บิตคอยน์ ฟิวเจอร์ส เดือด!

จารุพันธ์ จิระรัชนิรมย์

ประเด็นร้อนแรง บริษัทหลักทรัพย์ฟิลลิป (ประเทศไทย) ประกาศเชิญชวนให้คนไทยซื้อขายบิตคอยน์ฟิวเจอร์สเป็นที่แรกและที่เดียวในไทย ผ่านตลาดล่วงหน้าในโลก ได้แก่ ตลาดชิคาโก้ บอร์ด ออฟชั่น เอ็กเชนจ์(ซีบีโออี) และตลาดเดอะ ชิคาโก เมอเซนไทล์ เอ็กเชนจ์ (ซีเอ็มอี) โดยมีเจ้าหน้าที่ดูแลการซื้อขายตลอด 24 ชั่วโมง

สร้างกระแสให้กระทรวงการคลังต้องออกมาเต้น สั่งคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) แจ้งข้อมูล แม้ตามกฎระเบียบของ ตลท. และ ก.ล.ต.ระบุว่า บริษัทหลักทรัพย์สามารถชักชวนหรือให้บริการนักลงทุนไทยไปลงทุนบิตคอยน์ในต่างประเทศได้ ทั้งๆ ที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ก็ออกมาเตือนเสมอว่า ยังไม่มีการรับรองสกุลเงินดิจิทัลเป็นเงินที่ใช้ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และไทยไม่ได้มีการเปิดให้ลงทุนสกุลเงินดิจิทัลภายในประเทศ

ล่าสุด พรชัย ฐีระเวช ที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจการเงิน สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) กล่าวว่า คณะทำงานร่วม 4 ฝ่าย ระหว่างกระทรวงการคลัง ตลท. สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) และ ก.ล.ต. จะมีการประชุม หาแนวทางป้องกันการดูแลไม่ให้เกิดปัญหาภายในเดือน ม.ค.นี้ พร้อมกับได้แจ้งให้ ตลท.และ ก.ล.ต.ไปติดตามและศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับการเรื่องนี้และรายงานกลับมาให้คณะทำงานรับทราบโดยด่วน

แม้ว่าการที่บริษัทหลักทรัพย์ชักชวนให้คนไทยไปลงทุนในสกุลเงินดิจิทัลถือเป็นการลงทุนในต่างประเทศ ขณะนี้ยังไม่ได้มีกฎหมายห้าม แต่ ธปท.ก็ควรที่จะต้องไปดูว่าเป็นการ นำเงินออกไปลงทุนเป็นไปตามระเบียบที่ ธปท.กำหนดไว้หรือไม่

สิ่งที่เป็นห่วงหน่วยงานที่กำกับดูแลจะวิ่งไล่ตามทันรูปแบบการลงทุนใหม่ๆ ได้หรือไม่ รวมทั้งจะต้องเร่งประชาสัมพันธ์แจ้งเตือนให้นักลงทุน รับทราบถึงอันตรายและความเสี่ยงจากการลงทุนในสกุลเงินดิจิทัลให้นักลงทุนรับทราบด้วย

และต้องขีดเส้นใต้ย้ำให้ชัดว่า "หากเกิดความเสียหายขึ้นมา นักลงทุนต้องเป็นคนรับผิดชอบเอง"

อีกประเด็นหนึ่งที่น่าเป็นห่วงทุนในสกุลเงินดิจิทัล มีความเสี่ยงขาดทุนเพราะมีมูลค่ามีความผันผวนสูง และ มีลักษณะคล้ายการพนันซึ่งเสี่ยงที่จะสูญเสียเงินต้นทั้งหมด เสี่ยงชำระหนี้ไม่ได้เพราะไม่สามารถนำมาใช้แทนเงินบาทตามกฎหมายได้ เสี่ยงผิดกฎหมายโดยอาจเข้าไปเกี่ยวข้องกับธุรกรรมที่กฎหมาย เช่น การฟอกเงิน โดยไม่รู้ตัว และเสี่ยงแชร์ลูกโซ่ ซึ่งอาจถูกหลอกลวงไปลงทุนในแชร์ลูกโซ่ โดยอ้างอิงเงินสกุลดิจิทัลและจูงใจด้วยผลตอบแทนสูงเกินความเป็นจริง

