ถามหน่อย ลงทุนทำอะไรดี

จิรภัทร สำเภาจันทร์ ผู้บุกเบิกแฟรนไชส์ร้านสารพัดบริการรายแรกของไทย ที่ปรึกษาด้านการตลาดและธุรกิจแฟรนไชส์

มักจะมีผู้ประกอบการ ผู้บริหาร หรือคนทำงานหลากหลาย มาหารือแลกเปลี่ยนความเห็นกับผมบ่อยๆ และเริ่มต้นประโยคว่า "ช่วงนี้ลงทุนทำอะไรดี?" ... ผมก็ไปดูอากู๋ (Google) ที่เวลาใครอยากรู้อะไร ก็มักไปถามอากู๋ ปรากฏว่ามีคนจำนวนไม่น้อยไปคีย์ถาม Search อากู๋ ด้วยคำว่า "ลงทุนอะไรดี" หรือ "ทำธุรกิจอะไรดี" ... ซึ่งเป็นสัญญาณบอกระดับความต้องการเพิ่มการลงทุน สร้างอาชีพใหม่ ของคนไทย

ในฐานะที่ผมเป็นกรรมการก่อตั้งในสมาคมแฟรนไชส์และไลเซนส์ ที่ทำกิจกรรมส่งเสริมแฟรนไชส์และให้คำปรึกษาด้านนี้ ก็จะพบเห็นนักลงทุนและนักธุรกิจหน้าใหม่จำนวนมาก ที่ต้องการยกระดับอาชีพใหม่ โดยลดความเสี่ยงด้วยการหาซื้อแฟรนไชส์ดีๆ ที่โปรดปรานสักอย่างไปทำเป็นงานหลักหรืองานเสริม ซึ่งเวลากล่าวเอ่ยการลงทุนในระบบแฟรนไชส์ ผู้ที่สนใจซื้อแฟรนไชส์ก็จะมีหลากหลายกลุ่มที่น่าสนใจครับ

กลุ่มแรกคือเหล่ากลุ่มบริษัทที่มีเงินทุนและมีทำเล ซื้อสิทธิแฟรนไชส์ แบรนด์ต่างๆ เข้าพอร์ตตัวเอง เพื่อหวังขยายงานเร็ว และจับกระแสตลาดที่โตไว แบบนี้มักจะเห็นทั้งการซื้อสิทธิแฟรนไชส์จากต่างประเทศ เข้ามาทำในรูปแบบมาสเตอร์แฟรนไชส์ ยกตัวอย่างเช่น เครือ CP ที่ซื้อ สิทธิ 7-11 เครือ ปตท.ซื้อสิทธิร้านไก่ทอด เท็กซัส ชิคเก้น และเครือเซ็นทรัลที่ซื้อสิทธิแฟรนไชส์มาหลากหลายแบรนด์เปิดให้เราพบเห็นในห้างนี้ ฯลฯ

กลุ่มสองคือ บรรดาลูกเถ้าแก่ในกิจการท้องถิ่น เหล่าลูกๆ หลานๆ รุ่น 2, 3 ก็มักจะซื้อแฟรนไชส์ไปลงทุนในพื้นที่จังหวัดของตนเอง... (ใจจริง...พวกเขาอาจจะอยากทำสิ่งใหม่ๆ แต่ก็ทิ้งกิจการพ่อแม่ไม่ได้)

และนอกจากนี้ มีทั้งกลุ่มพนักงานบริษัทเอกชน กลุ่มอาชีพอิสระ และกลุ่มเกษตรกร กลุ่มสุดท้ายหลายท่านอาจสงสัยว่ามายังไง ... เหตุผลคือ ช่วงราคาพืชผลตัวไหนดี โซนนั้นจะมีธุรกิจแฟรนไชส์ที่ลงทุนโดย คนภาคเกษตรเกิดขึ้น เช่น ภาคใต้ ช่วงราคายางปกติดี ก็จะมีการลงทุนเปิดธุรกิจแฟรนไชส์ในท้องถิ่นกันอย่างมากทีเดียว ก็มาจากเม็ดเงินภาคเกษตรนี่แหละครับ

สิ่งที่ทำให้การเริ่มต้นธุรกิจแฟรนไชส์ในระยะหลังนี้ง่ายขึ้น เพราะมีข้อมูลการลงทุนที่มากขึ้น เสาะแสวงหาข้อมูลสะดวก สามารถอ่านรีวิวและติดตามการทำกิจกรรมต่างๆ ของแบรนด์แฟรนไชส์ได้ง่ายขึ้น

พฤติกรรมการลงทุนของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการธุรกิจสำเร็จรูปที่ผ่านการพิสูจน์ความสำเร็จมาแล้ว มีชื่อเสียงและความเชี่ยวชาญมาพอสมควร เพื่อสร้างความมั่นใจว่าจะทำให้ธุรกิจนั้นประสบความสำเร็จรวดเร็วขึ้น ต่างจากสมัยรุ่นพ่อแม่ปู่ย่าตายายที่ต้องสร้างธุรกิจขึ้นด้วยตนเองด้วยความยากลำบากตรากตรำ อาจเพราะยึดตามหลักคลินิกความงามที่มักบอกว่า "เพราะความสวยรอไม่ได้" คนรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อยก็มักคิดว่า "เพราะความสำเร็จ... ก็รอไม่ได้เช่นกัน"

เมื่อจะลงมือซื้อแฟรนไชส์ในยุคดิจิทัลนี้ ก็คงต้องมองระยะต่อไปด้วยว่า ท่านมีองค์ประกอบของความสำเร็จมากน้อยเพียงใด ธุรกิจแฟรนไชส์ จะสำเร็จได้ เบื้องต้นต้องมีปัจจัย 4 ตัวสำคัญที่ต้องคิดถึงให้มากๆ คือ 1.ประสิทธิภาพของแฟรนไชซอร์ (ผู้ให้สิทธิ) 2.ประสิทธิภาพของแฟรนไชซี (ผู้ซื้อสิทธิ) 3.ทำเลที่ดีตรงกลุ่มเป้าหมาย 4.ปัจจัยแวดล้อมทางสังคมต่างๆ อาทิ เศรษฐกิจ สังคม การเมือง วัฒนธรรม ฯลฯ

ดังนั้น อย่าลืมนะครับ พิจารณาปัจจัยทั้งหมดให้ดี ให้ครบ รวมถึงปัจจัยข้อ 2 ซึ่งหมายถึงตัวเราเองด้วย ว่าพร้อมและมีประสิทธิภาพในการทำธุรกิจแฟรนไชส์ที่จะซื้อมาให้สำเร็จหรือยัง เพราะกิจการจะรวยหรือร่วง รอดหรือไม่ อยู่ในมือคนบริหารจัดการเป็นสำคัญนะครับ อย่าคิดหวังลมๆ แล้งๆ ว่าเห็นคนอื่นทำสำเร็จแล้วเราจะสำเร็จเสมอไป อาจจะมาเสียใจภายหลังได้นะครับ