แรงงานต่างด้าวมากเกินพอ

สิบปีเพิ่มนับล้านแรงงานต่างด้าว

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) เปิดเผยผลสำรวจแรงงานต่างด้าวใน 5 จังหวัดที่มีการใช้งานจำนวนมากคือ สมุทรปราการ สมุทรสาคร สมุทรสงคราม นครศรีธรรมราช และสุราษฎร์ธานี กว่า 600 คน จากอาชีพประมง คนทำงานตามบ้านและก่อสร้าง

ปัญหาแรงงานต่างด้าวที่พบคือ มีแรงงานจำนวนมากที่เปลี่ยนอาชีพเปลี่ยนนายจ้าง ทำงานไม่ตรงตามอาชีพที่ได้รับอนุญาต ซึ่งการทำงานผิดประเภทและการหลบหนีถือเป็นเรื่องผิดกฎหมาย แรงงานบางส่วนที่ไม่ต่ออายุบัตรอนุญาตก็ถือเป็นความผิดและได้กลายสภาพเป็นแรงงานผิดกฎหมาย

ในช่วงสิบปีที่ผ่านมา ประเทศไทยมีการใช้แรงงานต่างด้าวเพิ่มขึ้นทุกปี จากราว 3.5 แสนคน เพิ่มเป็นราว 2 ล้านคนในปัจจุบัน ซึ่งเป็นผลมาจากกระบวนการเปิดขึ้นทะเบียนแรงงานต่างด้าวแบบเอาคนใหม่มาเพิ่มกับคนเก่า ซึ่งยังไม่ได้ถูกผลักดันออกไป แต่ไปเป็นแรงงานผิดกฎหมายอยู่ในที่ต่างๆ

นอกจากนี้ยังเป็นการเปิดช่องทางให้นายจ้างที่ต้องการใช้แรงงานราคาถูกไปร่วมมือกับนายหน้าจัดหาแรงงานเถื่อนและเจ้าหน้าที่ทุจริตบางคนเกิดขบวนการตบทรัพย์แรงงาน ซึ่งในภาพรวมแล้วประเทศชาติไม่ได้ประโยชน์ นายจ้างได้ประโยชน์ฝ่ายเดียว และเป็นการเอาเปรียบนายจ้างที่ทำถูกกฎหมาย ซ้ำยังสร้างพฤติกรรมทางด้านธรรมาภิบาลที่เลวร้าย ทำให้เกิดการเลียนแบบกับแรงงานต่างด้าวอื่น ๆ และในที่สุด ย่อมส่งผลกระทบต่อระบบการคุ้มครองดูแลที่ไทยรับผิดชอบ

ทีดีอาร์ไอสรุปว่า แรงงานต่างด้าวที่มีอยู่ในปัจจุบันมีจำนวนเพียงพอหรืออาจจะเกินพอ จึงไม่จำเป็นต้องเปิดรับคนใหม่เข้ามาอีกหากมีการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวที่ดี หากนายจ้างยังติดกับการใช้แรงงานราคาถูกและใช้แรงงานต่างด้าวจำนวนมากเกินไป จะเกิดผลกระทบทันทีและค่อนข้างรุนแรง คือ แรงงานไทยถูกแย่งงาน ค่าจ้างแรงงาน และการจัดการคุ้มครองดูแลตามกฎหมาย

ผลการสำรวจพบด้วยว่า มีนายจ้าง 17% ไม่จ่ายค่าจ้าง 20 กว่า% จ่ายค่าจ้างต่ำกว่า แล้วก็อีก 20 กว่า% ลดค่าจ้างโดยที่ไม่บอกเหตุผล