"การลงทุนมีความเสี่ยง" ในแง่ผู้ที่จะลงทุน จะต้องรู้กฎการลงทุนว่า "การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนโปรดศึกษาข้อมูลก่อนตัดสินใจลงทุน" คำเตือนนี้มาคู่เสมอกับคำเชิญชวนลงทุน แต่นักลงทุนบางคนเลือกมองข้ามไป ทั้งที่ประเด็นนี้สำคัญมาก

ถ้าคนที่ลงทุนยังไม่รู้เลยว่า สิ่งที่ตัวเองลงทุนมีความเสี่ยงอะไรรออยู่ ภายภาคหน้าหากมีเหตุไม่คาดคิด ขาดทุน หมดตัว ก็มิอาจย้อนเวลามาแก้ไขการตัดสินใจลงทุนได้ ไม่สามารถกล่าวโทษว่าเป็นความผิดของใครได้ เพราะแท้จริงแล้วก็ผิดที่ตัวเองไม่รู้จักศึกษาข้อมูลให้ดีก่อนลงทุน

โดยเฉพาะการลงทุนรูปแบบใหม่ "ซื้อขายบิตคอยน์ฟิวเจอร์ส" แม้ว่า บล.ฟิลลิป จะบอกว่า กลุ่มลูกค้าหลัก จะเป็นคนที่มีประสบการณ์ลงทุนในสัญญาฟิวเจอร์สอยู่แล้ว และสนใจลงทุนบิตคอยน์ แต่ไม่ต้องการไปซื้อผ่านเว็บไซต์หรือบริษัทหลักทรัพย์ที่ไม่น่าเชื่อถือ ไม่มีการรับรอง แต่ก็อาจมีกลุ่มที่ไม่ใช่เป้าหมาย อยากรวยเร็ว ขาดการพิจารณาอย่างรอบคอบเดิน เข้าสู่เส้นทางนี้ด้วย

ในมุมมองหนึ่ง เมื่อบริษัทหลักทรัพย์ที่อยู่ภายใต้หน่วยงานกำกับ เปิดให้บริการเช่นนี้ย่อมดีกว่าปล่อยให้ นักลงทุนไปซื้อขายผ่านเว็บไซต์หรือโบรกเกอร์เถื่อนที่ไม่ได้มีใบอนุญาต ถ้าเป็นเช่นนั้นอาจเสี่ยงถูกหลอก ถูกโกง เสี่ยงจากระบบการให้บริการที่ไม่มีเสถียรภาพ การซื้อขายผ่านบริษัทที่มีใบอนุญาตย่อมดีกว่า แต่อีกมุม ก็เป็นช่องทางขยายวงนักลงทุนให้เข้าสู่การซื้อขายสกุลเงินดิจิทัลมากขึ้น แม้เป็นเพียงซื้อสัญญาอนาคตที่ขายสัญญาออกก่อนหาบิตคอยน์มาปิดสัญญาได้

สิ่งที่สำคัญที่สุดหน่วยงานกำกับ จำเป็นมากที่ต้องเข้ามาจับตาเรื่องนี้มากขึ้น โดยเฉพาะการให้ความรู้ประชาชน นักลงทุน ที่ต้องเข้มข้น ลึกซึ้งกว่าเดิม เพราะเมื่อมีบริษัทหลักทรัพย์ที่มีใบอนุญาตให้บริการซื้อขายบิตคอยน์ฟิวเจอร์ส อาจเป็นแรงจูงใจให้นักลงทุนที่ไม่ได้เข้าใจบิตคอยน์ดีพอ อยากไปทดลองลงทุนในบิตคอยน์มากขึ้น ผ่านการซื้อขายบิตคอยน์ฟิวเจอร์ส

