จะแก้เงินบาทแข็งอย่างไร

ปัญหาค่าเงินบาทแข็งค่าเริ่มจะกลายเป็นปัญหาเรื้อรังทางเศรษฐกิจ และอาจจะส่งผลกระทบระยะยาวหากยังปล่อยให้เงินบาทแข็งค่าเกินกว่าพื้นฐานเศรษฐกิจที่แท้จริงของประเทศไทย

หน่วยงานรัฐที่ดูแลค่าเงินบาทอย่างธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และกระทรวงการคลังเอง ก็มีทั้งประสานเสียงและประสานงากันเป็นระยะในเรื่องของค่าเงินบาท

หากช่วงไหนที่กระทรวงการคลังอยากให้มีการลดดอกเบี้ยนโยบาย ก็จะเริ่มประสานงากับ ธปท. บีบนวดโดยยกเหตุผลค่าเงินบาทแข็งค่าขึ้นมาประกอบ แต่หากมีการวิตกกังวลเรื่องค่าเงินบาทกันมากๆ และ นำเรื่องนี้ไปขยายเป็นประเด็นการเมือง ทั้งสองหน่วยงานก็จะออกมากล่าวเป็นเสียงเดียวกันว่า ไม่น่าเป็นห่วง

แต่ในข้อเท็จจริงนั้น การบริหารนโยบายการเงิน ธปท.ทำได้แค่ไม่ให้ค่าเงินผันผวนมาก จนทำให้ผู้ส่งออก ผู้นำเข้า หรือผู้ที่ทำการค้าขายเป็นเงินตราต่างประเทศไม่สามารถกำหนดราคาซื้อขายกันได้ เพราะไม่แน่ใจว่าราคาที่กำหนดออกไปจะทำให้ขาดทุนหรือไม่ หรือกำหนดราคาสินค้าเท่าเดิมแต่ค่าเงินของประเทศคู่ค้าอ่อนค่า ก็อาจจะทำให้ราคาสินค้าไทยที่ส่งออกไปแพงขึ้น ทำให้ผู้นำเข้าปลายทางได้กำไรลดลง ก็อาจจะหันไปซื้อจากตลาดอื่นที่มีราคาถูกกว่า

นอกจากนี้ การท่องเที่ยวก็อาจจะได้รับผลกระทบในระยะยาว ทัวร์ไทยอาจจะราคาแพงขึ้น ขณะที่นักท่องเที่ยวไทยก็นิยมออกไปเที่ยวและซื้อของต่างประเทศเพราะราคาทัวร์ถูกกว่าเที่ยวไทย จึงเป็นเหตุที่ทำให้มีเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจน้อยลง

สิ่งที่รัฐไม่ได้ตอบคำถาม ก็คือ ค่าเงินบาทในขณะนี้ได้แข็งค่าเกิน พื้นฐานเศรษฐกิจไทยหรือไม่ เพราะค่าเงินบาทแข็งค่าต่อเนื่องมา 2-3 ปีแล้ว โดยในปี 2560 เงินบาทแข็งค่าขึ้นประมาณ 10% เมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่งทางการค้า เป็นรองเพียงแค่เงินวอนจากเกาหลีใต้เท่านั้น แข็งค่ามากกว่าเวียดนามและจีนที่เป็นคู่แข่งส่งออกโดยตรงเสียอีก

การที่เงินบาทแข็งค่า หากเป็นเรื่องจากปัจจัยต่างประเทศก็คงจะแก้ไขอะไรไม่ได้ แต่หากเงินบาทแข็งจากปัจจัยในประเทศเอง ก็จะต้องหาเหตุผลและหาทางแก้ไขให้ตรงจุด

การที่ต้องตั้งคำถามว่าเงินบาทแข็งค่าเกินศักยภาพของประเทศหรือไม่ ก็เพราะอัตราการเติบโตของเศรษฐกิจไทย (จีพีดี) ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา เติบโตอยู่แค่ 3-4% เท่านั้น การส่งออกก็เพิ่งจะขยายตัวได้เกินเลข 2 หลักในปีที่ผ่านมา ขณะที่ค่าเงินบาทแข็งค่าเฉลี่ย 8-10% แต่ดุลการค้าและดุลบริการเกินดุลเนื่องจากการนำเข้าต่ำ เพราะไม่มีการลงทุนในประเทศ ทำให้ดุลบัญชีเดินสะพัดและทุนสำรองทางการระหว่างประเทศของไทยสูงมาก

การที่ทุนสำรองสูงนั้นเป็นเรื่องดีและเป็นเรื่องความมั่นคงของประเทศ แต่ก็ต้องยอมรับว่าเงินทุนไม่ได้มาจากการค้าขายระหว่างประเทศเท่านั้น แต่เป็นเพราะ ธปท.ได้เข้าแทรกแซงค่าเงินบาทด้วยการซื้อเงินดอลลาร์สหรัฐเก็บเข้า แต่อีกทางก็ต้องออกพันธบัตรมาดูดสภาพคล่องเงินบาทออกจากระบบ ดังนั้น ธปท.ก็จะขาดทุนมากขึ้น แม้จะเป็นการขาดทุน เพื่อชาติ แต่ก็ยังถือว่าขาดทุน

หากเงินบาทแข็งค่าต่อเนื่องไปและไม่มีใครในหน่วยงานของรัฐ ตอบว่าจะแก้ไขยังไง เราก็จะแก้ไขปัญหาด้วยวิธีเดิมๆ ต่อไป ซึ่งอาจจะไม่ได้ผลแล้วในโลกปัจจุบัน n