสำคัญสูงต่อการเชื่อมโยงของอนุภูมิภาค พร้อมกับสร้างจุดเชื่อมต่อในการเดินทางระหว่างเมือง เพื่อส่งเสริมการค้า การท่องเที่ยว และการลงทุน ในอันที่จะส่งเสริมการขยายโอกาสทางเศรษฐกิจตลอดจนการเข้าถึงบริการสังคมและบริการต่างๆ

- การอำนวยความสะดวกทางการค้าและการขนส่ง สนับสนุนให้เกิดความเชื่อมโยงและจุดเชื่อมต่อระหว่างประเทศสมาชิกตามกรอบความตกลงว่าด้วยการอำนวยความสะดวกการขนส่งข้ามพรมแดนของอนุภูมิภาค (Cross-Border Transportation Facilitation Agreement: CBTA) เพื่อเพิ่มมูลค่าการค้าและการลงทุนข้ามพรมแดน

- จัดตั้งตลาดซื้อขายไฟฟ้าระดับภูมิภาคที่สามารถแข่งขันได้ และมีบูรณาการเป็นหนึ่งเดียว ซึ่งจะทำให้เกิดการพัฒนาความมั่นคงทางพลังงานของอนุภูมิภาค

- เกษตร มีวิสัยทัศน์ที่จะสร้างอนุภูมิภาคให้เป็นแหล่งผลิตอาหารชั้นนำที่มีความปลอดภัยและใช้กรรมวิธีการผลิตทางการเกษตรที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศ

- สิ่งแวดล้อมมุ่งเน้นการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ควบคู่กับการปรับตัวและการบรรเทาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

- การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มุ่งเน้นการส่งเสริมความร่วมมือด้านสาธารณสุข โดยฉพาะการควบคุมโรคติดต่อ และการป้องกันโรคเอดส์ การศึกษา แรงงาน การย้ายถิ่นฐาน และการพัฒนาสังคม

- การพัฒนาเมือง มุ่งเน้นการลงทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและบริการที่มีความสำคัญที่ตั้งอยู่บนโครงข่ายเส้นทางคมนาคมขนส่ง เพื่อรองรับการเติบโตของประชากรในอนาคต

- การท่องเที่ยว มุ่งพัฒนาและประชาสัมพันธ์อนุภูมิภาคให้เป็นจุดหมายปลายทางเดียวกัน โดยนำเสนอผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย มีคุณภาพ และให้ผลตอบแทนสูง

- เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มีเป้าหมายปรับปรุงระบบโทรคมนาคม และส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่ออำนวยความสะดวกการเข้าถึงข้อมูลและการสื่อสาร นำไปสู่การลดต้นทุนทางธุรกิจและเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ

- เขตเศรษฐกิจพิเศษตามแนวชายแดน สนับสนุนให้มีการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่ชายแดน ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในเชิงพาณิชย์ตามแนวพื้นที่ดังกล่าว

ความร่วมมือและกรอบยุทธศาสตร์ข้างต้น นอกจากจะเป็นพื้นฐานในการสร้างความสมดุลของการพัฒนาในอนุภูมิภาคแล้ว ยังจะเป็นการส่งเสริมการบรรลุเป้าหมาย การพัฒนาที่ยั่งยืนตามวาระการพัฒนาขององค์การสหประชาชาติปี 2573 ด้วย จึงย่อมเป็นนัยสำคัญเชิงนโยบายสำหรับประเทศสมาชิกที่จะร่วมกันผลักดันต่อไป