การโฆษณาว่าการเปิดซื้อขาย บิตคอยน์ฟิวเจอร์สผ่านตลาดซีบีโออี และซีเอ็มอี เป็นสิ่งที่บริษัทหลักทรัพย์ไทยให้บริการลูกค้าที่ต้องการลงทุนผ่านตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้าในต่างประเทศได้ เพราะตลาดเหล่านี้อยู่ใต้กำกับขององค์กรสมาชิก ก.ล.ต.นานาชาติ (ไอโอเอสซีโอ) ซึ่งมีข้อตกลงความร่วมมือแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกัน ไม่น่ากังวลเรื่องฉ้อโกงหรือฟอกเงิน

อย่างไรก็ตาม ผลิตภัณฑ์นี้มีความเสี่ยงสูงจากหลายปัจจัย ทั้งความผันผวนของสกุลเงินดิจิทัลที่เป็นสินค้าอ้างอิง รูปแบบผลิตภัณฑ์ที่มีอัตราทด (เลเวอเรจ) ในตัว ทำให้อัตราผลกำไรขาดทุนสูงกว่าสินค้าอ้างอิง และต้อง เตรียมสภาพคล่องรองรับการถูกเรียกหลักประกันเพิ่มรายวัน ผู้ลงทุนต้องคำนึงถึงความสามารถรับความเสี่ยงของตน หากไม่เข้าใจหรือไม่พร้อม ควรหลีกเลี่ยง ซึ่ง ก.ล.ต.ได้กำชับบริษัทหลักทรัพย์ต้องประเมินความเหมาะสมในการแนะนำลูกค้า คำนึงถึงความรู้ความเข้าใจผลิตภัณฑ์ ฐานะทางการเงิน และความสามารถรับความเสี่ยงของลูกค้า

ทั้งนี้ บิตคอยน์ฟิวเจอร์ส เหมาะกับคนที่รู้จักและลงทุนในตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (ฟิวเจอร์ส) และสัญญาใช้สิทธิ (ออปชั่น) รวมถึงรู้จักและลงทุนบิตคอยน์อยู่แล้ว คือควรมี 2 องค์ประกอบคู่กันคนที่รู้หรือเชี่ยวชาญลงทุนแค่อย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่เหมาะลงทุน

ขณะที่คนที่เข้าใจ เคยลงทุน ในตลาดฟิวเจอร์สอยู่แล้ว ไม่เข้าใจ บิตคอยน์ดีพอ ก็ไม่เหมาะลงทุน เพราะสินค้าอ้างอิงอย่างบิตคอยน์ มีความเสี่ยงสูงมากๆ ยิ่งกว่า ทอง น้ำมัน หรือสินค้าโภคภัณฑ์อื่น ยิ่งเป็นเงินสกุลดิจิทัลที่ ธปท.ไม่ได้รับรองเป็นเงินที่ใช้ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย ธนาคารกลางทั่วโลกก็ยังไม่มีที่ใดยอมรับชัดเจน

แถมมีคำเตือนเสมอว่า บิตคอยน์อยู่ในสภาวะฟองสบู่ใกล้แตก อาจได้เห็นฟองสบู่แตกปีนี้ก็ได้ เรียกว่าความเสี่ยงตลาดฟิวเจอร์สและบิตคอยน์รวมกันเพิ่มระดับเท่าตัว จะเห็นได้ว่า แม้การซื้อขายบิตคอยน์ฟิวเจอร์สจะทำผ่านตลาดฟิวเจอร์สที่ได้รับการยอมรับจากทั่วโลก แต่โดยสถานะที่แท้จริง สินค้า ที่ถูกอ้างอิงกับสัญญาฟิวเจอร์ส คือ บิตคอยน์ ก็ยังไม่ได้รับการยอมรับอยู่ดี

พึงเตือนใจตัวเองเสมอว่า "อย่าโลภ" เพราะจะตกเป็น "เหยื่อ" n