ตูนตบหน้ารัฐหลายฉาด

กิติชัย/รอกราฟ

จากรายงานขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) http://www.ilo.org/ แสดงให้เห็นว่าประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตชนบทและประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตตัวเมืองในหลายพื้นที่ทั่วโลก (โดยเฉพาะในทวีปแอฟริกาและลาตินอเมริกา) มีความสามารถในการเข้าถึงบริการสาธารณสุขที่แตกต่างกันอย่างมาก โดยประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตชนบททั่วโลกกว่า 56% ไม่สามารถเข้าถึงบริการด้านสาธารณสุขมูลฐานที่จำเป็นได้ เมื่อเปรียบเทียบกับประชากรในเขตตัวเมืองจากทั่วโลกซึ่งเข้าไม่ถึงบริการสาธารณสุขราว 22% ทั้งๆ ที่สัดส่วนประชากรในเขตชนบทสูงกว่าประชากรในเขตตัวเมืองด้วยซ้ำ

ประมาณการขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ ระบุว่า ในขณะที่ทั่วโลกกำลังขาดแคลนเจ้าหน้าที่สาธารณสุขราวๆ 10.3 ล้านคน แต่แค่เฉพาะในส่วนของเขตชนบททั่วโลกก็ต้องการเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเพิ่มขึ้นอีกถึง 7 ล้านคนเลยทีเดียว

ประเทศไทยเมื่อพูดถึงการเข้าถึงบริการสาธารณสุข แม้ว่าในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาการเข้าถึงบริการดังกล่าวมีมากขึ้นก็ตาม แต่ก็ยังนับว่า ขาดแคลนเป็นอย่างมาก เมื่อวัดดูจากจำนวนบุคลากรทางการแพทย์ เมื่อเทียบกับประชากรทั้งหมด สัดส่วนการเข้าถึงระบบสาธารณสุข โดยเฉพาะในเขตชนบทยังนับว่าต่ำเมื่อเทียบกับประเทศที่พัฒนาแล้ว สาเหตุที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่า จำนวนบุคลากรทางการแพทย์ที่ผลิตขึ้นมาในแต่ละปียังนับว่าน้อยมาก ยังนับว่าโชคดีที่จำนวนประชากรไทยในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาโตขึ้นในอัตราที่ต่ำมาก ถึงกระนั้นก็ตามสัดส่วนการเข้าถึงบริการทางสาธารณสุขของประชากรไทยโดยเฉพาะในเขตชนบทยังนับว่าต่ำ

สาเหตุที่เป็นเช่นนั้น ส่วนหนึ่งเพราะว่าหน่วยบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขที่ผลิตขึ้นมาได้ในแต่ละปียังไม่เพียงพอ ทบวงมหาวิทยาลัย ซึ่งปัจจุบันก็คือ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ (ตั้งแต่ปี 2545 ได้มีประกาศพระราชบัญญัติปรับปรุงโครงสร้างกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 ทำให้เปลี่ยนสถานะเป็นสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ มีผู้บริหารคือ เลขาธิการคณะกรรมการการอุดมศึกษา) ควรจะเร่งผลิตบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขให้มากขึ้น เพื่อเพิ่มสัดส่วนการเข้าถึงบริการสาธารณสุขของประชากรไทยเพิ่มขึ้น

ทีนี้ลองมาดูงบประมาณแผ่นดินที่จัดสรรให้กับกระทรวง ทบวง กรม ทั้งหลายว่าเป็นอย่างไรกันบ้าง (ตามภาพที่ 1) ภาพรวมงประมาณ เมื่อเปรียบเทียบระหว่างร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เสนอ เมื่อวันที่... ที่เข้าสู่การพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (วันที่ 23 มิ.ย. 2559) กับร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาเสร็จแล้ว ที่ผ่านวาระ (2 และ 3 ไปเมื่อวันที่ 8 ก.ย. 2559) พบว่า 5 กระทรวงแรกที่ถูกตัดงบประมาณมากที่สุดได้แก่

อันดับ 1 กระทรวงศึกษาธิการ เสนองบประมาณ 519,292,488,100 บาท ถูกปรับลด 1,642,046,600 บาท อันดับ 2 กระทรวงกลาโหม เสนองบประมาณ 214,347,402,200 บาท ถูกปรับลด 1,092,485,400 บาท อันดับ 3 กระทรวงสาธารณสุข เสนองบประมาณ 130,728,527,400 บาท ถูกปรับลด 965,888,000 บาท